స్తేయం దుష్కృతం వృజినం సత్యం యజ్ఞో యశో బృహత్। బలం చ క్షత్రమోజశ్చ శరీరమను ప్రావిశన్
దొంగతనం, దుష్కార్యం, పాపం, సత్యం, యజ్ఞం, గొప్ప కీర్తి, బలము, అధికారము, శక్తి—ఇవి అన్నీ శరీరంలో ప్రవేశించాయి.
{౨౩} భూతిశ్చ వా అభూతిశ్చ రాతయోఽరాతయశ్చ యాః । క్షుధశ్చ సర్వాస్తృష్ణాశ్చ శరీరమను ప్రావిశన్
సంపద, దారిద్ర్యం, దానం, దానానికి నిరాకరణ, ఆకలి, దాహం—ఇవి అన్నీ శరీరంలో ప్రవేశించాయి.
నిన్దాశ్చ వా అనిన్దాశ్చ యచ్చ హన్తేతి నేతి చ । శరీరం శ్రద్ధా దక్షిణాశ్రద్ధా చాను ప్రావిశన్
నింద, అనింద, కొట్టు, కొట్టవద్దు అనే భావాలు, విశ్వాసం, దానం, అవిశ్వాసం—ఇవి అన్నీ శరీరంలో ప్రవేశించాయి.
విద్యాశ్చ వా అవిద్యాశ్చ యచ్చాన్యదుపదేశ్యమ్ । శరీరం బ్రహ్మ ప్రావిశదృచః సామాథో యజుః
విద్య, అవిద్య, ఇంకా నేర్పించదగినవన్నీ, వేదం, ఋక్సామాలు, సామవేదం, యజుర్వేదం—ఇవి అన్నీ శరీరంలో ప్రవేశించాయి.
ఆనన్దా మోదాః ప్రముదోఽభీమోదముదశ్చ యే । హసో నరిష్టా నృత్తాని శరీరమను ప్రావిశన్
ఆనందాలు, సంతోషాలు, పరమానందాలు, హర్షం, నవ్వు, హానికాని స్వభావం, నాట్యాలు—ఇవి అన్నీ శరీరంలో ప్రవేశించాయి.
ఆలాపాశ్చ ప్రలాపాశ్చాభీలాపలపశ్చ యే । శరీరం సర్వే ప్రావిశన్న్ ఆయుజః ప్రయుజో యుజః
మాటలు, వదంతులు, ఆశలు, వ్యర్థమైన మాటలు—ఇవి అన్నీ, కలిసినవైనా, కలవని వాటైనా, శరీరంలో ప్రవేశించాయి.
ప్రాణాపానౌ చక్షుః శ్రోత్రమక్షితిశ్చ క్షితిశ్చ యా । వ్యానోదానౌ వాఙ్మనః శరీరేణ త ఈయన్తే
ఉపిరి లోపలికి పోవడం, బయటికి రావడం, చూపు, వినికిడి, భూమి మీద ఉన్న దృఢమైనదీ, నేలయినదీ, ప్రాణవాయువు, పైకి పోయే శ్వాస, మాట, మనస్సు — ఇవన్నీ శరీరంతో కలిసి కదులుతుంటాయి.
ఆశిషశ్చ ప్రశిషశ్చ సంశిషో విశిషశ్చ యాః । చిత్తాని సర్వే సంకల్పాః శరీరమను ప్రావిశన్
ఆశీర్వాదాలు, ఆజ్ఞలు, అనుమతులు, భేదాలు, మనసులోని అన్ని సంకల్పాలు, నిర్ణయాలు — ఇవన్నీ శరీరంలోకి ప్రవేశించాయి.
ఆస్తేయీశ్చ వాస్తేయీశ్చ త్వరణాః కృపణాశ్చ యాః । గుహ్యాః శుక్రా స్థూలా అపస్తా బీభత్సావసాదయన్
దొంగతనం చేయాలనే వృత్తి, నివసించాలనే స్వభావం, తొందర, దుఃఖం, రహస్యమైనవి, పవిత్రమైనవి, స్థూలమైనవి, త్రోసిపెట్టినవి, అసహ్యమైనవి — ఇవన్నీ అక్కడే స్థిరపడ్డాయి.
అస్థి కృత్వా సమిధం తదష్టాపో అసాదయన్ । రేతః కృత్వాజ్యం దేవాః పురుషమావిశన్
ఎముకను ఇంధనంగా చేసి, ఆ ఎనిమిది జలాలు అక్కడే స్థిరపడ్డాయి; వీర్యాన్ని నెయ్యిగా చేసి, దేవతలు మనిషిలోకి ప్రవేశించారు.
యా ఆపో యాశ్చ దేవతా యా విరాడ్బ్రహ్మణా సహ । శరీరం బ్రహ్మ ప్రావిశచ్ఛరీరేఽధి ప్రజాపతిః
నీళ్లు, దేవతలు, మహత్తరమైన ధర్మం, బ్రహ్మతో కలసి శరీరంలోకి ప్రవేశించాయి; బ్రహ్మ శరీరంలోకి వచ్చి, ప్రజాపతి ఆ శరీరాన్ని పాలించాడు.
