మస్తిష్కమస్య యతమో లలాటం కకాటికాం ప్రథమో యః కపాలమ్ । చిత్వా చిత్యం హన్వోః పూరుషస్య దివం రురోహ కతమః స దేవః
మనిషికి మెదడు, నుదురు, తలపై భాగం, మొదటి కపాలాన్ని ఎవరు తయారు చేశారు? దవడను నిర్మించి, ఆ దేవుడు ఎవరు ఆకాశాన్ని చేరాడు?
ప్రియాప్రియాణి బహులా స్వప్నం సంబాధతన్ద్ర్యః । ఆనన్దాన్ ఉగ్రో నన్దాంశ్చ కస్మాద్వహతి పూరుషః
ఇష్టమైనవి, ఇష్టంలేనివి, ఎన్నో కలలు, నిద్రలో కలిగే అలసట—ఎందుకు మనిషి తీవ్రమైన ఆనందాలు, సంతోషాలను భరిస్తున్నాడు?
ఆర్తిరవర్తిర్నిర్ఋతిః కుతో ను పురుషేఽమతిః । రాద్ధిః సమృద్ధిరవ్యృద్ధిర్మతిరుదితయః కుతః
బాధ, ఉపశమనం, నాశనం, మూర్ఖత్వం ఇవన్నీ మనిషిలో ఎక్కడి నుండి వస్తాయి? విజయము, సంపద, క్షీణత, జ్ఞానం, ఏడుపు ఇవన్నీ ఎక్కడి నుండి కలుగుతాయి?
{౪} కో అస్మిన్న్ ఆపో వ్యదధాత్విషూవృతః పురూవృతః సిన్ధుసృత్యాయ జాతాః । తీవ్రా అరుణా లోహినీస్తామ్రధూమ్రా ఊర్ధ్వా అవాచీః పురుషే తిరశ్చీః
మనిషిలో ప్రకాశంతో నిండిన, అనేక ప్రవాహాలుగా పారే నీటిని ఎవరు ఉంచారు? ఉగ్రమైన, ఎరుపు, రక్తవర్ణ, రాగి, పొగ రంగు నీరు పైకి, కిందకు, అడ్డంగా ప్రవహించేలా ఎవరు చేశారు?
కో అస్మిన్ రూపమదధాత్కో మహ్మానం చ నామ చ । గాతుం కో అస్మిన్ కః కేతుం కశ్చరిత్రాని పూరుషే
మనిషికి రూపాన్ని ఎవరు ఇచ్చారు, మహిమను ఎవరు ప్రసాదించారు, పేరును ఎవరు పెట్టారు? నడకను, గుర్తింపును, ప్రవర్తనలను ఎవరు ఏర్పరిచారు?
కో అస్మిన్ ప్రాణమవయత్కో అపానం వ్యానము । సమానమస్మిన్ కో దేవోఽధి శిశ్రాయ పూరుషే
ప్రాణాన్ని ఎవరు స్థాపించారు, అపానాన్ని, వ్యానాన్ని ఎవరు కలిపారు? సమానవాయువును మనిషిలో ఎవరు ఉంచారు?
కో అస్మిన్ యజ్ఞమదధాదేకో దేవోఽధి పూరుషే । కో అస్మిన్త్సత్యం కోఽనృతం కుతో మృత్యుః కుతోఽమృతమ్
యజ్ఞాన్ని మనిషిలో ఎవరు స్థాపించారు, ఏ దేవుడు మనిషిలో నిలిచాడు? నిజం ఏమిటి, అబద్ధం ఏమిటి, మరణం ఎక్కడి నుండి, అమృతం ఎక్కడి నుండి వస్తుంది?
కో అస్మై వాసః పర్యదధాత్కో అస్యాయురకల్పయత్। బలం కో అస్మై ప్రాయచ్ఛత్కో అస్యాకల్పయజ్జవమ్
మనిషికి వస్త్రాన్ని ఎవరు కప్పారు, ఆయుషును ఎవరు నిర్ణయించారు? బలాన్ని ఎవరు ఇచ్చారు, వేగాన్ని ఎవరు కలిగించారు?
కేనాపో అన్వతనుత కేనాహరకరోద్రుచే । ఉషసం కేనాన్వైన్ద్ధ కేన సాయంభవం దదే
నీటిని ఎవరు వ్యాపింపజేశారు, ఉదయాన్ని ఎవరు ప్రకాశింపజేశారు? ఉదయాన్ని ఎవరు వెలిగించారు, సాయంత్రాన్ని ఎవరు ఇచ్చారు?
కో అస్మిన్ రేతో న్యదధాత్తన్తురా తాయతామితి । మేధాం కో అస్మిన్న్ అధ్యౌహత్కో బాణం కో నృతో దధౌ
మనిషిలో విత్తనాన్ని 'దారాన్ని లాగాలి' అని ఎవరు ఉంచారు? జ్ఞానాన్ని ఎవరు పోశించారు, బాణాన్ని ఎవరు ఉంచారు, నాట్యాన్ని ఎవరు కలిపారు?
