స య ఏవం విద్వాన్ మధూపసిచ్యోపహరతి । యావద్సత్త్రసద్యేనేష్ట్వా సుసమృద్ధేనావరున్ద్ధే తావదేనేనావ రున్ద్ధే
ఈ విధంగా తెలిసి, తేనెను హోమంలో సమర్పిస్తే, సత్రసత్య యజ్ఞం ద్వారా లభించే సమృద్ధి ఎంతైతే, అంతే ఫలం ఇతనికి లభిస్తుంది.
స య ఏవం విద్వాన్ మాంసముపసిచ్యోపహరతి । యావద్ద్వాదశాహేనేష్ట్వా సుసమృద్ధేనావరున్ద్ధే తావదేనేనావ రున్ద్ధే
ఈ విధంగా తెలిసి, మాంసాన్ని హోమంలో సమర్పిస్తే, ద్వాదశాహ యజ్ఞం ద్వారా లభించే సమృద్ధి ఎంతైతే, అంతే ఫలం ఇతనికి లభిస్తుంది.
స య ఏవం విద్వాన్ ఉదకముపసిచ్యోపహరతి । ప్రజానాం ప్రజననాయ గచ్ఛతి ప్రతిష్ఠాం ప్రియః ప్రజానాం భవతి య ఏవం విద్వాన్ ఉపసిచ్యోపహరతి
ఈ విధంగా తెలిసి, నీటిని హోమంలో సమర్పిస్తే, సంతానాన్ని పొందుతాడు, స్థిరత్వాన్ని పొందుతాడు, సంతానానికి ప్రియుడవుతాడు.
నిధనం భూత్యాః ప్రజాయాః పశూనాం భవతి య ఏవం వేద
ఈ విధంగా తెలిసినవాడు ధనం, సంతానం, పశువులకు ఆధారంగా మారతాడు.
తస్మా ఉద్యన్త్సూర్యో హిఙ్కృణోతి సంగవః ప్ర స్తౌతి । మధ్యన్దిన ఉద్గాయత్యపరాహ్ణః ప్రతి హరత్యస్తంయన్ నిధనమ్ । నిధనం భూత్యాః ప్రజాయాః పశూనాం భవతి య ఏవం వేద
అందుకే, సూర్యుడు ఉదయించేటప్పుడు హిం అని పలుకుతాడు; మధ్యాహ్నానికి ముందు స్తోత్రం చేస్తాడు; మధ్యాహ్నం పాడుతాడు; సాయంత్రం పఠనం చేస్తాడు; సూర్యాస్తమయం సమయంలో విశ్రాంతి స్థానం అవుతాడు. ఈ విధంగా తెలిసినవాడు ధనం, సంతానం, పశువులకు ఆధారంగా మారతాడు.
తస్మా అభ్రో భవన్ హిఙ్కృణోతి స్తనయన్ ప్ర స్తౌతి । విద్యోతమానః ప్రతి హరతి వర్షన్న్ ఉద్గాయత్యుద్గృహ్ణన్ నిధనమ్ । నిధనం భూత్యాః ప్రజాయాః పశూనాం భవతి య ఏవం వేద
అందుకే, మేఘం ఏర్పడినప్పుడు హిం అని పలుకుతుంది; మోగుతుంటే స్తోత్రం చేస్తుంది; మెరుస్తుంటే పఠనం చేస్తుంది; వర్షిస్తుంటే పాడుతుంది; మేఘాన్ని కూడగట్టినప్పుడు విశ్రాంతి స్థానం అవుతుంది. ఈ విధంగా తెలిసినవాడు ధనం, సంతానం, పశువులకు ఆధారంగా మారతాడు.
అతిథీన్ ప్రతి పశ్యతి హిఙ్కృణోత్యభి వదతి ప్ర స్తౌత్యుదకం యాచత్యుద్గాయతి । ఉప హరతి ప్రతి హరత్యుచ్ఛిష్టం నిధనమ్ । నిధనం భూత్యాః ప్రజాయాః పశూనాం భవతి య ఏవం వేద
అతిథులను చూసి, హిం అని శబ్దం చేసి, పలకరించి, పొగడ్తలు చెప్పి, నీళ్లు అడిగి, పాడుతూ, తాను తినే వాటిని తీసుకువచ్చి, తిరిగి ఇచ్చి, మిగిలిన అన్నాన్ని తీసివేస్తాడు. ఆ మిగిలినది అతడికి ఐశ్వర్యం, సంతానం, పశువుల సంపదగా మారుతుంది. ఇది తెలిసినవాడికి ఇలాంటి ఫలితాలు కలుగుతాయి.
{౧౯} యత్క్షత్తారం హ్వయత్యా శ్రావయత్యేవ తత్
ఎవరిని పిలిచినా, ఆ వ్యక్తికి వినిపించేలా చేస్తాడు.
యత్ప్రతిశృణోతి ప్రత్యాశ్రావయత్యేవ తత్
తాను ఏది విన్నా, దానిని తిరిగి వినిపించేవాడిగా ఉంటాడు.
యత్పరివేష్టారః పాత్రహస్తాః పూర్వే చాపరే చ ప్రపద్యన్తే చమసాధ్వర్యవ ఏవ తే
పాత్రలు చేతిలో పట్టుకుని ముందుగా, తర్వాతగా సేవకులు ఎవరు వచ్చినా, వారు అద్భర్యువు చేతిలో ఉండే కమసాలు లాంటివారు.
తేషాం న కశ్చనాహోతా
వారిలో ఎవ్వరూ హోతృవు కాలేరు.
యద్వా అతిథిపతిరతిథీన్ పరివిష్య గృహాన్ ఉపోదైత్యవభృథమేవ తదుపావైతి
లేదా, అతిథిపతి అతిథులకు భోజనం పెట్టి ఇంట్లోకి వెళ్ళినప్పుడు, అది అవభృథస్నానానికి సమానం.
