స్వాయసా అసయః సన్తి నో గృహే విద్మా తే కృత్యే యతిధా పరూంషి । ఉత్తిష్ఠైవ పరేహీతోఽజ్ఞాతే కిమిహేచ్ఛసి
మన ఇంట్లో ఇనుప గొడ్డళ్లు ఉన్నాయి. నీ మంత్రంలో ఉన్న ఎన్నో రూపాలు మాకు తెలుసు. ఓ అన్యా! లేచి ఇక్కడినుంచి వెళ్ళిపో. ఇక్కడ నీకు ఏమి కావాలి?
{౨} గ్రీవాస్తే కృత్యే పాదౌ చాపి కర్త్స్యామి నిర్ద్రవ । ఇన్ద్రాగ్నీ అస్మాన్ రక్షతాం యౌ ప్రజానాం ప్రజావతీ
ఓ మంత్రా! నీ మెడను, పాదాలను కోసేస్తాను. పరుగెత్తిపో! ప్రజలకు సంతానం కలిగిన ఇంద్రుడు, అగ్ని మమ్మల్ని కాపాడుగాక.
సోమో రాజాధిపా మృడితా చ భూతస్య నః పతయో మృడయన్తు
సోముడు, రాజు, భూతాధిపతులు మాకు దయ చూపాలని కోరుతున్నాము.
భవాశర్వావస్యతాం పాపకృతే కృత్యాకృతే । దుష్కృతే విద్యుతం దేవహేతిమ్
ఓ భవా, శర్వా! చెడు చేసినందుకు, మంత్రం వేసినందుకు మాకు క్షమించండి. దుష్కార్యానికి దేవతా ఆయుధం మెరుపులా ఉండాలి.
యద్యేయథ ద్విపదీ చతుష్పదీ కృత్యాకృతా సంభృతా విశ్వరూపా । సేతోఽష్టాపదీ భూత్వా పునః పరేహి దుఛునే
ఈ మంత్రం రెండు కాళ్లు గలదైనా, నాలుగు కాళ్లు గలదైనా, ఎన్నో రూపాల్లో ఉన్నదైనా, ఎనిమిది కాళ్లు కలిగినదైనా — అది ఒక అడ్డుగా మారి, దూరమైన చోటికి తిరిగి వెళ్ళిపోవాలి.
అభ్యక్తాక్తా స్వరంకృతా సర్వం భరన్తీ దురితం పరేహి । జానీహి కృత్యే కర్తారం దుహితేవ పితరం స్వమ్
అన్నీ పాపాలు మోసుకొచ్చి, పూసిన, అలంకరించిన, గుర్తులు వేసిన మంత్రా! వెళ్ళిపో. నిన్ను చేసినవాడిని, కుమార్తె తన తండ్రిని గుర్తుపట్టినట్టు, గుర్తుపట్టు.
పరేహి కృత్యే మా తిష్ఠో విద్ధస్యేవ పదం నయ । మృగః స మృగయుస్త్వం న త్వా నికర్తుమర్హతి
ఓ మంత్రా! వెళ్ళిపో, ఇక్కడ ఉండకూ. గాయపడ్డ అడుగుజాడను వెంబడించు. నీవు మృగం, వేటగాడు నిన్ను వెంబడిస్తున్నాడు. అతడు నిన్ను కోయకూడదు.
ఉత హన్తి పూర్వాసినం ప్రత్యాదాయాపర ఇష్వా । ఉత పూర్వస్య నిఘ్నతో ని హన్త్యపరః ప్రతి
ఒకడు ముందుగా ఉన్నవానిని, ఇచ్చినదాన్ని తిరిగి తీసుకొని హరిస్తాడు. మరొకడు, ముందున్నవాడిని హరిస్తూ, తర్వా వాడివల్ల తానే హతుడవుతాడు.
