చక్షుః శ్రోత్రం యశో అస్మాసు ధేహ్యన్నం రేతో లోహితముదరమ్
మాకు చూపు, వినికిడి, కీర్తి, అన్నం, బీజం, రక్తం, కడుపు కలిగించు.
తాని కల్పన్ బ్రహ్మచారీ సలిలస్య పృష్ఠే తపోఽతిష్ఠత్తప్యమానః సముద్రే । స స్నాతో బభ్రుః పిఙ్గలః పృథివ్యాం బహు రోచతే
బ్రహ్మచారి ఇవన్నీ సృష్టించి, నీటి మీద నిలబడి, సముద్రంలో తపస్సు చేస్తూ తపించుకుంటాడు. స్నానం చేసి, పసుపు, గోధుమ రంగుతో భూమిపై బాగా ప్రకాశిస్తాడు.
11.6(౧౧.౮) అగ్నిం బ్రూమో వనస్పతీన్ ఓషధీరుత వీరుధః । ఇన్ద్రం బృహస్పతిం సూర్యం తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము అగ్నిని, వృక్షాలను, మొక్కలను, ఔషధులను పిలుస్తున్నాం. ఇంద్రుడు, బృహస్పతి, సూర్యుడు మమ్మల్ని పాపం నుండి విముక్తి చేయాలి.
బ్రూమో రాజానం వరుణం మిత్రం విష్ణుమథో భగమ్ । అంశం వివస్వన్తం బ్రూమస్తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము రాజు వరుణుడిని, మిత్రుడిని, విష్ణువును, భగాన్ని పిలుస్తున్నాం. అంసుడు, వివస్వంతుడు కూడా. వారు మమ్మల్ని పాపం నుండి విముక్తి చేయాలి.
బ్రూమో దేవం సవితారం ధాతారముత పూషణమ్ । త్వష్టారమగ్రియం బ్రూమస్తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము సవితా దేవుని, సృష్టికర్తను, పూషణుని, త్వష్టను, అగ్రగణ్యుడైన దేవుని ప్రార్థిస్తున్నాము. వారు మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
గన్ధర్వాప్సరసో బ్రూమో అశ్వినా బ్రహ్మణస్పతిమ్ । అర్యమా నామ యో దేవస్తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము గంధర్వులను, అప్సరసలను, అశ్వినీదేవతలను, బ్రహ్మణస్పతిని, మరియు అర్యమన్ అనే దేవునిని ప్రార్థిస్తున్నాము. వారు మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
అహోరాత్రే ఇదం బ్రూమః సూర్యాచన్ద్రమసావుభా । విశ్వాన్ ఆదిత్యాన్ బ్రూమస్తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము పగలు, రాత్రి, సూర్యుడు, చంద్రుడు, అన్ని ఆదిత్యులను ప్రార్థిస్తున్నాము. వారు మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
వాతం బ్రూమః పర్జన్యమన్తరిక్షమథో దిశః । ఆశాశ్చ సర్వా బ్రూమస్తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము గాలిని, వర్షదేవుడిని, మధ్యాకాశాన్ని, అన్ని దిక్కులను, అన్ని ప్రాంతాలను ప్రార్థిస్తున్నాము. వారు మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
ముఞ్చన్తు మా శపథ్యాదహోరాత్రే అథో ఉషాః । సోమో మా దేవో ముఞ్చతు యమాహుశ్చన్ద్రమా ఇతి
పగలు, రాత్రి, ఉదయాలు నన్ను శాపాలనుండి విముక్తి చేయాలి. సోమదేవుడు, చంద్రుడని పిలవబడే దేవుడు, నన్ను విముక్తి చేయాలి.
పార్థివా దివ్యాః పశవ ఆరణ్యా ఉత యే మృగాః । శకున్తాన్ పక్షిణో బ్రూమస్తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
భూమిలో, ఆకాశంలో ఉన్న పశువులను, అడవి జంతువులను, అడవి మృగాలను, పక్షులను, రెక్కలతో ఉన్న జంతువులను ప్రార్థిస్తున్నాము. వారు మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
భవాశర్వావిదం బ్రూమో రుద్రం పశుపతిశ్చ యః । ఇషూర్యా ఏషాం సంవిద్మ తా నః సన్తు సదా శివాః
మేము భవుడు, శర్వుడు, రుద్రుడు, పశుపతిని ప్రార్థిస్తున్నాము. వీరి బాణాలను మేము తెలుసు. అవి ఎల్లప్పుడూ మాకు మంగళకరంగా ఉండాలి.
