అజస్త్రినాకే త్రిదివే త్రిపృష్ఠే నాకస్య పృష్ఠే దదివాంసం దధాతి । పఞ్చౌదనో బ్రహ్మణే దీయమానో విశ్వరూపా ధేనుః కామదుఘాస్యేకా
మేక మూడవ స్వర్గంలో, మూడు లోకాల్లో, ఆకాశపు వెనుక భాగంలో నైవేద్యాన్ని ఉంచుతుంది. ఐదు రకాల అన్నప్రసాదం బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చినపుడు, అది అన్ని రూపాలున్న ఆవు, కోరికలు తీరే ఏకైకదానిగా ఉంటుంది.
{౧౧} ఏతద్వో జ్యోతిః పితరస్తృతీయం పఞ్చౌదనం బ్రహ్మణేఽజం దదాతి । అజస్తమాంస్యప హన్తి దూరమస్మింల్లోకే శ్రద్దధానేన దత్తః
ఇదే మీ వెలుగు, పితృదేవతలారా, మూడవది; ఐదు రకాల అన్నప్రసాదం, మేకను బ్రాహ్మణునికి ఇస్తారు. మేక చీకటిని దూరంగా తరిమేస్తుంది; ఈ లోకంలో భక్తితో ఇచ్చినది.
ఈజానానాం సుకృతాం లోకమీప్సన్ పఞ్చౌదనం బ్రహ్మణేఽజం దదాతి । స వ్యాప్తిమభి లోకం జయైతం శివోఽస్మభ్యం ప్రతిగృహీతో అస్తు
మంచి పనులు చేసిన వారి లోకాన్ని కోరుతూ, ఐదు రకాల అన్నప్రసాదం, మేకను బ్రాహ్మణునికి ఇస్తారు. అతడు లోకాన్ని విస్తరించి జయించాలి; స్వీకరించబడినది మనకు శుభంగా ఉండాలి.
అజో హ్యగ్నేరజనిష్ట శోకాద్విప్రో విప్రస్య సహసో విపశ్చిత్। ఇష్టం పూర్తమభిపూర్తం వషట్కృతం తద్దేవా ఋతుశః కల్పయన్తు
మేక అగ్ని తాపం నుండి జన్మించింది; జ్ఞానవంతుడు, బలవంతుడు, తెలివైనవాడు. కోరినది, నెరవేరినది, సక్రమంగా పూర్తైనది, వషట్ అనే బలిని దేవతలు కాలానుగుణంగా ఏర్పరచాలి.
అమోతం వాసో దద్యాద్ధిరణ్యమపి దక్షిణామ్ । తథా లోకాన్త్సమాప్నోతి యే దివ్యా యే చ పార్థివాః
కత్తిరించని వస్త్రం, బంగారం దక్షిణగా ఇస్తే, ఆ దానద్వారా మనిషి దివ్యమైన లోకాలు, భూమిపై ఉన్న లోకాలు అన్నిటినీ పొందుతాడు.
ఏతాస్త్వాజోప యన్తు ధారాః సోమ్యా దేవీర్ఘృతపృష్ఠా మధుశ్చుతః । స్తభాన్ పృథివీముత ద్యాం నాకస్య పృష్ఠేఽధి సప్తరశ్మౌ
ఓ సోమా! ఈ పవిత్రమైన, నెయ్యి పూసిన, తేనెతో ప్రవహించే ప్రవాహాలు నీ దగ్గరకు వచ్చు గాక. ఇవి భూమిని, ఆకాశాన్ని నిలబెడతాయి; స్వర్గపు ఎత్తులో, ఏడు కిరణాలపై నిలుస్తాయి.
