అఘాయతామపి నహ్యా ముఖాని సపత్నేషు వజ్రమర్పయైతమ్ । ఇన్ద్రేణ దత్తా ప్రథమా శతౌదనా భ్రాతృవ్యఘ్నీ యజమానస్య గాతుః
మన నోళ్ళు చెడు మాటలు పలకకూడదు; మన శత్రువులపై వజ్రాయుధం పడాలి. ఇంద్రుడు ఇచ్చిన మొదటి, వంద మందికి ఆహారం ఇచ్చే, శత్రువులను సంహరించే మార్గమే యజమాని కోసం ఉంటుంది.
వేదిష్టే చర్మ భవతు బర్హిర్లోమాని యాని తే । ఏషా త్వా రశనాగ్రభీద్గ్రావా త్వైషోఽధి నృత్యతు
నీ తోలు వేదిగా మారాలి, నీ రోమాలు దర్భగా మారాలి. ఈ బంధనాన్ని నేను నీకు కట్టుతున్నాను; ఈ రాయి నీ మీద నాట్యం చేయాలి.
బాలాస్తే ప్రోక్షణీః సన్తు జిహ్వా సం మార్ష్టు అఘ్న్యే । శుద్ధా త్వం యజ్ఞియా భూత్వా దివం ప్రేహి శతౌదనే
నీ పిల్లలు అభిషేకం చేసే వారు కావాలి; నీ నాలుక శుద్ధి చేయాలి, ఓ హానికరించలేని వాడా. నీవు పవిత్రురాలై, యజ్ఞానికి యోగ్యురాలై, వంద మందికి ఆహారం ఇచ్చే వాడివి, స్వర్గానికి చేరుకో.
యః శతౌదనాం పచతి కామప్రేణ స కల్పతే । ప్రీతా హ్యస్య ఋత్విజః సర్వే యన్తి యథాయథమ్
ఎవడు వంద మందికి ఆహారం ఇచ్చే దానిని కోరికతో వండుతాడో, అతడు యోగ్యుడు. అతని కోసం యజ్ఞంలో పాల్గొనేవారు అందరూ సంతోషంగా, తగిన విధంగా ముందుకు సాగుతారు.
స స్వర్గమా రోహతి యత్రాదస్త్రిదివం దివః । అపూపనాభిం కృత్వా యో దదాతి శతౌదనామ్
వంద మందికి ఆహారం ఇచ్చే దానిని సమర్పించినవాడు, దేవతల లోకమైన, ఎవ్వరూ బాధించలేని స్వర్గానికి చేరుకుంటాడు.
స తాంల్లోకాన్త్సమాప్నోతి యే దివ్యా యే చ పార్థివాః । హిరణ్యజ్యోతిషం కృత్వా యో దదాతి శతౌదనామ్
బంగారు వెలుతురుతో సమర్పణ చేసి, వంద మందికి ఆహారం ఇచ్చే దానిని ఇచ్చినవాడు, ఆకాశంలోని, భూమిలోని అన్ని లోకాలనూ పొందుతాడు.
యే తే దేవి శమితారః పక్తారో యే చ తే జనాః । తే త్వా సర్వే గోప్స్యన్తి మైభ్యో భైషీః శతౌదనే
ఓ దేవతా! నిన్ను మాంసాన్ని కోయేవారు, వండేవారు, నీతో ఉన్న ప్రజలు — వీళ్లందరూ నిన్ను కాపాడతారు. నీవు మమ్మల్ని భయపడవద్దు, ఓ వంద మందికి ఆహారం ఇచ్చే వాడా.
వసవస్త్వా దక్షిణత ఉత్తరాన్ మరుతస్త్వా । ఆదిత్యాః పశ్చాద్గోప్స్యన్తి సాగ్నిష్టోమమతి ద్రవ
వసువులు నిన్ను దక్షిణ దిశలో, మరుతులు ఉత్తర దిశలో, ఆదిత్యులు వెనుక నుండి కాపాడాలి. అగ్నిష్టోమంతో ముందుకు సాగు.
దేవాః పితరో మనుష్యా గన్ధర్వాప్సరసశ్చ యే । తే త్వా సర్వే గోప్స్యన్తి సాతిరాత్రమతి ద్రవ
దేవతలు, పితృదేవతలు, మనుషులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు — వీళ్లందరూ నిన్ను కాపాడతారు. సాతిరాత్రంతో ముందుకు సాగు.
అన్తరిక్షం దివం భూమిమాదిత్యాన్ మరుతో దిశః । లోకాన్త్స సర్వాన్ ఆప్నోతి యో దదాతి శతౌదనామ్
యవడు వంద మందికి ఆహారం ఇచ్చే దానిని ఇస్తాడో, అతడు అంతరిక్షం, స్వర్గం, భూమి, ఆదిత్యులు, మరుతులు, దిక్కులు — అన్ని లోకాలనూ పొందుతాడు.