సూర్యశ్చక్షుర్వాతః ప్రాణం పురుషస్య వి భేజిరే । అథాస్యేతరమాత్మానం దేవాః ప్రాయచ్ఛన్న్ అగ్నయే
సూర్యుడు కన్నుగా, గాలి ప్రాణంగా మారింది; తరువాత దేవతలు అతని మరొక స్వరూపాన్ని అగ్నికి సమర్పించారు.
తస్మాద్వై విద్వాన్ పురుషమిదం బ్రహ్మేతి మన్యతే । సర్వా హ్యస్మిన్ దేవతా గావో గోష్ఠ ఇవాసతే
అందుకే జ్ఞాని ఈ మనిషినే బ్రహ్మ అని భావిస్తాడు; ఎందుకంటే అందులో అన్ని దేవతలు, గోవులు గోశాలలో ఉన్నట్టు, నివసిస్తాయి.
ప్రథమేన ప్రమారేణ త్రేధా విష్వఙ్వి గచ్ఛతి । అద ఏకేన గచ్ఛత్యద ఏకేన గచ్ఛతీహైకేన ని షేవతే
మొదటి పరిమాణంతో అది మూడు విధాలుగా ఎక్కడికక్కడా సంచరిస్తుంది; ఒకదానితో అక్కడికి, ఇంకొకదానితో ఇంకొక్కడికి, మరొకదానితో ఇక్కడే నిలుస్తుంది.
అప్సు స్తీమాసు వృద్ధాసు శరీరమన్తరా హితమ్ । తస్మిం ఛవోఽధ్యన్తరా తస్మాచ్ఛవోఽధ్యుచ్యతే
నీళ్లలో ఉంచబడింది, తల్లులలో పెరిగింది, శరీరం లోపల స్థాపించబడింది; అందులోనే నీడ ఉంది, అందుకే దాన్ని 'నీడ' అంటారు.
11.9(౧౧.౧౧) యే బాహవో యా ఇషవో ధన్వనాం వీర్యాణి చ । అసీన్ పరశూన్ ఆయుధం చిత్తాకూతం చ యద్ధృది । సర్వం తదర్బుదే త్వమమిత్రేభ్యో దృశే కురూదారాంశ్చ ప్ర దర్శయ
బాహువులు, బాణాలు, విల్లుల బలాలు, కత్తులు, గొడ్డళ్లు, ఆయుధాలు, హృదయంలోని సంకల్పం — ఇవన్నీ నీలోనే ఉన్నాయి, అర్భుదా! శత్రువులు చూడటానికి వాటిని మాకు చూపించు, మహోన్నతులను ప్రదర్శించు.
ఉత్తిష్ఠత సం నహ్యధ్వం మిత్రా దేవజనా యూయమ్ । సందృష్టా గుప్తా వః సన్తు యా నో మిత్రాణ్యర్బుదే
దేవతలైన మిత్రులారా, లేచి, ఒక్కటై నిలబడండి; అర్భుదాలో మాకు మిత్రులైన వారు, కనబడేవారు, దాగినవారు — అందరూ మీకు రక్షకులవారిగా ఉండండి.
ఉత్తిష్ఠతమా రభేతామాదానసందానాభ్యామ్ । అమిత్రాణాం సేనా అభి ధత్తమర్బుదే
లేచి, పట్టుకోండి, తీసుకోవడం, కట్టడం రెండింటితో కూడి; శత్రువుల సేనలను అర్భుదాలో చిదిమేయండి.
అర్బుదిర్నామ యో దేవ ఈశానశ్చ న్యర్బుదిః । యాభ్యామన్తరిక్షమావృతమియం చ పృథివీ మహీ । తాభ్యామిన్ద్రమేదిభ్యామహం జితమన్వేమి సేనయా
అర్భుదుడు అనే దేవుడు, న్యర్బుదుడు అనే అధిపతి; వీరిద్దరి వల్ల మధ్యలోని ఆకాశం, ఈ మహా భూమి ఆవరించబడ్డాయి. వీరిద్దరితో, ఇంద్రునితో కలిసి నేను నా సేనతో విజయాన్ని సాధించాలనుకుంటున్నాను.
ఉత్తిష్ఠ త్వం దేవజనార్బుదే సేనయా సహ । భఞ్జన్న్ అమిత్రాణాం సేనాం భోగేభిః పరి వారయ
అర్భుదాలోని దేవతలారా, మీ సేనతో కలిసి లేచిపోండి; శత్రువుల సేనలను చీల్చి, ఆనందాలతో వారిని చుట్టుముట్టండి.