కేనేమాం భూమిమౌర్ణోత్కేన పర్యభవద్దివమ్ । కేనాభి మహ్నా పర్వతాన్ కేన కర్మాణి పురుషః
ఈ భూమిని ఎవరు నిలిపారు, ఆకాశాన్ని ఎవరు చుట్టుముట్టారు? ఎవరి మహిమ వల్ల పర్వతాలు ఉన్నాయి, ఎవరి వల్ల మనిషి కార్యాలు జరుగుతున్నాయి?
కేన పర్జన్యమన్వేతి కేన సోమం విచక్షణమ్ । కేన యజ్ఞం చ శ్రద్ధాం చ కేనాస్మిన్ నిహితం మనః
వర్షాన్ని ఎవరు కదిలిస్తున్నారు, సోమాన్ని ఎవరు తెలుసుకుంటారు? యజ్ఞాన్ని, విశ్వాసాన్ని ఎవరు కలిపారు, మనిషిలో మనస్సును ఎవరు ఉంచారు?
కేన శ్రోత్రియమాప్నోతి కేనేమం పరమేష్ఠినమ్ । కేనేమమగ్నిం పూరుషః కేన సంవత్సరం మమే
పవిత్ర జ్ఞానాన్ని మనిషి ఎలా పొందుతాడు, పరమ స్థితిని ఎలా చేరుకుంటాడు? ఈ అగ్నిని ఎలా పొందుతాడు, సంవత్సరాన్ని ఎలా కొలుస్తాడు?
{౫} బ్రహ్మ శ్రోత్రియమాప్నోతి బ్రహ్మేమం పరమేష్ఠినమ్ । బ్రహ్మేమమగ్నిం పూరుషో బ్రహ్మ సంవత్సరం మమే
బ్రహ్మం ద్వారా పవిత్ర జ్ఞానం లభిస్తుంది; బ్రహ్మం ద్వారా పరమ స్థితి లభిస్తుంది. బ్రహ్మం ద్వారా మనిషి అగ్నిని పొందుతాడు; బ్రహ్మం ద్వారా సంవత్సరాన్ని కొలుస్తాడు.
కేన దేవామను క్షియతి కేన దైవజనీర్విశః । కేనేదమన్యన్ నక్షత్రం కేన సత్క్షత్రముచ్యతే
దేవతల మనిషి ఎవరి వల్ల నివసిస్తాడు? దేవతల ప్రజలు ఎవరి వల్ల ఉంటారు? ఈ వేరే నక్షత్రం ఎవరి వల్ల ఉంది? నిజమైన శక్తి ఎవరి వల్ల ప్రసిద్ధి చెందుతుంది?
బ్రహ్మ దేవామను క్షియతి బ్రహ్మ దైవజనీర్విశః । బ్రహ్మేదమన్యన్ నక్షత్రం బ్రహ్మ సత్క్షత్రముచ్యతే
బ్రహ్మ వల్ల దేవతల మనిషి నివసిస్తాడు. బ్రహ్మ వల్లే దేవతల ప్రజలు ఉంటారు. బ్రహ్మ వల్లే ఈ వేరే నక్షత్రం ఉంది. బ్రహ్మ వల్లే నిజమైన శక్తి ప్రసిద్ధి చెందుతుంది.
కేనేయం భూమిర్విహితా కేన ద్యౌరుత్తరా హితా । కేనేదమూర్ధ్వం తిర్యక్చాన్తరిక్షం వ్యచో హితమ్
ఈ భూమిని ఎవరు స్థాపించారు? పై ఆకాశాన్ని ఎవరు ఏర్పాటు చేశారు? పైకి, అడ్డంగా, ఈ అంతరిక్షాన్ని ఎవరు ఏర్పరిచారు?
బ్రహ్మణా భూమిర్విహితా బ్రహ్మ ద్యౌరుత్తరా హితా । బ్రహ్మేదమూర్ధ్వం తిర్యక్చాన్తరిక్షం వ్యచో హితమ్
బ్రహ్మ వల్లే భూమి స్థాపించబడింది. బ్రహ్మ వల్లే పై ఆకాశం ఏర్పడింది. బ్రహ్మ వల్లే పైకి, అడ్డంగా, ఈ అంతరిక్షం ఏర్పడింది.
మూర్ధానమస్య సంసీవ్యాథర్వా హృదయం చ యత్। మస్తిష్కాదూర్ధ్వః ప్రైరయత్పవమానోఽధి శీర్షతః
అథర్వణుడు తన తల, హృదయాన్ని కలిపాడు. మెదడు మీద నుంచి పవిత్రతను ప్రసరింపజేసే వాడు తలపైకి పంపాడు.
