జ్యోతిష్మతో లోకాన్ జయతి య ఏవం వేద
ఇలా తెలిసినవాడు ప్రకాశవంతమైన లోకాలను జయిస్తాడు.
యజమానబ్రాహ్మణం వా ఏతదతిథిపతిః కురుతే యదాహార్యాణి ప్రేక్షత ఇదం భూయా౩ ఇదా౩ ఇతి
యజమానుడు లేదా బ్రాహ్మణుడు, ఆహారం చూసి 'ఇది ఇంకా పెరగాలి, ఇంకా పెరగాలి' అని కోరుకుంటే, అతిథిపతి వారిని తనవారిగా భావిస్తాడు.
యదాహ భూయ ఉద్ధరేతి ప్రాణమేవ తేన వర్షీయాంసం కురుతే
అతను 'ఇంకా తీసుకురా' అని చెప్పినప్పుడు, దానివల్ల ప్రాణశక్తి మరింత పెరుగుతుంది.
ఉప హరతి హవీంష్యా సాదయతి
అతను హవిస్సులను తీసుకువచ్చి, వాటిని సర్దుతాడు.
తేషామాసన్నానామతిథిరాత్మన్ జుహోతి
వాళ్లలో సమీపంలో ఉన్నవారికి అతిథి తనను తాను అర్పించుకుంటాడు.
స్రుచా హస్తేన ప్రాణే యూపే స్రుక్కారేణ వషట్కారేణ
చేతిలో కలశంతో, ఊపిరిలో, యజ్ఞస్థంభం వద్ద, చెంచాతో, 'వషట్' మంత్రంతో అర్పణ చేస్తాడు.
ఏతే వై ప్రియాశ్చాప్రియాశ్చ ర్త్విజః స్వర్గం లోకం గమయన్తి యదతిథయః
ఈ యజ్ఞకారులు, ప్రియమైనవారు అయినా, ప్రియంలేని వారు అయినా, అతిథులను స్వర్గలోకానికి తీసుకెళ్తారు.
స య ఏవం విద్వాన్ న ద్విషన్న్ అశ్నీయాన్ న ద్విషతోఽన్నమశ్నీయాన్ న మీమాంసితస్య న మీమాంసమానస్య
ఇలా తెలిసినవాడు ద్వేషంతో తినకూడదు, ద్వేషించేవాడి అన్నం తినకూడదు, పరీక్షించని వాడి అన్నం తినకూడదు, పరీక్షిస్తున్నవాడి అన్నం తినకూడదు.
సర్వో వా ఏష జగ్ధపాప్మా యస్యాన్నమశ్నన్తి
ఎవరిపట్ల వారు అన్నం తింటారో, ఆ వాడికి అన్నం తినడం వల్ల కలిగే పాపం అంతా వస్తుంది.
సర్వో వా ఏసోఽజగ్ధపాప్మా యస్యాన్నం నాశ్నన్తి
ఎవరిపట్ల వారు అన్నం తినరో, ఆ వాడికి అన్నం తినడం వల్ల కలిగే పాపం ఏమాత్రం ఉండదు.
సర్వదా వా ఏష యుక్తగ్రావార్ద్రపవిత్రో వితతాధ్వర ఆహృతయజ్ఞక్రతుర్య ఉపహరతి
ఎప్పుడూ, గట్టి రాయితో, తడిగా ఉన్న వడకతో, విస్తరించిన యజ్ఞంతో, యజ్ఞార్పణను సమర్పిస్తాడు.
ప్రాజాపత్యో వా ఏతస్య యజ్ఞో వితతో య ఉపహరతి
యజ్ఞార్పణను చేసే వానికి, ప్రజాపతికి సంబంధించిన యజ్ఞం విస్తరించబడుతుంది.
ప్రజాపతేర్వా ఏష విక్రమాన్ అనువిక్రమతే య ఉపహరతి
యజ్ఞార్పణను చేసే వాడు, ప్రజాపతి అడుగులను అనుసరిస్తాడు.
యోఽతిథీనాం స ఆహవనీయో యో వేశ్మని స గార్హపత్యో యస్మిన్ పచన్తి స దక్షిణాగ్నిః
అతిథులలో ఉన్నవాడు ఆహవనీయాగ్ని, ఇంట్లో ఉన్నవాడు గార్హపత్యాగ్ని, అందులో వారు వండేవాడు దక్షిణాగ్ని.
ఇష్టం చ వా ఏష పూర్తం చ గృహాణామశ్నాతి యః పూర్వోఽతిథేరశ్నాతి
అతిథి తినకముందు తినేవాడు, చేసిందీ, నెరవేరిందీ అన్నీ పొందుతాడు.
పయశ్చ వా ఏష రసం చ గృహాణామశ్నాతి యః పూర్వోఽతిథేరశ్నాతి
అతిథి తినకముందు తినేవాడు, పాలనూ, రసాన్నీ పొందుతాడు.
ఊర్జాం చ వా ఏష స్ఫాతిం చ గృహాణామశ్నాతి యః పూర్వోఽతిథేరశ్నాతి
అతిథి తినకముందు తినేవాడు, పోషకాన్నీ, అభివృద్ధినీ పొందుతాడు.
ప్రజాం వా ఏష పశూంశ్చ గృహాణామశ్నాతి యః పూర్వోఽతిథేరశ్నాతి
అతిథి తినకముందు తినేవాడు, సంతానాన్నీ, పశువులనూ పొందుతాడు.