ఏతద్ధి శృణు మే వచోఽథేహి యత ఏయథ । యస్త్వా చకార తం ప్రతి
నా మాట విను. నువ్వెక్కడ ఉన్నా, ఇక్కడికి రా. నిన్ను చేసినవాడివద్దకి అది తిరిగి పోవాలి.
అనాగోహత్యా వై భీమా కృత్యే మా నో గామశ్వం పురుషం వధీః । యత్రయత్రాసి నిహితా తతస్త్వోత్థాపయామసి పర్ణాల్లఘీయసీ భవ
పాపరహితులను హత్య చేయడం నిజంగా భయంకరం, ఓ మంత్రా! మా ఆవును, గుర్రాన్ని, మనిషిని నీవు చంపకూడదు. నీవు ఎక్కడ దాగున్నావో అక్కడినుంచి మేము నిన్ను పైకి తీయుతున్నాము. ఆకుకంటే తేలికగా మారిపో.
యది స్థ తమసావృతా జాలేనభిహితా ఇవ । సర్వాః సంలుప్యేతః కృత్యాః పునః కర్త్రే ప్ర హిణ్మసి
నీవు చీకటిలో, వలలో ముడిపెట్టినట్టు ఉన్నా, అటువంటి మంత్రాలు అన్నీ నశించిపోవాలి. మేము నిన్ను మళ్లీ చేసినవాడివద్దకు పంపుతున్నాము.
కృత్యాకృతో వలగినోఽభినిష్కారిణః ప్రజామ్ । మృణీహి కృత్యే మోచ్ఛిషోఽమూన్ కృత్యాకృతో జహి
మంత్రాన్ని, ఉచ్చును, మన ప్రజలపై వేసినవాడిని నాశనం చేయాలి. ఓ మంత్రా! నశించిపో, ఇక్కడ ఉండకూ. మంత్రం చేసే వారిని నీవే సంహరించు.
యథా సూర్యో ముచ్యతే తమసస్పరి రాత్రిం జహాత్యుషసశ్చ కేతూన్ । ఏవాహం సర్వం దుర్భూతం కర్త్రం కృత్యాకృతా కృతం హస్తీవ రజో దురితం జహామి
సూర్యుడు చీకటి నుంచి విముక్తి పొందినట్టు, రాత్రి ఉదయపు సంకేతాలను వదిలినట్టు, నేనూ అన్ని దుష్టమైనదాన్ని, చేసిన మంత్రాన్ని, ఏనుగు దుమ్మును వదిలినట్టు వదిలేస్తున్నాను.
కేన పార్ష్ణీ ఆభృతే పూరుషస్య కేన మాంసం సంభృతం కేన గుల్ఫౌ । కేనాఙ్గులీః పేశనీః కేన ఖాని కేనోచ్ఛ్లఙ్ఖౌ మధ్యతః కః ప్రతిష్ఠామ్
మనిషి మడమను ఎవరు సృష్టించారు? మాంసాన్ని ఎవరు కూడగట్టారు? మోకాళ్లను ఎవరు నిర్మించారు? వేళ్లను, కండరాలను, ఖాళీలను ఎవరు చేశారు? పాదపు పైభాగాన్ని ఎవరు, మధ్యలో ఆధారాన్ని ఎవరు ఇచ్చారు?
కస్మాన్ ను గుల్ఫావధరావకృణ్వన్న్ అష్ఠీవన్తావుత్తరౌ పూరుషస్య । జఙ్ఘే నిర్ఋత్య న్యదధుః క్వ స్విజ్జానునోః సంధీ క ఉ తచ్చికేత
మనిషి క్రింది, పై మోకాళ్లను ఎక్కడి నుంచి, ఎముకలతో కూడినవిగా చేశారు? కాళ్లను నిరృతి వద్ద ఉంచారు. మోకాళ్ల సంధులు ఎక్కడ ఉన్నాయి? దాన్ని ఎవరు తెలుసు?
