ప్రాచ్యా దిశః శాలాయా నమో మహిమ్నే స్వాహా దేవేభ్యః స్వాహ్యేభ్యః
గృహపు తూర్పుదిశకు నమస్కారం, దాని మహిమకు వందనం. దేవతలకు స్వాహా, దివ్యులకు స్వాహా.
దక్షిణాయా దిశః శాలాయా నమో మహిమ్నే స్వాహా దేవేభ్యః స్వాహ్యేభ్యః
గృహపు దక్షిణదిశకు నమస్కారం, దాని మహిమకు వందనం. దేవతలకు స్వాహా, దివ్యులకు స్వాహా.
ప్రతీచ్యా దిశః శాలాయా నమో మహిమ్నే స్వాహా దేవేభ్యః స్వాహ్యేభ్యః
గృహపు పడమరదిశకు నమస్కారం, దాని మహిమకు వందనం. దేవతలకు స్వాహా, దివ్యులకు స్వాహా.
ఉదీచ్యా దిశః శాలాయా నమో మహిమ్నే స్వాహా దేవేభ్యః స్వాహ్యేభ్యః
గృహపు ఉత్తరదిశకు నమస్కారం, దాని మహిమకు వందనం. దేవతలకు స్వాహా, దివ్యులకు స్వాహా.
ధ్రువాయా దిశః శాలాయా నమో మహిమ్నే స్వాహా దేవేభ్యః స్వాహ్యేభ్యః
గృహపు స్థిరదిశకు నమస్కారం, దాని మహిమకు వందనం. దేవతలకు స్వాహా, దివ్యులకు స్వాహా.
ఊర్ధ్వాయా దిశః శాలాయా నమో మహిమ్నే స్వాహా దేవేభ్యః స్వాహ్యేభ్యః
గృహపు పైదిశకు నమస్కారం, దాని మహిమకు వందనం. దేవతలకు స్వాహా, దివ్యులకు స్వాహా.
దిశోదిశః శాలాయా నమో మహిమ్నే స్వాహా దేవేభ్యః స్వాహ్యేభ్యః
గృహపు ప్రతి దిశకు నమస్కారం, దాని మహిమకు వందనం. దేవతలకు స్వాహా, దివ్యులకు స్వాహా.
సాహస్రస్త్వేష ఋషభః పయస్వాన్ విశ్వా రూపాణి వక్షణాసు బిభ్రత్। భద్రం దాత్రే యజమానాయ శీక్షన్ బార్హస్పత్య ఉస్రియస్తన్తుమాతాన్
వెయ్యి రెట్లు బలంగా, పాలు సమృద్ధిగా, తన వక్షోజాలలో అన్ని రూపాలను మోసే వృషభుడు. దానం చేసే వానికి మంగళాన్ని అనుగ్రహిస్తూ, యజ్ఞం చేసే వాడిని బోధిస్తూ, బృహస్పతి సంతానంగా, తంతువును నేస్తూ ఉన్నాడు.
అపాం యో అగ్రే ప్రతిమా బభూవ ప్రభూః సర్వస్మై పృథివీవ దేవీ । పితా వత్సానాం పతిరఘ్న్యానాం సాహస్రే పోషే అపి నః కృణోతు
నీళ్లలో ముందుగా ఉన్న గొప్పవాడు, అందరికీ ప్రతిరూపంగా దేవతలైన భూమిలా ఉన్నవాడు, దూడలకు తండ్రి, ఆవులకు అధిపతి అయినవాడు, మనకు వెయ్యిరెట్లు ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించుగాక.
పుమాన్ అన్తర్వాన్త్స్థవిరః పయస్వాన్ వసోః కబన్ధమృషభో బిభర్తి । తమిన్ద్రాయ పథిభిర్దేవయానైర్హుతమగ్నిర్వహతు జాతవేదాః
పాలుతో నిండిన పురాతనమైన బలమైన ఎద్దు, ధనాన్ని మోస్తున్నాడు. ఆ ఎద్దును, దేవతలకు తగిన మార్గాల్లో సమర్పించినప్పుడు, అగ్ని అన్నీ జన్మలను తెలిసినవాడు, ఇంద్రునికి చేర్చిపెట్టుగాక.
పితా వత్సానాం పతిరఘ్న్యానామథో పితా మహతాం గర్గరాణామ్ । వత్సో జరాయు ప్రతిధుక్పీయూష ఆమిక్షా ఘృతం తద్వస్య రేతః
దూడలకు తండ్రి, ఆవులకు అధిపతి, గొప్ప గర్జించే వారికి కూడా తండ్రి. పొట్టలో ఉన్న దూడ, పోషకమైన పాలను ఇస్తుంది. అదే నెయ్యి, అదే ధనానికి విత్తనం.