కీర్తిం వా ఏష యశశ్చ గృహాణామశ్నాతి యః పూర్వోఽతిథేరశ్నాతి
అతిథి తినకముందు తినేవాడు, కీర్తినీ, యశస్సునూ పొందుతాడు.
శ్రియం వా ఏష సంవిదం చ గృహాణామశ్నాతి యః పూర్వోఽతిథేరశ్నాతి
అతిథి తినకముందు తినేవాడు, ఐశ్వర్యాన్నీ, జ్ఞానాన్నీ పొందుతాడు.
ఏష వా అతిథిర్యచ్ఛ్రోత్రియస్తస్మాత్పూర్వో నాశ్నీయాత్
ఈ అతిథి వేదపండితుడైతే, అతని కంటే ముందుగా తినకూడదు.
అశితావత్యతిథావశ్నీయాద్యజ్ఞస్య సాత్మత్వాయ యజ్ఞస్యావిచ్ఛేదాయ తద్వ్రతమ్
అతిథి తిన్న తర్వాతే తినాలి, యజ్ఞానికి సంపూర్ణత కోసం, యజ్ఞం నిలబడాలని; ఇదే వ్రతం.
ఏతద్వా ఉ స్వాదీయో యదధిగవం క్షీరం వా మాంసం వా తదేవ నాశ్నీయాత్
ఇది ఎంతో రుచిగా ఉన్నదని భావించిన పెరుగు, పాలు లేదా మాంసం అయినా, వాటిని తినకూడదు.
స య ఏవం విద్వాన్ క్షీరముపసిచ్యోపహరతి । యావదగ్నిష్టోమేనేష్ట్వా సుసమృద్ధేనావరున్ద్ధే తావదేనేనావ రున్ద్ధే
ఎవరైనా ఈ విధంగా తెలుసుకొని పాలను పోసి అర్పిస్తే, అగ్నిష్టోమ యాగం చేసి పొందే సంపద ఎంత ఉంటుందో, అంతే సంపదను ఇతడు కూడా పొందుతాడు.
స య ఏవం విద్వాన్త్సర్పిరుపసిచ్యోపహరతి । యావదతిరాత్రేణేష్ట్వా సుసమృద్ధేనావరున్ద్ధే తావదేనేనావ రున్ద్ధే
ఎవరైనా ఈ విధంగా తెలుసుకొని నెయ్యిని పోసి అర్పిస్తే, అతిరాత్ర యాగం చేసి పొందే సంపద ఎంత ఉంటుందో, అంతే సంపదను ఇతడు కూడా పొందుతాడు.
స య ఏవం విద్వాన్ మధూపసిచ్యోపహరతి । యావద్సత్త్రసద్యేనేష్ట్వా సుసమృద్ధేనావరున్ద్ధే తావదేనేనావ రున్ద్ధే
ఎవరైనా ఈ విధంగా తెలుసుకొని తేనెను పోసి అర్పిస్తే, సత్రసత్య యాగం చేసి పొందే సంపద ఎంత ఉంటుందో, అంతే సంపదను ఇతడు కూడా పొందుతాడు.
స య ఏవం విద్వాన్ మాంసముపసిచ్యోపహరతి । యావద్ద్వాదశాహేనేష్ట్వా సుసమృద్ధేనావరున్ద్ధే తావదేనేనావ రున్ద్ధే
ఎవరైనా ఈ విధంగా తెలుసుకొని మాంసాన్ని పోసి అర్పిస్తే, ద్వాదశాహ యాగం చేసి పొందే సంపద ఎంత ఉంటుందో, అంతే సంపదను ఇతడు కూడా పొందుతాడు.
స య ఏవం విద్వాన్ ఉదకముపసిచ్యోపహరతి । ప్రజానాం ప్రజననాయ గచ్ఛతి ప్రతిష్ఠాం ప్రియః ప్రజానాం భవతి య ఏవం విద్వాన్ ఉపసిచ్యోపహరతి
ఎవరైనా ఈ విధంగా తెలుసుకొని నీటిని పోసి అర్పిస్తే, సంతాన ప్రాప్తికి దారి పడతాడు, స్థిరతను పొందుతాడు, ప్రజలకు ప్రియుడవుతాడు; ఈ విధంగా తెలిసి అర్పించినవాడికి ఇవన్నీ లభిస్తాయి.
తస్మా ఉషా హిఙ్కృణోతి సవితా ప్ర స్తౌతి । బృహస్పతిరూర్జయోద్గాయతి త్వష్టా పుష్ట్యా ప్రతి హరతి విశ్వే దేవా నిధనమ్
అందుకే ఉషస్సు హిం అనే ధ్వని చేస్తుంది, సవిత దేవుడు స్తుతిస్తాడు, బృహస్పతి బలానికి పాట పాడుతాడు, త్వష్ట దేవుడు పోషణ కోసం తీసుకెళ్తాడు, అన్ని దేవతలు విశ్రాంతి కోసం ప్రయత్నిస్తారు.
నిధనం భూత్యాః ప్రజాయాః పశూనాం భవతి య ఏవం వేద
ఎవరైనా ఈ విధంగా తెలుసుకుంటే, అతనికి విశ్రాంతి స్థానం ఐశ్వర్యం, సంతానం, పశువులు కలిగినదిగా మారుతుంది.