తద్వా అథర్వణః శిరో దేవకోశః సముబ్జితః । తత్ప్రాణో అభి రక్షతి శిరో అన్నమథో మనః
అది అథర్వణుని తల, దివ్యమైన పాత్ర, బాగా ఏర్పడింది. ఆ తలని శ్వాస, ఆహారం, మనస్సు రక్షిస్తాయి.
ఊర్ధ్వో ను సృష్టా౩ తిర్యఙ్ను సృష్టా౩ సర్వా దిశః పురుష ఆ బభూవా౩ । పురం యో బ్రహ్మణో వేద యస్యాః పురుష ఉచ్యతే
అతను పైకి, అడ్డంగా, అన్ని దిక్కులలో సృష్టించబడ్డాడు. బ్రహ్మ యొక్క పురాన్ని ఎవరికి తెలుసో, అతడే ఆ పురుషుడు అని పిలవబడతాడు.
యో వై తాం బ్రహ్మణో వేదామృతేనావృతాం పురమ్ । తస్మై బ్రహ్మ చ బ్రాహ్మాశ్చ చక్షుః ప్రాణం ప్రజాం దదుః
బ్రహ్మ యొక్క అమృతంతో కప్పబడ్డ పురాన్ని ఎవరికి తెలుసో, అతనికి బ్రహ్మ, బ్రాహ్మణులు చూపు, శ్వాస, సంతానం ఇచ్చారు.
న వై తం చక్షుర్జహాతి న ప్రాణో జరసః పురా । పురం యో బ్రహ్మణో వేద యస్యాః పురుష ఉచ్యతే
బ్రహ్మ యొక్క పురాన్ని ఎవరికి తెలుసో, అతడిని వృద్ధాప్యానికి ముందు కన్ను, శ్వాస వదలవు.
అష్టాచక్రా నవద్వారా దేవానాం పూరయోధ్యా । తస్యాం హిరణ్యయః కోశః స్వర్గో జ్యోతిషావృతః
ఎనిమిది చక్రాలు, తొమ్మిది ద్వారాలు ఉన్నది దేవతల నివాసమైన పురం. అందులో బంగారు నిధి, స్వర్గం, వెలుతురుతో కప్పబడి ఉంది.
తస్మిన్ హిరణ్యయే కోశే త్ర్యరే త్రిప్రతిష్ఠితే । తస్మిన్ యద్యక్షమాత్మన్వత్తద్వై బ్రహ్మవిదో విదుః
ఆ బంగారు నిధిలో మూడు భాగాలు, మూడు ఆధారాలు ఉన్నాయి. అందులో ఉన్న ఆత్మను బ్రహ్మను తెలిసినవారు తెలుసుకుంటారు.
ప్రభ్రాజమానాం హరిణీం యశసా సంపరీవృతామ్ । పురం హిరణ్యయీం బ్రహ్మా వివేశాపరాజితామ్
ప్రభావంతో మెరిసే, పసుపు వర్ణంతో, కీర్తితో చుట్టబడి ఉన్న అజేయమైన బంగారు పురంలో బ్రహ్మ ప్రవేశించాడు.
అయం మే వరణో మణిః సపత్నక్షయణో వృషా । తేనా రభస్వ త్వం శత్రూన్ ప్ర మృణీహి దురస్యతః
ఇది నా రక్షణ మణి, శత్రువులను నాశనం చేసే బలవంతమైన రత్నం. దీని ద్వారా నువ్వు నీ శత్రువులను పట్టుకుని, దుష్టులను సంహరించు.
ప్రైణాన్ ఛృణీహి ప్ర మృణా రభస్వ మణిస్తే అస్తు పురఏతా పురస్తాత్। అవారయన్త వరణేన దేవా అభ్యాచారమసురాణాం శ్వఃశ్వః
వారిని తొలగించు, సంహరించు, పట్టుకో. ఈ మణి నీకు ముందుగా నాయకత్వం వహించాలి. ఈ రక్షణతో దేవతలు ప్రతి రోజు అసురుల దాడిని తిప్పికొట్టారు.
అయం మణిర్వరణో విశ్వభేషజః సహస్రాక్షో హరితో హిరణ్యయః । స తే శత్రూన్ అధరాన్ పాదయాతి పూర్వస్తాన్ దభ్నుహి యే త్వా ద్విషన్తి
ఈ రక్షణ మణి అన్ని వ్యాధులకు మందు, వెయ్యి కళ్ళతో, ఆకుపచ్చగా, బంగారు వర్ణంతో ఉంది. ఇది నీ శత్రువులను కింద పడేస్తుంది, ముందు నుంచి ద్వేషించే వారిని నువ్వు జయించు.
అయం తే కృత్యాం వితతాం పౌరుషేయాదయం భయాత్। అయం త్వా సర్వస్మాత్పాపాద్వరణో వారయిష్యతే
నీపై వేసిన దోషాన్ని ఇది తొలగిస్తుంది, భయాన్ని ఇది తొలగిస్తుంది. ఈ రక్షణ మణి నిన్ను అన్ని పాపాల నుంచి కాపాడుతుంది.