ఋచో అక్షరే పరమే వ్యోమన్ యస్మిన్ దేవా అధి విశ్వే నిషేదుః । యస్తన్ న వేద కిమృచా కరిష్యతి య ఇత్తద్విదుస్తే అమీ సమాసతే
ఋచలు అక్షరమైన పరమాకాశంలో నివసిస్తున్నాయి, అక్కడ దేవతలందరూ కూర్చున్నారు. దాన్ని ఎవరూ తెలియకపోతే, వారు ఋచలతో ఏమి చేస్తారు? దీనిని తెలిసినవారు ఇక్కడ చేరతారు.
ఋచః పదం మాత్రయా కల్పయన్తోఽర్ధర్చేన చకౢపుర్విశ్వమేజత్। త్రిపాద్బ్రహ్మ పురురూపం వి తష్ఠే తేన జీవన్తి ప్రదిశశ్చతస్రః
ఋచల పరిమాణాన్ని నిర్ణయిస్తూ, వారు అర్ధఋచతో లోకాన్ని స్థాపించారు, అన్నీ కదులుతున్నాయి. మూడు అడుగుల బ్రహ్మం, అనేక రూపాలతో ఏర్పడింది; దాని వల్ల నాలుగు దిశలు జీవించాయి.
సూయవసాద్భగవతీ హి భూయా అధా వయం భగవన్తః స్యామ । అద్ధి తృణమఘ్న్యే విశ్వదానీం పిబ శుద్ధముదకమాచరన్తీ
భాగ్యవంతురాలు మంచి దానిలో సంపన్నురాలవ్వాలి; అప్పుడు మేము కూడా భాగ్యవంతులమవ్వాలి. ఓ ఆవు, అన్నివిధాలా దాత, గడ్డి తిను, స్వచ్ఛమైన నీరు తాగు, తిరుగుతూ ఉండు.
{౨౭} గౌరిన్ మిమాయ సలిలాని తక్షతీ ఏకపదీ ద్విపదీ సా చతుష్పదీ । అష్టాపదీ నవపదీ బభూవుషీ సహస్రాక్షరా భువనస్య పఙ్క్తిస్తస్యాః సముద్రా అధి వి క్షరన్తి
గౌరీ నీటిని కొలిచి, ఆకారం ఇచ్చింది; ఆమె ఒంటికాలి, రెండుకాళ్ళు, నాలుగు కాళ్ళు కలిగినదిగా మారింది. ఎనిమిది కాళ్ళు, తొమ్మిది కాళ్ళు కలిగి, వెయ్యి అక్షరాల ఛందస్సు లోకానికి ప్రమాణంగా ఉంది; దాని ప్రవాహాలు సముద్రంపై ప్రవహిస్తున్నాయి.
కృష్ణం నియానం హరయః సుపర్ణా అపో వసానా దివముత్పతన్తి । తమావవృత్రన్త్సదనాదృతస్యాదిద్ఘృతేన పృథివీం వ్యూదుః
కృష్ణవర్ణమైనవారు, పసుపు పక్షులు, నీరు ధరించి, ఆకాశానికి ఎగురుతున్నారు. వారు అతడిని కప్పేశారు, సత్యాసనంలో నుండి; నెయ్యితో భూమిని విస్తరించారు.
అపాదేతి ప్రథమా పద్వతీనాం కస్తద్వాం మిత్రావరుణా చికేత । గర్భో భారం భరత్యా చిదస్యా ఋతం పిపర్తి అనృతం ని పాతి
ఆమె కాలితో నడుస్తూ, కాలుగలవారిలో మొదటిది; దాన్ని ఎవరు తెలుసుకుంటారు, ఓ మిత్ర, వరుణా? గర్భం ఆమె భారాన్ని మోయగలదు; ఆమె సత్యాన్ని నిలుపుతుంది, అసత్యాన్ని విడిచిపెడుతుంది.