దేవానాం భాగ ఉపనాహ ఏషోఽపాం రస ఓషధీనాం ఘృతస్య । సోమస్య భక్షమవృణీత శక్రో బృహన్న్ అద్రిరభవద్యచ్ఛరీరమ్
ఇతడు దేవతలకు భాగాన్ని సమీపానికి తీసుకొస్తాడు, నీళ్ల సారం, ఔషధాల సారం, నెయ్యి సారం. శక్రుడు సోమరసాన్ని ఆహారంగా ఎంచుకున్నాడు. గొప్ప కొండ అతని శరీరమైంది.
సోమేన పూర్ణం కలశం బిభర్షి త్వష్టా రూపాణాం జనితా పశూనామ్ । శివాస్తే సన్తు ప్రజన్వ ఇహ యా ఇమా న్యస్మభ్యం స్వధితే యచ్ఛ యా అమూః
నీవు సోమరసం నిండిన పాత్రను మోస్తావు. త్వష్టా రూపాలకు, పశువులకు కర్త. ఇక్కడ ఉన్నవారు, అక్కడ ఉన్నవారు, అందరూ నీకు శుభం కలిగించాలి. మనకు ఇక్కడివారిని, అక్కడివారిని ప్రసాదించు.
ఆజ్యం బిభర్తి ఘృతమస్య రేతః సాహస్రః పోషస్తము యజ్ఞమాహుః । ఇన్ద్రస్య రూపమృషభో వసానః సో అస్మాన్ దేవాః శివ ఐతు దత్తః
అతడు ఆజ్యం మోస్తాడు, అతని విత్తనం నెయ్యి, అతని ఐశ్వర్యం వెయ్యిరెట్లు. అతనిని యజ్ఞం అంటారు. కొవ్వుతో కప్పబడిన ఎద్దు, ఇంద్రుని రూపం. దేవతలు దయతో అతడిని మనకు వరంగా పంపుగాక.
ఇన్ద్రస్యౌజో వరుణస్య బాహూ అశ్వినోరంసౌ మరుతామియం కకుత్। బృహస్పతిం సంభృతమేతమాహుర్యే ధీరాసః కవయో యే మనీషిణః
అతని బలం ఇంద్రునిదీ, చేతులు వరుణునిదీ, భుజాలు అశ్వినులదీ, కొమ్ము మరుతులదీ. ధీరులు, కవులు, మేధావులు ఇదే బృహస్పతిని కూడగట్టిన రూపమని అంటారు.
దైవీర్విశః పయస్వాన్ ఆ తనోషి త్వామిన్ద్రం త్వాం సరస్వన్తమాహుః । సహస్రం స ఏకముఖా దదాతి యో బ్రాహ్మణ ఋషభమాజుహోతి
నీవు దేవతల పాల సారంతో విస్తరిస్తావు. నిన్ను ఇంద్రుడు, నిన్ను సరస్వతి అంటారు. ఎవరైతే బ్రాహ్మణుడికి ఎద్దును సమర్పిస్తారో, వారు ఒక్క నోటితో వెయ్యి ఇస్తారు.
బృహస్పతిః సవితా తే వయో దధౌ త్వష్టుర్వాయోః పర్యాత్మా త ఆభృతః । అన్తరిక్షే మనసా త్వా జుహోమి బర్హిష్టే ద్యావాపృథివీ ఉభే స్తామ్
బృహస్పతి, సవితా నీకు రెక్కలు ఇచ్చారు. త్వష్టుని ప్రాణశక్తి నిన్ను చుట్టుముట్టింది. నా మనసుతో నిన్ను మధ్యలో సమర్పిస్తున్నాను. ఆకాశం, భూమి రెండూ యజ్ఞపు దర్భపై నిలవాలి.
{౯} య ఇన్ద్ర ఇవ దేవేషు గోష్వేతి వివావదత్। తస్య ఋషభస్యాఙ్గాని బ్రహ్మా సం స్తౌతు భద్రయా
దేవతల్లో, ఆవుల్లో, ఇంద్రునిలా మాట్లాడేవాడు ఎవరో, ఆ ఎద్దు అవయవాలను బ్రాహ్మణుడు మంగళంగా స్తుతించాలి.
పార్శ్వే ఆస్తామనుమత్యా భగస్యాస్తామనూవృజౌ । అష్ఠీవన్తావబ్రవీన్ మిత్రో మమైతౌ కేవలావితి
పక్కలు అనుమతికి, తొడలు భగుడికి కలవాలి. మిత్రుడు చెప్పాడు, "ఈ రెండూ ఎముకలతో ఉన్నవి, ఇవి నాదే" అని.
భసదాసీదాదిత్యానాం శ్రోణీ ఆస్తాం బృహస్పతేః । పుచ్ఛం వాతస్య దేవస్య తేన ధూనోత్యోషధీః
బొడ్డు ఆదిత్యులది, నడుము బృహస్పతిదీ. తోక వాయుదేవునిది. ఆ తోకతో ఔషధాలను ఊపుతాడు.