యత్సభాగయతి దక్షిణాః సభాగయతి యదనుతిష్ఠత ఉదవస్యత్యేవ తత్
తాను ఏది పంచినా, అది దక్షిణ పంచడమే; ఏ పని చేసినా, అది పూర్తిగా జరుగుతుంది.
స ఉపహూతః పృథివ్యాం భక్షయత్యుపహూతస్తస్మిన్ యత్పృథివ్యాం విశ్వరూపమ్
ఆయన పిలవబడినప్పుడు భూమిపై భోజనం చేస్తాడు; పిలవబడినప్పుడు భూమిపై ఉన్న అన్ని రూపాలు ఆయనలో కలిసిపోతాయి.
స ఉపహూతోఽన్తరిక్షే భక్షయత్యుపహూతస్తస్మిన్ యద్దివి విశ్వరూపమ్
ఆయన పిలవబడినప్పుడు మధ్యలో భోజనం చేస్తాడు; పిలవబడినప్పుడు ఆకాశంలో ఉన్న అన్ని రూపాలు ఆయనలో కలిసిపోతాయి.
స ఉపహూతో దివి భక్షయత్యుపహూతస్తస్మిన్ యద్దివి విశ్వరూపమ్
ఆయన పిలవబడినప్పుడు స్వర్గంలో భోజనం చేస్తాడు; పిలవబడినప్పుడు స్వర్గంలో ఉన్న అన్ని రూపాలు ఆయనలో కలిసిపోతాయి.
స ఉపహూతో దేవేషు భక్షయత్యుపహూతస్తస్మిన్ యద్దివి విశ్వరూపమ్
ఆయన పిలవబడినప్పుడు దేవతల మధ్య భోజనం చేస్తాడు; పిలవబడినప్పుడు స్వర్గంలో ఉన్న అన్ని రూపాలు ఆయనలో కలిసిపోతాయి.
స ఉపహూతో లోకేషు భక్షయత్యుపహూతస్తస్మిన్ యద్దివి విశ్వరూపమ్
ఆయన పిలవబడినప్పుడు లోకాల మధ్య భోజనం చేస్తాడు; పిలవబడినప్పుడు స్వర్గంలో ఉన్న అన్ని రూపాలు ఆయనలో కలిసిపోతాయి.
స ఉపహూత ఉపహూతః
ఆయన పిలవబడతాడు, పిలవబడతాడు.
ఆప్నోతీమం లోకమాప్నోత్యముమ్
ఇహ లోకాన్ని పొందుతాడు, పర లోకాన్ని కూడా పొందుతాడు.
జ్యోతిష్మతో లోకాన్ జయతి య ఏవం వేద
ఇలా తెలిసినవాడు ప్రకాశవంతమైన లోకాలను జయిస్తాడు.
యజమానబ్రాహ్మణం వా ఏతదతిథిపతిః కురుతే యదాహార్యాణి ప్రేక్షత ఇదం భూయా౩ ఇదా౩ ఇతి
యజమానుడు లేదా బ్రాహ్మణుడు, ఆహారం చూసి 'ఇది ఇంకా పెరగాలి, ఇంకా పెరగాలి' అని కోరుకుంటే, అతిథిపతి వారిని తనవారిగా భావిస్తాడు.
యదాహ భూయ ఉద్ధరేతి ప్రాణమేవ తేన వర్షీయాంసం కురుతే
అతను 'ఇంకా తీసుకురా' అని చెప్పినప్పుడు, దానివల్ల ప్రాణశక్తి మరింత పెరుగుతుంది.
ఉప హరతి హవీంష్యా సాదయతి
అతను హవిస్సులను తీసుకువచ్చి, వాటిని సర్దుతాడు.
తేషామాసన్నానామతిథిరాత్మన్ జుహోతి
వాళ్లలో సమీపంలో ఉన్నవారికి అతిథి తనను తాను అర్పించుకుంటాడు.
స్రుచా హస్తేన ప్రాణే యూపే స్రుక్కారేణ వషట్కారేణ
చేతిలో కలశంతో, ఊపిరిలో, యజ్ఞస్థంభం వద్ద, చెంచాతో, 'వషట్' మంత్రంతో అర్పణ చేస్తాడు.
ఏతే వై ప్రియాశ్చాప్రియాశ్చ ర్త్విజః స్వర్గం లోకం గమయన్తి యదతిథయః
ఈ యజ్ఞకారులు, ప్రియమైనవారు అయినా, ప్రియంలేని వారు అయినా, అతిథులను స్వర్గలోకానికి తీసుకెళ్తారు.
స య ఏవం విద్వాన్ న ద్విషన్న్ అశ్నీయాన్ న ద్విషతోఽన్నమశ్నీయాన్ న మీమాంసితస్య న మీమాంసమానస్య
ఇలా తెలిసినవాడు ద్వేషంతో తినకూడదు, ద్వేషించేవాడి అన్నం తినకూడదు, పరీక్షించని వాడి అన్నం తినకూడదు, పరీక్షిస్తున్నవాడి అన్నం తినకూడదు.
సర్వో వా ఏష జగ్ధపాప్మా యస్యాన్నమశ్నన్తి
ఎవరిపట్ల వారు అన్నం తింటారో, ఆ వాడికి అన్నం తినడం వల్ల కలిగే పాపం అంతా వస్తుంది.
సర్వో వా ఏసోఽజగ్ధపాప్మా యస్యాన్నం నాశ్నన్తి
ఎవరిపట్ల వారు అన్నం తినరో, ఆ వాడికి అన్నం తినడం వల్ల కలిగే పాపం ఏమాత్రం ఉండదు.