{౩౦} ఘృతం ప్రోక్షన్తీ సుభగా దేవీ దేవాన్ గమిష్యతి । పక్తారమఘ్న్యే మా హింసీర్దివం ప్రేహి శతౌదనే
నెయ్యితో అభిషేకం చేస్తూ, మంగళకరమైన దేవత దేవతల దగ్గరకు వెళ్తుంది. ఓ హానికరించలేని వాడా, వండేవాడిని హాని చేయకు; వంద మందికి ఆహారం ఇచ్చే వాడివి, స్వర్గానికి చేరుకో.
యే దేవా దివిషదో అన్తరిక్షసదశ్చ యే యే చేమే భూమ్యామధి । తేభ్యస్త్వం ధుక్ష్వ సర్వదా క్షీరం సర్పిరథో మధు
దేవతలు ఎక్కడ ఉన్నా — ఆకాశంలో, అంతరిక్షంలో, భూమిపై — వాళ్లందరికీ నీవు ఎప్పుడూ పాల, నెయ్యి, తేనె ఇవ్వాలి.
యత్తే శిరో యత్తే ముఖం యౌ కర్ణౌ యే చ తే హనూ । ఆమిక్షాం దుహ్రతాం దాత్రే క్షీరం సర్పిరథో మధు
నీ తల, నోరు, రెండు చెవులు, దవడలు — ఇవన్నీ స్వీకరించేవారికి పాల, నెయ్యి, తేనె ఇవ్వాలి.
యౌ త ఓష్ఠౌ యే నాసికే యే శృఙ్గే యే చ తేఽక్షిణీ । ఆమిక్షాం దుహ్రతాం దాత్రే క్షీరం సర్పిరథో మధు
నీ రెండు పెదాలు, ముక్కు రంధ్రాలు, కొమ్ములు, రెండు కళ్ళు — ఇవన్నీ స్వీకరించేవారికి పాల, నెయ్యి, తేనె ఇవ్వాలి.
యత్తే క్లోమా యద్ధృదయం పురీతత్సహకణ్ఠికా । ఆమిక్షాం దుహ్రతాం దాత్రే క్షీరం సర్పిరథో మధు
నీ ప్లీహా, హృదయం, ఊపిరితిత్తులు, గొంతు — ఇవన్నీ స్వీకరించేవారికి పాల, నెయ్యి, తేనె ఇవ్వాలి.
నమస్తే జాయమానాయై జాతాయా ఉత తే నమః । బాలేభ్యః శఫేభ్యో రూపాయాఘ్న్యే తే నమః
పుట్టే వాడివి, పుట్టిన వాడివి, నీకు నమస్కారం. నీ పిల్లలకు, నీ కాళ్లకు, నీ రూపానికి, ఓ హానికరించలేని వాడా, నమస్కారం.
యో విద్యాత్సప్త ప్రవతః సప్త విద్యాత్పరావతః । శిరో యజ్ఞస్య యో విద్యాత్స వశాం ప్రతి గృహ్ణీయాత్
ఏడు ప్రవాహాలు ఎవరు తెలుసుకుంటారో, ఏడు నదుల ప్రవాహాలు ఎవరు తెలుసుకుంటారో, యజ్ఞానికి తల ఎవరు తెలుసుకుంటారో, వాడే ఆ ఆవును పట్టుకోవచ్చు.
వేదాహం సప్త ప్రవతః సప్త వేద పరావతః । శిరో యజ్ఞస్యాహం వేద సోమం చాస్యాం విచక్షణమ్
నేను ఆ ఏడు ప్రవాహాలు తెలుసుకున్నాను, ఏడు నదుల ప్రవాహాలు తెలుసుకున్నాను. యజ్ఞానికి తల నాకు తెలుసు, ఆమెలో సోమాన్ని నేను స్పష్టంగా చూశాను.
యయా ద్యౌర్యయా పృథివీ యయాపో గుపితా ఇమాః । వశాం సహస్రధారాం బ్రహ్మణాచ్ఛావదామసి
ఆమె వల్లే ఆకాశం, భూమి, ఈ జలాలు రక్షించబడ్డాయి. ఆ వేల ప్రవాహాల ఆవును మనం బ్రహ్మ ఆశీర్వాదం కోసం పిలుస్తున్నాము.