గుదా ఆసన్త్సినీవాల్యాః సూర్యాయాస్త్వచమబ్రువన్ । ఉత్థాతురబ్రువన్ పద ఋషభం యదకల్పయన్
పేగులు సినీవాళికి, చర్మం సూర్యాదేవికి అంటారు. ఎద్దును లేపినవారు, "అతనికి అడుగు ఉండాలి" అని చెప్పారు.
క్రోడ ఆసీజ్జామిశంసస్య సోమస్య క్లశో ధృతః । దేవాః సంగత్య యత్సర్వ ఋషభం వ్యకల్పయన్
కడుపు జామిశంసునిది, మూత్రాశయం సోమునికి. దేవతలు కూడి, ఆ ఎద్దును సంపూర్ణంగా రూపొందించారు.
తే కుష్ఠికాః సరమాయై కూర్మేభ్యో అదధుః శఫాన్ । ఊబధ్యమస్య కీటేభ్యః శ్వవర్తేభ్యో అధారయన్
ఆ కాళ్ల గోర్లు సరమకు ఇచ్చారు, నఖాలు తాబేళ్ళకు ఇచ్చారు. వెంట్రుకలను పురుగులకు, భూమిలో దాగే జంతువులకు కేటాయించారు.
శృఙ్గాభ్యాం రక్ష ఋషత్యవర్తిం హన్తి చక్షుషా । శృణోతి భద్రం కర్ణాభ్యాం గవాం యః పతిరఘ్న్యః
తన కొమ్ములతో రక్షిస్తాడు, తోకతో తరిమేస్తాడు, కళ్లతో దెబ్బతీయగలడు. చెవులతో మంగళాన్ని వింటాడు. ఆవులకు, దూడలకు అధిపతి అతడే.
శతయాజం స యజతే నైనం దున్వన్త్యగ్నయః । జిన్వన్తి విశ్వే తం దేవా యో బ్రాహ్మణ ఋషభమాజుహోతి
వెయ్యి యజ్ఞాలు చేసే వాడిని అగ్నులు హానిచేయవు. బ్రాహ్మణుడికి ఎద్దును సమర్పించే వాడిని అన్ని దేవతలు ఆశీర్వదిస్తారు.
బ్రాహ్మణేభ్య ఋషభం దత్త్వా వరీయః కృణుతే మనః । పుష్టిం సో అఘ్న్యానాం స్వే గోష్ఠేఽవ పశ్యతే
బ్రాహ్మణులకు ఎద్దును ఇచ్చినవాడు తన మనస్సును ఉత్తమంగా చేసుకుంటాడు. తన ఆవుల గోతెలో ఆవుల ఐశ్వర్యాన్ని చూస్తాడు.
గావః సన్తు ప్రజాః సన్త్వథో అస్తు తనూబలమ్ । తత్సర్వమను మన్యన్తాం దేవా ఋషభదాయినే
పశువులు పెరిగిపోవాలి, సంతానం కలగాలి, శరీరబలం ఉండాలి. ఈ అన్నీ విషయాలు ఎద్దు దానం చేసే వారికి దేవతలు అనుగ్రహించాలి.
అయం పిపాన ఇన్ద్ర ఇద్రయిం దధాతు చేతనీమ్ । అయం ధేనుం సుదుఘాం నిత్యవత్సాం వశం దుహాం విపశ్చితం పరో దివః
ఇంద్రా! ఈయన పాలు తాగుతూ, గోపాలకులకు జ్ఞానం కలిగించాలి. ఈయన ఎప్పుడూ దూడతో ఉండే, మంచి పాలు ఇస్తూ, మనసు వచ్చినప్పుడు పాలు ఇచ్చే, తెలివైన, ఆకాశాన్ని మించిపోయే ఆవును ప్రసాదించాలి.
పిశఙ్గరూపో నభసో వయోధా ఐన్ద్రః శుష్మో విశ్వరూపో న ఆగన్ । ఆయురస్మభ్యం దధత్ప్రజాం చ రాయశ్చ పోషైరభి నః సచతామ్
పసుపు రంగుతో, ఆకాశపు గాలులను పట్టుకుని, అన్ని రూపాలుగలిగిన ఇంద్రుని శక్తి మన దగ్గరకు వచ్చింది. అది మనకు దీర్ఘాయువు, సంతానం, సంపదను సమృద్ధిగా ఇవ్వాలి; ఎప్పుడూ మనతో ఉండాలి.
ఉపేహోపపర్చనాస్మిన్ గోష్ఠ ఉప పృఞ్చ నః । ఉప ఋషభస్య యద్రేత ఉపేన్ద్ర తవ వీర్యమ్
వద్దిరా, బలి కోసం గోశాలలోకి రా, మమ్మల్ని చేరవు. ఎద్దు వీర్యానికి, ఇంద్రా! నీ బలానికి దగ్గరగా రా.