అజోఽస్యజ స్వర్గోఽసి త్వయా లోకమఙ్గిరసః ప్రాజానన్ । తం లోకం పుణ్యం ప్ర జ్ఞేషమ్
నీవు జన్మించని వాడవు, స్వర్గమే నీవు; నీ వల్ల అంగిరసులు పుణ్య లోకాన్ని పొందారు. ఆ లోకాన్ని నేనూ తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
యేనా సహస్రం వహసి యేనాగ్నే సర్వవేదసమ్ । తేనేమం యజ్ఞం నో వహ స్వర్దేవేషు గన్తవే
ఓ అగ్ని! నీవు వందలు మోసేవాడవు, నీవు అన్ని వేదాలను మోసేవాడవు. మా యజ్ఞాన్ని నీవు మోసి, మేము దేవతల స్వర్గానికి చేరేలా చేయు.
అజః పక్వః స్వర్గే లోకే దధాతి పఞ్చౌదనో నిర్ఋతిం బాధమానః । తేన లోకాన్త్సూర్యవతో జయేమ
పచ్చికోడి ఉడికించినప్పుడు, అయిదు అన్నపిండాలు సమర్పించి, నాశనాన్ని తొలగిస్తూ, ఆ స్వర్గలోకంలో స్థిరమవుతుంది. దీని ద్వారా మేము సూర్యుని లోకాలను జయించగలము.
యం బ్రాహ్మణే నిదధే యం చ విక్షు యా విప్రుష ఓదనానామజస్య । సర్వం తదగ్నే సుకృతస్య లోకే జానీతాన్ నః సంగమనే పథీనామ్
బ్రాహ్మణునికి సమర్పించినది, గ్రామాలలో ఉన్నది, పచ్చికోడి అన్నపిండాల తేమ—ఇవి అన్నీ, ఓ అగ్ని! మేలు చేయువారి లోకంలో, మార్గమధ్యంలో మాకు తెలుసు గాక.
అజో వా ఇదమగ్నే వ్యక్రమత తస్యోర ఇయమభవద్ద్యౌః పృష్టిహమ్ । అన్తరిక్షం మధ్యం దిశః పార్శ్వే సముద్రౌ కుక్షీ
ఓ అగ్ని! ఈ పచ్చికోడి ముందుకు అడుగుపెట్టింది. దాని పైభాగం ఆకాశమైంది; మధ్యభాగం అంతరిక్షంగా మారింది; దిశలు దాని ప్రక్కలుగా, సముద్రాలు దాని గర్భంగా ఉన్నాయి.
{౧౨} సత్యం చర్తం చ చక్షుషీ విశ్వం సత్యం శ్రద్ధా ప్రాణో విరాట్ శిరః । ఏష వా అపరిమితో యజ్ఞో యదజః పఞ్చౌదనః
సత్యం, ధర్మం దాని కళ్ళు; మొత్తం సత్యమే; విశ్వాసం దాని శ్వాస; తేజస్సు దాని తల; ఇదే అవధి లేని యజ్ఞం, అయిదు అన్నపిండాలతో కూడిన పచ్చికోడి.
అపరిమితమేవ యజ్ఞమాప్నోత్యపరిమితం లోకమవ రున్ద్ధే । యోఽజం పఞ్చౌదనం దక్షిణాజ్యోతిషం దదాతి
అయిదు అన్నపిండాలతో కూడిన పచ్చికోడి దక్షిణగా, దీపంగా ఇచ్చేవాడు, అవధి లేని యజ్ఞాన్ని, అవధి లేని లోకాన్ని పొందుతాడు.
నాస్యాస్థీని భిన్ద్యాన్ న మజ్జ్ఞో నిర్ధయేత్। సర్వమేనం సమాదాయేదమిదం ప్ర వేశయేత్
దాని ఎముకలు విరగకూడదు, మజ్జను తీసుకోకూడదు; దానిని సంపూర్ణంగా తీసుకుని, పూర్తిగా సమర్పించాలి.