శతం కంసాః శతం దోగ్ధారః శతం గోప్తారో అధి పృష్ఠే అస్యాః । యే దేవాస్తస్యాం ప్రాణన్తి తే వశాం విదురేకధా
ఆమె వెనక నూరు పాత్రలు, నూరు పాలు దోయేవారు, నూరు కాపలాదారులు ఉన్నారు. ఆ దేవతలు ఆమెలో ఊపిరి పీలుస్తారు, వారు ఆవును ఒక్కటిగా తెలుసుకుంటారు.
యజ్ఞపదీరాక్షీరా స్వధాప్రాణా మహీలుకా । వశా పర్జన్యపత్నీ దేవాఁ అప్యేతి బ్రహ్మణా
ఆమె యజ్ఞ మార్గం, పాల కన్నులతో, స్వధా ఊపిరిగా, మహత్తులో నివసిస్తుంది. ఆవు, పర్జన్యుని భార్య, దేవతల దగ్గరకు బ్రహ్మతో కలిసి వస్తుంది.
అను త్వాగ్నిః ప్రావిశదను సోమో వశే త్వా । ఊధస్తే భద్రే పర్జన్యో విద్యుతస్తే స్తనా వశే
అగ్ని నిన్ను ప్రవేశించాడు, సోముడు నీలో ఉన్నాడు, ఓ ఆవు! పర్జన్యుడు నీకు మంచి ఉబ్బను ఇచ్చాడు, మెరుపు నీ వక్షోజం, ఓ ఆవు!
అపస్త్వం ధుక్షే ప్రథమా ఉర్వరా అపరా వశే । తృతీయం రాష్ట్రం ధుక్షేఽన్నం క్షీరం వశే త్వమ్
మొదట నీ వల్ల నీళ్లు పాలు ఇచ్చాయి, తరువాత పంట భూమి, మూడవది ప్రజలు, అన్నం, పాలు అన్నీ నీలో ఉన్నాయి, ఓ ఆవు!
యదాదిత్యైర్హూయమానోపాతిష్ఠ ఋతవరి । ఇన్ద్రః సహస్రం పాత్రాన్త్సోమం త్వాపాయయద్వశే
ఆదిత్యులు పిలిచినప్పుడు, ఋతువుల దగ్గర నిలిచినప్పుడు, ఇంద్రుడు నీకు వెయ్యి పాత్రల సోమాన్ని తాగించాడు, ఓ ఆవు!
యదనూచీన్ద్రమైరాత్త్వా ఋషభోఽహ్వయత్। తస్మాత్తే వృత్రహా పయః క్షీరం క్రుద్ధోఽహరద్వశే
అనూచులు, ఇంద్రమా పిలిచినప్పుడు, వృషభుడు నిన్ను పిలిచాడు. అప్పుడే వృత్రుని సంహారుడు కోపంతో నీ పాలను తీసుకున్నాడు, ఓ ఆవు!
{౩౩} యత్తే క్రుద్ధో ధనపతిరా క్షీరమహరద్వశే । ఇదం తదద్య నాకస్త్రిషు పాత్రేషు రక్షతి
ధనాధిపతి కోపంతో నీ పాలను తీసుకున్నప్పుడు, ఓ ఆవు! అది ఇప్పుడు ఆకాశంలో మూడు పాత్రల్లో కాపాడబడుతోంది.
త్రిషు పాత్రేషు తం సోమమా దేవ్యహరద్వశా । అథర్వా యత్ర దీక్షితో బర్హిష్యాస్త హిరణ్యయే
మూడు పాత్రల్లో ఆ దేవతా ఆవు ఆ సోమాన్ని తీసుకుంది. అక్కడ అథర్వణుడు దీక్షతో బంగారు దర్భపై కూర్చున్నాడు.
సం హి సోమేనాగత సము సర్వేణ పద్వతా । వశా సముద్రమధ్యష్ఠద్గన్ధర్వైః కలిభిః సహ
ఆమె సోమంతో, అన్ని మార్గాలతో కలిసొచ్చింది. ఆవు సముద్ర మధ్యలో గంధర్వులు, కలులతో కలిసి నిలిచింది.
సం హి వాతేనాగత సము సర్వైః పతత్రిభిః । వశా సముద్రే ప్రానృత్యదృచః సామాని బిభ్రతీ
ఆమె వాయుతో, అన్ని పక్షులతో కలిసొచ్చింది. ఆవు సముద్రంలో వేదమంత్రాలు, సామగానాలు మోస్తూ నాట్యం చేసింది.
సం హి సూర్యేణాగత సము సర్వేణ చక్షుషా । వశా సముద్రమత్యఖ్యద్భద్రా జ్యోతీంషి బిభ్రతీ
ఆమె సూర్యునితో, అన్ని చూపులతో కలిసొచ్చింది. ఆవు శుభ్రమైన వెలుగులు మోస్తూ సముద్రాన్ని దాటి పోయింది.