విరాడ్వాగ్విరాట్పృథివీ విరాడన్తరిక్షం విరాట్ప్రజాపతిః । విరాణ్మృత్యుః సాధ్యానామధిరాజో బభూవ తస్య భూతం భవ్యం వశే స మే భూతం భవ్యం వశే కృణోతు
విరాట్ మాట, విరాట్ భూమి, విరాట్ మధ్యాకాశం, విరాట్ ప్రజాపతి. విరాట్ మరణం, సాధ్యులకు అధిపతి అయ్యాడు; అతని గత, భవిష్యత్తు అతని వశంలో ఉన్నాయి. నా గత, భవిష్యత్తు కూడా నా వశంలో ఉండాలని కావాలి.
శకమయం ధూమమారాదపశ్యం విషూవతా పర ఏనావరేణ । ఉక్షాణం పృశ్నిమపచన్త వీరాస్తాని ధర్మాణి ప్రథమాన్యాసన్
దూరంలో పొగను చూశాను, అది సరిహద్దును దాటి పోయింది. వీరులు పుల్లని పాలను పీల్చారు; అవే మొదటి ధర్మాలు.
త్రయః కేశిన ఋతుథా వి చక్షతే సంవత్సరే వపత ఏక ఏషామ్ । విశ్వమన్యో అభిచష్టే శచీభిర్ధ్రాజిరేకస్య దదృశే న రూపమ్
మూడు జుట్టు గలవారు, ఋతువుల ప్రకారం కనిపిస్తారు; సంవత్సరంలో ఒకదాన్ని తీయబడతారు. మరొకడు తన శక్తులతో అన్నింటిని పరిశీలిస్తాడు; రథికుడి రూపం కనిపించదు.
చత్వారి వాక్పరిమితా పదాని తాని విదుర్బ్రాహ్మణా యే మనీషిణః । గుహా త్రీణి నిహితా నేఙ్గయన్తి తురీయం వాచో మనుష్యా వదన్తి
మాట నాలుగు భాగాలుగా విభజించబడి ఉంది; వాటిని బ్రాహ్మణులు, జ్ఞానులు తెలుసుకుంటారు. మూడు భాగాలు రహస్యంగా దాగి ఉంటాయి, అవి కదలవు; నాల్గవ భాగాన్ని మనుషులు మాట్లాడుతారు.
ఇన్ద్రం మిత్రం వరుణమగ్నిమాహురథో దివ్యః స సుపర్ణో గరుత్మాన్ । ఏకం సద్విప్రా బహుధా వదన్త్యగ్నిం యమం మాతరిశ్వానమాహుః
ఇంద్రుడు, మిత్రుడు, వరుణుడు, అగ్ని అని పిలుస్తారు; అలాగే ఆ పరమాత్మనే ఆకాశంలో విహరించే గొప్ప రెక్కలు కలిగిన గరుత్మంతుడు కూడా. జ్ఞానులు ఆ ఒక్కటినే అనేక రూపాల్లో వర్ణిస్తారు: అగ్ని, యముడు, మాతరిశ్వాన్ అని పిలుస్తారు.
యాం కల్పయన్తి వహతౌ వధూమివ విశ్వరూపాం హస్తకృతాం చికిత్సవః । సారాదేత్వప నుదామ ఏనామ్
వైద్యులు చేతితో తయారు చేసి, వివాహానికి వధువులా అనేక రూపాలతో సిద్ధం చేసినదాన్ని — దాని మూలాన్ని మనం తొలగించుదాం.
శీర్షణ్వతీ నస్వతీ కర్ణిణీ కృత్యాకృతా సంభృతా విశ్వరూపా । సారాదేత్వప నుదామ ఏనామ్
తలతో, ముక్కుతో, చెవులతో, మాయతో తయారై, కలిపి, అనేక రూపాల్లో ఉన్నదాన్ని — దాని మూలాన్ని మనం తొలగించుదాం.
శూద్రకృతా రాజకృతా స్త్రీకృతా బ్రహ్మభిః కృతా । జాయా పత్యా నుత్తేవ కర్తారం బన్ధ్వృచ్ఛతు
శూద్రుడు చేసినా, రాజు చేసినా, స్త్రీ చేసినా, బ్రాహ్మణులు చేసినా — ఆ మంత్రం దాని చేసినవాడివద్దకు తిరిగి పోయాలి; భార్య భర్తవద్దకు వెళ్ళినట్లు, బంధువులవద్దకు చేరాలి.