ఇదమిదమేవాస్య రూపం భవతి తేనైనం సం గమయతి । ఇషం మహ ఊర్జమస్మై దుహే యోఽజం పఞ్చౌదనం దక్షిణాజ్యోతిషం దదాతి
ఇదే దాని స్వరూపం అవుతుంది; దీని ద్వారా దానిని నడిపిస్తారు; అయిదు అన్నపిండాలతో కూడిన పచ్చికోడి దక్షిణగా, దీపంగా ఇచ్చేవాడికి పోషణ, బలాన్ని ప్రసాదిస్తారు.
పఞ్చ రుక్మా పఞ్చ నవాని వస్త్రా పఞ్చాస్మై ధేనవః కామదుఘా భవన్తి । యోఽజం పఞ్చౌదనం దక్షిణాజ్యోతిషం దదాతి
అయిదు బంగారు ముద్రలు, అయిదు కొత్త వస్త్రాలు, అయిదు కోరికల్ని తీరుస్తున్న ఆవులు—ఇవి అయిదు అన్నపిండాలతో కూడిన పచ్చికోడి దక్షిణగా, దీపంగా ఇచ్చేవాడికి లభిస్తాయి.
పఞ్చ రుక్మా జ్యోతిరస్మై భవన్తి వర్మ వాసాంసి తన్వే భవన్తి । స్వర్గం లోకమశ్నుతే యోఽజం పఞ్చౌదనం దక్షిణాజ్యోతిషం దదాతి
అయిదు బంగారు ముద్రలు అతనికి వెలుగుగా మారతాయి; కవచం, వస్త్రాలు అతని రక్షణగా ఉంటాయి; అయిదు అన్నపిండాలతో కూడిన పచ్చికోడి దక్షిణగా, దీపంగా ఇచ్చేవాడు స్వర్గలోకాన్ని పొందుతాడు.
యా పూర్వం పతిం విత్త్వాఽథాన్యం విన్దతేఽపరమ్ । పఞ్చౌదనం చ తావజం దదాతో న వి యోషతః
ముందు భర్తను కోల్పోయి, తరువాత మరొక భర్తను పొందిన ఆమెకు, అయిదు అన్నపిండాలతో కూడిన పచ్చికోడి ఇచ్చినప్పుడు, ఆమె భర్తను విడిచిపెట్టదు.
సమానలోకో భవతి పునర్భువాపరః పతిః । యోఽజం పఞ్చౌదనం దక్షిణాజ్యోతిషం దదాతి
అయిదు అన్నపిండాలతో కూడిన పచ్చికోడి దక్షిణగా, దీపంగా ఇచ్చిన వాడు, మరొక భర్తతో పునర్జన్మలో సమానమైన లోకాన్ని పొందుతాడు.
అనుపూర్వవత్సాం ధేనుమనడ్వాహముపబర్హణమ్ । వాసో హిరణ్యం దత్త్వా తే యన్తి దివముత్తమామ్
కునికితో కూడిన ఆవును, ఎద్దును, ఆసనాన్ని, వస్త్రాన్ని, బంగారాన్ని ఇచ్చినవారు, వారు ఉత్తమమైన స్వర్గానికి చేరుతారు.
ఆత్మానం పితరం పుత్రం పౌత్రం పితామహమ్ । జాయాం జనిత్రీం మాతరం యే ప్రియాస్తాన్ ఉప హ్వయే
తాను, తండ్రి, కుమారుడు, మనవడు, తాత, భార్య, జన్మనిచ్చినవారు, తల్లి—ఈ ప్రియమైనవారిని నేను పిలుస్తున్నాను.