సప్త జాతాన్ న్యర్బుద ఉదారాణాం సమీక్షయన్ । తేభిష్ట్వమాజ్యే హుతే సర్వైరుత్తిష్ఠ సేనయా
న్యర్బుదులో జన్మించిన ఏడు మహోన్నతులు చూస్తున్నారు; వారితో పాటు, నెయ్యి హోమం చేసినప్పుడు, మీరు మొత్తం సేనతో లేచి నిలబడి ఉండండి.
ప్రతిఘ్నానాశ్రుముఖీ కృధుకర్ణీ చ క్రోశతు । వికేశీ పురుషే హతే రదితే అర్బుదే తవ
శత్రువుల భార్యలు కన్నీళ్లు పెట్టేలా చేయి, వారి చెవుల్లో అరుపులు వినిపించాలి, జుట్టు విరబోసుకుని, అర్భుదాలో నీవు శత్రువులను చంపినప్పుడు, చీల్చినప్పుడు.
సంకర్షన్తీ కరూకరం మనసా పుత్రమిచ్ఛన్తీ । పతిం భ్రాతరమాత్స్వాన్ రదితే అర్బుదే తవ
శవాన్ని లాగుతూ, మనసులో కుమారుడిని, భర్తను, అన్నను, బంధువును కోరుకుంటూ, ఆమె అర్భుదాలో నీవు చీల్చినప్పుడు విలపించాలి.
అలిక్లవా జాష్కమదా గృధ్రాః శ్యేనాః పతత్రిణః । ధ్వాఙ్క్షాః శకునయస్తృప్యన్త్వమిత్రేషు సమీక్షయన్ రదితే అర్బుదే తవ
గద్దలు, కాకులు, గద్దలు, పక్షులు, నక్కలు, ఆశపడే జంతువులు — ఇవన్నీ, అర్భుదాలో నీవు శత్రువులను చీల్చినప్పుడు, చూసి తృప్తిపొందాలి.
అథో సర్వం శ్వాపదం మక్షికా తృప్యతు క్రిమిః । పౌరుషేయేఽధి కుణపే రదితే అర్బుదే తవ
అటు అడవి జంతువులు, ఈగలు, పురుగులు — ఇవన్నీ మృతదేహాన్ని, మలాన్ని, పాడైపోయిన శరీరాన్ని, నువ్వు నమిలిన దానిని, నీ వాపును తృప్తిగా అనుభవించగాక.
{౨౫} ఆ గృహ్ణీతం సం బృహతం ప్రాణాపానాన్ న్యర్బుదే । నివాశా ఘోషాః సం యన్త్వమిత్రేషు సమీక్షయన్ రదితే అర్బుదే తవ
ప్రాణాలు, అపానాలు అన్నీ నీ వాపులోకి చేరిపోవాలి. నివాసాలు, ఊర్లు శత్రువుల మధ్య చూసుకుంటూ, నీ వాపుతో దూరంగా పోవాలి.
ఉద్వేపయ సం విజన్తాం భియామిత్రాన్త్సం సృజ । ఉరుగ్రాహైర్బాహ్వఙ్కైర్విధ్యామిత్రాన్ న్యర్బుదే
భయంతో శత్రువులను ఊపి, చెల్లాచెదురుగా చేసెయి; విశాలమైన దవడలు, బలమైన చేతులతో ఆ శత్రువులను నీ వాపులో పొడవు.
ముహ్యన్త్వేషాం బాహవశ్చిత్తాకూతం చ యద్ధృది । మైషాముచ్ఛేషి కిం చన రదితే అర్బుదే తవ
వారి చేతులు, హృదయంలోని మాయలు—all అవి అయోమయంగా మారిపోవాలి; నీ వాపుతో వారిలో ఏదీ మిగలకూడదు.
ప్రతిఘ్నానాః సం ధావన్తూరః పటౌరావాఘ్నానాః । అఘారిణీర్వికేశ్యో రుదత్యః పురుషే హతే రదితే అర్బుదే తవ
విధ్వంసకులు, బలవంతులు, గట్టిగా అరచే వారు, హంతకులు—ఇవన్నీ ఒక్కటై పరుగెత్తాలి; పాపిష్టురాలు, జుట్టు విప్పిన, ఏడుస్తున్న స్త్రీలు హతుడైన మనిషి దగ్గర నీ వాపుతో చేరాలి.
శ్వన్వతీరప్సరసో రూపకా ఉతార్బుదే । అన్తఃపాత్రే రేరిహతీం రిశాం దుర్ణిహితైషిణీమ్ । సర్వాస్తా అర్బుదే త్వమమిత్రేభ్యో దృశే కురూదారాంశ్చ ప్ర దర్శయ
కుక్కల వంటి అప్సరసలు, రూపాలు, వాపు, పాత్రలో లోపల కలవరపడి కరిచే వారు, చెడు కోరేవారు—ఇవన్నీ నీ వాపులో శత్రువులకు కనబడేలా చూపించు; గొప్పవారిని కూడా ప్రదర్శించు.