దివం బ్రూమో నక్షత్రాణి భూమిం యక్షాణి పర్వతాన్ । సముద్రా నద్యో వేశన్తాస్తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము ఆకాశాన్ని, నక్షత్రాలను, భూమిని, యక్షులను, పర్వతాలను, సముద్రాలను, నదులను, గ్రామాలను ప్రార్థిస్తున్నాము. వారు మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
{౧౭} సప్తఋషీన్ వా ఇదం బ్రూమోఽపో దేవీః ప్రజాపతిమ్ । పితౄన్ యమశ్రేష్ఠాన్ బ్రూమస్తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః ।౧౧॥ యే దేవా దివిషదో అన్తరిక్షసదశ్చ యే । పృథివ్యాం శక్రా యే శ్రితాస్తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము సప్తర్షులను, పవిత్రమైన జలాలను, ప్రజాపతిని, పితృదేవతలను, యముని ప్రార్థిస్తున్నాము. వారు మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి. పరలోకంలో ఉన్న దేవతలు, మధ్యలో ఉన్నవారు, భూమిపై స్థిరమైన శక్తివంతులైన దేవతలు — వారు మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
ఆదిత్యా రుద్రా వసవో దివి దేవా అథర్వాణః । అఙ్గిరసో మనీషిణస్తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము ఆదిత్యులను, రుద్రులను, వసువులను, స్వర్గదేవతలను, అథర్వణులను, అంగిరసులను, జ్ఞానులను ప్రార్థిస్తున్నాము. వారు మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
యజ్ఞం బ్రూమో యజమానమృచః సామాని భేషజా । యజూంషి హోత్రా బ్రూమస్తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము యజ్ఞాన్ని, యజమానుని, ఋక్సూక్తులను, సామగానాలను, ఔషధాలను, యజుర్వేద మంత్రాలను, హోతారులను ప్రార్థిస్తున్నాము. వారు మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
పఞ్చ రాజ్యాని వీరుధాం సోమశ్రేష్ఠాని బ్రూమః । దర్భో భఙ్గో యవః సహస్తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము ఐదు ముఖ్యమైన మొక్కలను, వాటిలో ఉత్తమమైన సోమాన్ని, దర్భను, గంజికను, యవను, ఇంకా ఇతర మొక్కలను ప్రార్థిస్తున్నాము. అవి మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
అరాయాన్ బ్రూమో రక్షాంసి సర్పాన్ పుణ్యజనాన్ పితౄన్ । మృత్యూన్ ఏకశతం బ్రూమస్తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము శత్రువులను, రాక్షసులను, పాములను, సద్జనులను, పితృదేవతలను, మరణమునకు సంబంధించిన వంద రూపాలను ప్రార్థిస్తున్నాము. అవి మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
ఋతూన్ బ్రూమ ఋతుపతీన్ ఆర్తవాన్ ఉత హాయనాన్ । సమాః సంవత్సరాన్ మాసాంస్తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము ఋతువులను, ఋతుపతులను, కాలపరిమాణాలను, సంవత్సరాలను, సంవత్సర చక్రాలను, నెలలను ప్రార్థిస్తున్నాము. అవి మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
ఏత దేవా దక్షిణతః పశ్చాత్ప్రాఞ్చ ఉదేత । పురస్తాదుత్తరాచ్ఛక్రా విశ్వే దేవాః సమేత్య తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
ఈ దేవతలు దక్షిణ, పడమర, తూర్పు, ఉత్తర దిక్కుల్లో ఉన్నారు. శక్తివంతమైన అన్ని దేవతలు కూడి ఉన్నారు. వారు మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
విశ్వాన్ దేవాన్ ఇదం బ్రూమః సత్యసన్ధాన్ ఋతావృధః । విశ్వాభిః పత్నీభిః సహ తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము సత్యవంతులు, ధర్మంలో స్థిరమైన అన్ని దేవతలను, వారి భార్యలతో కలిసి ప్రార్థిస్తున్నాము. వారు మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
సర్వాన్ దేవాన్ ఇదం బ్రూమః సత్యసన్ధాన్ ఋతావృధః । సర్వాభిః పత్నీభిః సహ తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము సత్యవంతులు, ధర్మంలో స్థిరమైన అన్ని దేవతలను, వారి భార్యలతో కలిసి ప్రార్థిస్తున్నాము. వారు మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
భూతం బ్రూమో భూతపతిం భూతానాముత యో వశీ । భూతాని సర్వా సంగత్య తే నో ముఞ్చన్త్వంహసః
మేము భూతాలను, భూతపతిని, భూతాల అధిపతిని ప్రార్థిస్తున్నాము. అన్ని భూతాలు కూడి ఉన్నప్పుడు, అవి మా బాధలనుండి విముక్తి కలిగించాలి.