చతుష్టయం యుజతే సంహితాన్తం జానుభ్యామూర్ధ్వం శిథిరం కబన్ధమ్ । శ్రోణీ యదూరూ క ఉ తజ్జజాన యాభ్యాం కుసిన్ధం సుదృఢం బభూవ
నాలుగు భాగాలు కలిపి, మోకాళ్లపైకి శరీరాన్ని కలిపారు. పైభాగం సడలిపోయినదిగా ఉంది. నడుము, తొడలను ఎవరు సృష్టించారు? వాటివల్ల బలమైన ఆధారం ఏర్పడింది.
కతి దేవాః కతమే త ఆసన్ య ఉరో గ్రీవాశ్చిక్యుః పురుషస్య । కతి స్తనౌ వ్యదధుః కః కఫోదౌ కతి స్కన్ధాన్ కతి పృష్టీరచిన్వన్
ఎన్ని దేవతలు, వారిలో ఎవరు మనిషి ఛాతీ, మెడను తయారు చేశారు? ఎన్ని వక్షోజాలు ఏర్పరిచారు? ఎవరు భుజాలు, ఎన్ని వెన్నెముకలు నిర్మించారు?
కో అస్య బాహూ సమభరద్వీర్యాం కరవాదితి । అంసౌ కో అస్య తద్దేవః కుసిన్ధే అధ్యా దధౌ
మనిషికి బలమైన చేతులు కలిగించుదాం అని ఎవరు ఆ చేతులను సమకూర్చారు? ఎవరు భుజాలను స్థిరంగా ఉంచారు, ఆ దేవుడు ఎవరు?
కః సప్త ఖాని వి తతర్ద శీర్షణి కర్ణావిమౌ నాసికే చక్షణీ ముఖమ్ । యేషాం పురుత్రా విజయస్య మహ్నని చతుష్పాదో ద్విపదో యన్తి యామమ్
ఏ దేవుడు తలలో ఏడుగుళ్ళు—రెండు చెవులు, రెండు ముక్కు రంధ్రాలు, రెండు కళ్ళు, నోరు—తొడిచాడు? ఎవరి మహిమ వల్ల నాలుగు కాళ్ళు ఉన్నవారు, రెండు కాళ్ళు ఉన్నవారు ఎక్కడికైనా సంచరిస్తారు?
హన్వోర్హి జిహ్వామదధాత్పురూచీమధా మహీమధి శిశ్రాయ వాచమ్ । స ఆ వరీవర్తి భువనేష్వన్తరపో వసానః క ఉ తచ్చికేత
నోటి మధ్య నాలుకను ఎవరు ఉంచారు, భూమిపై మాటను స్థాపించారు? లోకాల్లో వివిధ రూపాల్లో నివసిస్తూ, ఈ రహస్యాన్ని నిజంగా ఎవరు తెలుసుకుంటారు?
మస్తిష్కమస్య యతమో లలాటం కకాటికాం ప్రథమో యః కపాలమ్ । చిత్వా చిత్యం హన్వోః పూరుషస్య దివం రురోహ కతమః స దేవః
మనిషికి మెదడు, నుదురు, తలపై భాగం, మొదటి కపాలాన్ని ఎవరు తయారు చేశారు? దవడను నిర్మించి, ఆ దేవుడు ఎవరు ఆకాశాన్ని చేరాడు?
ప్రియాప్రియాణి బహులా స్వప్నం సంబాధతన్ద్ర్యః । ఆనన్దాన్ ఉగ్రో నన్దాంశ్చ కస్మాద్వహతి పూరుషః
ఇష్టమైనవి, ఇష్టంలేనివి, ఎన్నో కలలు, నిద్రలో కలిగే అలసట—ఎందుకు మనిషి తీవ్రమైన ఆనందాలు, సంతోషాలను భరిస్తున్నాడు?