అనయాహమోషధ్యా సర్వాః కృత్యా అదూదుషమ్ । యాం క్షేత్రే చక్రుర్యాం గోషు యాం వా తే పురుషేషు
ఈ ఔషధంతో నేను నిష్కలంకులపై ఉన్న అన్ని మాయలను తొలగించాను; పొలంలో చేసినా, గోవుల దగ్గర చేసినా, నీ మనుషులలో చేసినా.
అఘమస్త్వఘకృతే శపథః శపథీయతే । ప్రత్యక్ప్రతిప్రహిణ్మో యథా కృత్యాకృతం హనత్
పాపం చేసినవాడికి శాపం కలగాలి; అబద్ధంగా ప్రమాణం చేసినవాడికి అది తిరిగి పోయాలి. మాయ చేసినవాడిని అది తాకేలా మనం దాన్ని తిరిగి పంపుతున్నాం.
ప్రతీచీన ఆఙ్గిరసోఽధ్యక్షో నః పురోహితః । ప్రతీచీః కృత్యా ఆకృత్యామూన్ కృత్యాకృతో జహి
ముందుగా ఉన్న ఆంగిరసులు మనకు పర్యవేక్షకులూ, పురోహితులూ కావాలి; వారు మన ముందే ఆ మాయలను, వాటిని చేసినవాళ్లను నాశనం చేయాలి.
యస్త్వోవాచ పరేహీతి ప్రతికూలముదాయ్యమ్ । తం కృత్యేఽభినివర్తస్వ మాస్మాన్ ఇఛో అనాగసః
ఎవరైనా నీకు 'పో' అని ద్వేషంతో అన్నా — ఆ మాయా, ఆ మాటను అన్నవాడివద్దకు తిరిగి వెళ్ళు; మేము నిర్దోషులం, మమ్మల్ని ఆశించకు.
యస్తే పరూంషి సందధౌ రథస్యేవ ర్భుర్ధియా । తం గచ్ఛ తత్ర తేఽయనమజ్ఞాతస్తేఽయం జనః
ఎవరైనా నీకు వంచనతో ఉచ్చులు వేసినా, రథాన్ని తయారు చేసే వాడిలా — నీవు అతని వద్దకు పో, అక్కడే నీ స్థానం, ఈ జనంలో కాదు.
యే త్వా కృత్వాలేభిరే విద్వలా అభిచారిణః । శంభ్విదం కృత్యాదూషణం ప్రతివర్త్మ పునఃసరం తేన త్వా స్నపయామసి
నిన్ను తయారు చేసి, మంత్రాలు తెలిసి, మాయలు చేసే వారు ఉపయోగించినా — మాయను తొలగించే పవిత్రమైన నీటితో మేము నిన్ను స్నానం చేయిస్తున్నాం.
యద్దుర్భగాం ప్రస్నపితాం మృతవత్సాముపేయిమ । అపైతు సర్వం మత్పాపం ద్రవిణం మోప తిష్ఠతు
దురదృష్టవంతురాలిని, స్నానం చేసినవారిని, పిల్లను కోల్పోయినవారిని నేను దగ్గరచేసుంటే — నా పాపం అంతా పోయిపోవాలి, ధనం నా వద్ద ఉండాలి.
{౧} యత్తే పితృభ్యో దదతో యజ్ఞే వా నామ జగృహుః । సందేశ్యాత్సర్వస్మాత్పాపాదిమా ముఞ్చన్తు త్వౌషధీః
నీ పేరును పితృదేవతలకు ఇచ్చినా, యజ్ఞంలో సమర్పించినా — ఆ పేరుతో కలిగిన పాపం, సందేశం అన్నింటినీ ఈ ఔషధాలు నిన్ను విడిపించాలి.
దేవైనసాత్పిత్ర్యాన్ నామగ్రాహాత్సందేశ్యాదభినిష్కృతాత్। ముఞ్చన్తు త్వా వీరుధో వీర్యేణ బ్రహ్మణా ఋగ్భిః పయసా ఋషీణామ్
దైవికమైన పాపం నుంచి, పితృపేరును తీసుకున్నదానినుంచి, సందేశాలనుంచి, ప్రాయశ్చిత్తాలనుంచి — ఔషధాలు తమ శక్తితో, బ్రహ్మశక్తితో, ఋషుల ఋక్సమేతతో, పాలు వంటి పవిత్రతతో నిన్ను విడిపించాలి.