యా దేవీః పఞ్చ ప్రదిశో యే దేవా ద్వాదశ ఋతవః । సంవత్సరస్య యే దంష్ట్రాస్తే నః సన్తు సదా శివాః
ఐదు దిక్కులు దేవతలుగా, పన్నెండు నెలలు దేవుళ్లుగా ఉన్నారు. సంవత్సరానికి ఉన్న దంతాలూ మనకు ఎప్పుడూ మంగళకరంగా ఉండాలి.
యన్ మాతలీ రథక్రీతమమృతం వేద భేషజమ్ । తదిన్ద్రో అప్సు ప్రావేశయత్తదాపో దత్త భేషజమ్
మాతలీ అనే రథసారధి అమృతమైన ఔషధాన్ని తెలుసు. ఆ ఔషధాన్ని ఇంద్రుడు నీళ్లలో ఉంచాడు. ఆ నీళ్లు మనకు ఆ ఔషధాన్ని ఇవ్వాలి.
11.7(౧౧.౯) ఉచ్ఛిష్టే నామ రూపం చోచ్ఛిష్టే లోక ఆహితః । ఉచ్ఛిష్ట ఇన్ద్రశ్చాగ్నిశ్చ విశ్వమన్తః సమాహితమ్
ఉచ్చిష్టంలోనే పేరు, రూపం ఉన్నాయి. ప్రపంచం కూడా అందులోనే స్థిరంగా ఉంది. ఉచ్చిష్టంలో ఇంద్రుడు, అగ్ని ఉన్నారు. అన్నీ దానిలోనే సమాహితమై ఉన్నాయి.
ఉచ్ఛిష్టే ద్యావాపృథివీ విశ్వం భూతం సమాహితమ్ । ఆపః సముద్ర ఉచ్ఛిష్టే చన్ద్రమా వాత ఆహితః
ఉచ్చిష్టంలోనే ఆకాశం, భూమి, అన్ని జీవులు ఉన్నాయి. నీళ్లు, సముద్రం, ఉచ్చిష్టం, చంద్రుడు, గాలి—all అందులోనే స్థిరంగా ఉన్నాయి.
సన్న్ ఉచ్ఛిష్టే అసంశ్చోభౌ మృత్యుర్వాజః ప్రజాపతిః । లౌక్యా ఉచ్ఛిష్ట ఆయత్తా వ్రశ్చ ద్రశ్చాపి శ్రీర్మయి
నిజమైనదీ, అబద్ధమైనదీ ఉచ్చిష్టంలోనే ఉన్నాయి. మరణం, బలము, ప్రజాపతి కూడా అందులోనే. లోకంలోని వస్తువులన్నీ ఉచ్చిష్టంపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. నష్టమూ, దృష్టీ, ఐశ్వర్యమూ నాలోనే ఉన్నాయి.
దృఢో దృంహ స్థిరో న్యో బ్రహ్మ విశ్వసృజో దశ । నాభిమివ సర్వతశ్చక్రముచ్ఛిష్టే దేవతాః శ్రితాః
దృఢంగా, బలంగా, స్థిరంగా, కొత్తగా, విశ్వాన్ని సృష్టించే పది మంది—ఇలా అన్ని వైపులా నాభిలా ఉండే చక్రంలా, దేవతలు ఉచ్చిష్టంలోనే స్థిరంగా ఉన్నాయి.
ఋక్సామ యజురుచ్ఛిష్ట ఉద్గీథః ప్రస్తుతం స్తుతమ్ । హిఙ్కార ఉచ్ఛిష్టే స్వరః సామ్నో మేడిశ్చ తన్ మయి
ఋగ్వేదం, సామవేదం, యజుర్వేదం—all ఉచ్చిష్టంలో ఉన్నాయి. ఉద్గీతం, ప్రస్తావన, స్తోత్రం, హింకారము, స్వరం, సామవేదానికి సంబంధించిన మేడి—all నాలోనే ఉన్నాయి.
ఐన్ద్రాగ్నం పావమానం మహానామ్నీర్మహావ్రతమ్ । ఉచ్ఛిష్టే యజ్ఞస్యాఙ్గాన్యన్తర్గర్భ ఇవ మాతరి
ఇంద్ర-అగ్ని, పవమాన, మహానామ్ని, మహావ్రతం—ఇవి అన్నీ ఉచ్చిష్టంలో ఉన్నాయి. యజ్ఞానికి భాగాలు కూడా, తల్లిలో గర్భంలా, అందులోనే ఉన్నాయి.