ఆర్తిరవర్తిర్నిర్ఋతిః కుతో ను పురుషేఽమతిః । రాద్ధిః సమృద్ధిరవ్యృద్ధిర్మతిరుదితయః కుతః
బాధ, ఉపశమనం, నాశనం, మూర్ఖత్వం ఇవన్నీ మనిషిలో ఎక్కడి నుండి వస్తాయి? విజయము, సంపద, క్షీణత, జ్ఞానం, ఏడుపు ఇవన్నీ ఎక్కడి నుండి కలుగుతాయి?
{౪} కో అస్మిన్న్ ఆపో వ్యదధాత్విషూవృతః పురూవృతః సిన్ధుసృత్యాయ జాతాః । తీవ్రా అరుణా లోహినీస్తామ్రధూమ్రా ఊర్ధ్వా అవాచీః పురుషే తిరశ్చీః
మనిషిలో ప్రకాశంతో నిండిన, అనేక ప్రవాహాలుగా పారే నీటిని ఎవరు ఉంచారు? ఉగ్రమైన, ఎరుపు, రక్తవర్ణ, రాగి, పొగ రంగు నీరు పైకి, కిందకు, అడ్డంగా ప్రవహించేలా ఎవరు చేశారు?
కో అస్మిన్ రూపమదధాత్కో మహ్మానం చ నామ చ । గాతుం కో అస్మిన్ కః కేతుం కశ్చరిత్రాని పూరుషే
మనిషికి రూపాన్ని ఎవరు ఇచ్చారు, మహిమను ఎవరు ప్రసాదించారు, పేరును ఎవరు పెట్టారు? నడకను, గుర్తింపును, ప్రవర్తనలను ఎవరు ఏర్పరిచారు?
కో అస్మిన్ ప్రాణమవయత్కో అపానం వ్యానము । సమానమస్మిన్ కో దేవోఽధి శిశ్రాయ పూరుషే
ప్రాణాన్ని ఎవరు స్థాపించారు, అపానాన్ని, వ్యానాన్ని ఎవరు కలిపారు? సమానవాయువును మనిషిలో ఎవరు ఉంచారు?
కో అస్మిన్ యజ్ఞమదధాదేకో దేవోఽధి పూరుషే । కో అస్మిన్త్సత్యం కోఽనృతం కుతో మృత్యుః కుతోఽమృతమ్
యజ్ఞాన్ని మనిషిలో ఎవరు స్థాపించారు, ఏ దేవుడు మనిషిలో నిలిచాడు? నిజం ఏమిటి, అబద్ధం ఏమిటి, మరణం ఎక్కడి నుండి, అమృతం ఎక్కడి నుండి వస్తుంది?
కో అస్మై వాసః పర్యదధాత్కో అస్యాయురకల్పయత్। బలం కో అస్మై ప్రాయచ్ఛత్కో అస్యాకల్పయజ్జవమ్
మనిషికి వస్త్రాన్ని ఎవరు కప్పారు, ఆయుషును ఎవరు నిర్ణయించారు? బలాన్ని ఎవరు ఇచ్చారు, వేగాన్ని ఎవరు కలిగించారు?
కేనాపో అన్వతనుత కేనాహరకరోద్రుచే । ఉషసం కేనాన్వైన్ద్ధ కేన సాయంభవం దదే
నీటిని ఎవరు వ్యాపింపజేశారు, ఉదయాన్ని ఎవరు ప్రకాశింపజేశారు? ఉదయాన్ని ఎవరు వెలిగించారు, సాయంత్రాన్ని ఎవరు ఇచ్చారు?
కో అస్మిన్ రేతో న్యదధాత్తన్తురా తాయతామితి । మేధాం కో అస్మిన్న్ అధ్యౌహత్కో బాణం కో నృతో దధౌ
మనిషిలో విత్తనాన్ని 'దారాన్ని లాగాలి' అని ఎవరు ఉంచారు? జ్ఞానాన్ని ఎవరు పోశించారు, బాణాన్ని ఎవరు ఉంచారు, నాట్యాన్ని ఎవరు కలిపారు?