{౧౩} యో వై నైదాఘం నామర్తుం వేద । ఏష వై నైదాఘో నామర్తుర్యదజః పఞ్చౌదనః । నిరేవాప్రియస్య భ్రాతృవ్యస్య శ్రియం దహతి భవత్యాత్మనా । యోఽజం పఞ్చౌదనం దక్షిణాజ్యోతిషం దదాతి
ఎవరికి వేసవి, చలికాలం తెలియవో, ఆ వేసవి, చలికాలమే అయిదు అన్నపిండాలతో కూడిన పచ్చికోడి. ఇది శత్రువుల సంపదను కాల్చి, తనదిగా మారుస్తుంది. అయిదు అన్నపిండాలతో కూడిన పచ్చికోడి దక్షిణగా, దీపంగా ఇచ్చేవాడు ఇలా ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
అజం చ పచత పఞ్చ చౌదనాన్ । సర్వా దిశః సంమనసః సధ్రీచీః సాన్తర్దేశాః ప్రతి గృహ్ణన్తు త ఏతమ్
మేకను మరియు ఐదు అన్నపానములను వండండి. అన్ని దిశలు, అంతర దిశలు, మనస్సు కలిపి, ఏకమై, ఇవన్నీ మీ కోసం ఈ బలిని స్వీకరించుగాక.
తాస్తే రక్షన్తు తవ తుభ్యమేతం తాభ్య ఆజ్యం హవిరిదం జుహోమి
అవి ఈ బలిని నీకు కాపాడుగాక. వాటికోసం ఈ నెయ్యి, ఈ హవిని నేను సమర్పిస్తున్నాను.
యో విద్యాద్బ్రహ్మ ప్రత్యక్షం పరూంషి యస్య సంభారా ఋచో యస్యానూక్యమ్
బ్రహ్మను ప్రత్యక్షంగా ఎవరైనా తెలుసుకుంటే, వేదములు అతని భాగాలు, ఋచలు అతని ఉపకరణాలు, పారాయణమే అతని పఠనం.
యో వై కుర్వన్తం నామర్తుం వేద । కుర్వతీంకుర్వతీమేవాప్రియస్య భ్రాతృవ్యస్య శ్రియమా దత్తే । ఏష వై కుర్వన్ నామర్తుర్యదజః పఞ్చౌదనః । నిరేవాప్రియస్య భ్రాతృవ్యస్య శ్రియం దహతి భవత్యాత్మనా । యోఽజం పఞ్చౌదనం దక్షిణాజ్యోతిషం దదాతి
ఎవరైనా ఎవ్వరూ హాని చేయలేని విధంగా పని చేసేవారిని తెలుసుకుంటారో, ఆమెకే, ఆమెకే మాత్రమే తనకు ఇష్టముకాని శత్రువు సంపదను ఇస్తాడు. నిజంగా, ఎవ్వరూ హాని చేయలేని విధంగా పని చేయడం అంటే, ఐదు అన్నపానములతో కూడిన మేకను సమర్పించడం. ఇలాంటి కార్యంతో తనే తన శత్రువు సంపదను కాల్చేస్తాడు. ఐదు అన్నపానములతో కూడిన మేకను దక్షిణ దిక్కున దీపారాధనగా సమర్పించే వాడు ఇలాగే ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
యో వై సంయన్తం నామర్తుం వేద । సంయతీంసంయతీమేవాప్రియస్య భ్రాతృవ్యస్య శ్రియమా దత్తే । ఏష వై సంయన్ నామర్తుర్యదజః పఞ్చౌదనః । నిరేవాప్రియస్య భ్రాతృవ్యస్య శ్రియం దహతి భవత్యాత్మనా । యోఽజం పఞ్చౌదనం దక్షిణాజ్యోతిషం దదాతి
ఎవరైనా ఎవ్వరూ హాని చేయలేని విధంగా నియంత్రించేవారిని తెలుసుకుంటారో, ఆమెకే, ఆమెకే మాత్రమే తనకు ఇష్టముకాని శత్రువు సంపదను ఇస్తాడు. నిజంగా, ఎవ్వరూ హాని చేయలేని నియంత్రణ అంటే, ఐదు అన్నపానములతో కూడిన మేకను సమర్పించడం. ఇలాంటి కార్యంతో తనే తన శత్రువు సంపదను కాల్చేస్తాడు. ఐదు అన్నపానములతో కూడిన మేకను దక్షిణ దిక్కున దీపారాధనగా సమర్పించే వాడు ఇలాగే ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