యథా వాతశ్చ్యావయతి భూమ్యా రేణుమన్తరిక్షాచ్చాభ్రమ్ । ఏవా మత్సర్వం దుర్భూతం బ్రహ్మనుత్తమపాయతి
గాలి భూమిపై ధూళిని ఎట్లా పటాపంచలు చేస్తుందో, మేఘాన్ని ఆకాశం నుంచి ఎట్లా తరిమేస్తుందో — అలా, ఓ బ్రహ్మన్, నా దురదృష్టాన్ని పూర్తిగా తొలగించు.
అప క్రామ నానదతీ వినద్ధా గర్దభీవ । కర్తౄన్ నక్షస్వేతో నుత్తా బ్రహ్మణా వీర్యావతా
ఏడవకుండా, గాడిదల్లా కట్టబడినట్టు నీవు వెళ్లిపో; నీను చేసినవాళ్లవద్దకు వెళ్ళు, బ్రహ్మశక్తితో విడుదలై పో.
అయం పన్థాః కృత్యేతి త్వా నయామోఽభిప్రహితాం ప్రతి త్వా ప్ర హిణ్మః । తేనాభి యాహి భఞ్జత్యనస్వతీవ వాహినీ విశ్వరూపా కురూతినీ
ఇది మాయ మార్గం — దానిపైనే మేము నిన్ను నడిపిస్తున్నాం; పంపించిన దానిని మళ్ళీ తిరిగి పంపుతున్నాం. ఆ మార్గంలో నీవు పో, వంద రూపాల మాయా, వంచనతో కూడినదా, వంధ్య స్త్రీల ఊరేగింపులా విరిగిపో.
పరాక్తే జ్యోతిరపథం తే అర్వాగన్యత్రాస్మదయనా కృణుష్వ । పరేణేహి నవతిం నావ్యా అతి దుర్గాః స్రోత్యా మా క్షణిష్ఠాః పరేహి
దూరంగా వెలుగుమార్గంలో నీవు వెళ్లిపో; మమ్మల్ని దాటి, వేరే చోట నివాసం ఏర్పరుచు. నౌకతో అడ్డంకులను దాటి పో, ఆలస్యం చేయకు, దాటి పోయి పో.
వాత ఇవ వృక్షాన్ ని మృణీహి పాదయ మా గామశ్వం పురుషముచ్ఛిష ఏషామ్ । కర్తౄన్ నివృత్యేతః కృత్యేఽప్రజాస్త్వాయ బోధయ
గాలి చెట్లను నేలకూల్చినట్లు, నీవు వాటిని పడగొట్టు; ఈవాళ్లలో ఆవును, గుర్రాన్ని, మనిషిని తాకకు. మాయా, నిన్ను చేసినవాళ్లవద్దకు తిరిగి వెళ్ళు; వారిలో సంతానం లేకుండా చేయు.
యాం తే బర్హిషి యాం శ్మశానే క్షేత్రే కృత్యాం వలగం వా నిచఖ్నుః । అగ్నౌ వా త్వా గార్హపత్యేఽభిచేరుః పాకం సన్తం ధీరతరా అనాగసమ్
నీ కోసం యజ్ఞపు దర్భలో, శ్మశానంలో, పొలంలో ఎవరో దాచిన మంత్రాన్ని, ఉచ్చును, లేదా బంధాన్ని, లేదా గృహాగ్నిలో నిన్ను పాకం చేసి పిలిచినదాన్ని — మన తెలివైన, పాపరహితులు దాటి పోవాలని కోరుతున్నాము.
ఉపాహృతమనుబుద్ధం నిఖాతం వైరం త్సార్యన్వవిదామ కర్త్రమ్ । తదేతు యత ఆభృతం తత్రాశ్వ ఇవ వి వర్తతాం హన్తు కృత్యాకృతః ప్రజామ్
ఇక్కడ తీసుకొచ్చిన, మేల్కొల్పిన, పాతిపెట్టిన శత్రుత్వాన్ని మేము తెలుసుకున్నాము. అది ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో అక్కడికే గుర్రంలా తిరిగి పోయాలి. మంత్రం చేసినవాడు మన ప్రజలకు హాని చేయకూడదు.