యో వై పిన్వన్తం నామర్తుం వేద । పిన్వతీంపిన్వతీమేవాప్రియస్య భ్రాతృవ్యస్య శ్రియమా దత్తే । ఏష వై పిన్వన్ నామర్తుర్యదజః పఞ్చౌదనః । నిరేవాప్రియస్య భ్రాతృవ్యస్య శ్రియం దహతి భవత్యాత్మనా । యోఽజం పఞ్చౌదనం దక్షిణాజ్యోతిషం దదాతి
ఎవరైనా ఎవ్వరూ హాని చేయలేని విధంగా పోషించేవారిని తెలుసుకుంటారో, ఆమెకే, ఆమెకే మాత్రమే తనకు ఇష్టముకాని శత్రువు సంపదను ఇస్తాడు. నిజంగా, ఎవ్వరూ హాని చేయలేని పోషణ అంటే, ఐదు అన్నపానములతో కూడిన మేకను సమర్పించడం. ఇలాంటి కార్యంతో తనే తన శత్రువు సంపదను కాల్చేస్తాడు. ఐదు అన్నపానములతో కూడిన మేకను దక్షిణ దిక్కున దీపారాధనగా సమర్పించే వాడు ఇలాగే ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
యో వా ఉద్యన్తం నామర్తుం వేద । ఉద్యతీముద్యతీమేవాప్రియస్య భ్రాతృవ్యస్య శ్రియమా దత్తే । ఏష వా ఉద్యన్నామర్తుర్యదజః పఞ్చౌదనః । నిరేవాప్రియస్య భ్రాతృవ్యస్య శ్రియం దహతి భవత్యాత్మనా । యోఽజం పఞ్చౌదనం దక్షిణాజ్యోతిషం దదాతి
ఎవరైనా ఎవ్వరూ హాని చేయలేని విధంగా ఎదిగే వారిని తెలుసుకుంటారో, ఆమెకే, ఆమెకే మాత్రమే తనకు ఇష్టముకాని శత్రువు సంపదను ఇస్తాడు. నిజంగా, ఎవ్వరూ హాని చేయలేని ఎదుగుదల అంటే, ఐదు అన్నపానములతో కూడిన మేకను సమర్పించడం. ఇలాంటి కార్యంతో తనే తన శత్రువు సంపదను కాల్చేస్తాడు. ఐదు అన్నపానములతో కూడిన మేకను దక్షిణ దిక్కున దీపారాధనగా సమర్పించే వాడు ఇలాగే ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
యో వా అభిభువం నామర్తుం వేద । అభిభవన్తీమభిభవన్తీమేవాప్రియస్య భ్రాతృవ్యస్య శ్రియమా దత్తే । ఏష వా అభిభూర్నామర్తుర్యదజః పఞ్చౌదనః । నిరేవాప్రియస్య భ్రాతృవ్యస్య శ్రియం దహతి భవత్యాత్మనా । యోఽజం పఞ్చౌదనం దక్షిణాజ్యోతిషం దదాతి
ఎవరైనా ఎవ్వరూ హాని చేయలేని విధంగా జయించే వారిని తెలుసుకుంటారో, ఆమెకే, ఆమెకే మాత్రమే తనకు ఇష్టముకాని శత్రువు సంపదను ఇస్తాడు. నిజంగా, ఎవ్వరూ హాని చేయలేని విజయం అంటే, ఐదు అన్నపానములతో కూడిన మేకను సమర్పించడం. ఇలాంటి కార్యంతో తనే తన శత్రువు సంపదను కాల్చేస్తాడు. ఐదు అన్నపానములతో కూడిన మేకను దక్షిణ దిక్కున దీపారాధనగా సమర్పించే వాడు ఇలాగే ఫలితాన్ని పొందుతాడు.