మాతాదిత్యానాం దుహితా వసూనాం ప్రాణః ప్రజానామమృతస్య నాభిః । హిరణ్యవర్ణా మధుకశా ఘృతాచీ మహాన్ భర్గశ్చరతి మర్త్యేషు
ఆమె ఆదిత్యులకు తల్లి, వసువులకు కుమార్తె, సర్వజీవులకు ప్రాణం, అమృతానికి నాభి. బంగారు వర్ణంతో, మధుకశా, నెయ్యి ధరించి, మహా తేజస్సుతో మానవుల్లో సంచరిస్తుంది.
మధోః కశామజనయన్త దేవాస్తస్యా గర్భో అభవద్విశ్వరూపః । తం జాతం తరుణం పిపర్తి మాతా స జాతో విశ్వా భువనా వి చష్టే
దేవతలు మధువుతో మధుకశాను సృష్టించారు. ఆమె గర్భం అన్ని రూపాలుగా మారింది. పుట్టిన తరువాత తల్లి దానిని పోషిస్తుంది. పుట్టినవాడు అన్ని లోకాలను చూస్తాడు.
కస్తం ప్ర వేద క ఉ తం చికేత యో అస్యా హృదః కలశః సోమధానో అక్షితః । బ్రహ్మా సుమేధాః సో అస్మిన్ మదేత
ఆయనను నిజంగా ఎవరు తెలుసుకుంటారు? ఎవరు గ్రహిస్తారు? ఎవరి హృదయ పాత్రలో సోమరసం నిండుగా ఉంది? జ్ఞానమున్న బ్రాహ్మణుడు, బుద్ధి కలవాడు, ఆయనలో ఆనందించాలి.
స తౌ ప్ర వేద స ఉ తౌ చికేత యావస్యాః స్తనౌ సహస్రధారావక్షితౌ । ఊర్జం దుహాతే అనపస్ఫురన్తౌ
ఆమె రెండు వక్షోజాలు వేల కొద్దీ ప్రవాహాలతో ఎప్పుడూ నిండుగా ఉంటాయని ఎవరు తెలుసుకుంటారో, వారు వాటిని గ్రహిస్తారు. అవి ఎప్పుడూ తగ్గకుండా పోషణను ఇస్తాయి.
హిఙ్కరిక్రతీ బృహతీ వయోధా ఉచ్చైర్ఘోషాభ్యేతి యా వ్రతమ్ । త్రీన్ ఘర్మాన్ అభి వావశానా మిమాతి మాయుం పయతే పయోభిః
గంభీరంగా, శక్తివంతంగా, బలాన్ని ప్రసాదిస్తూ, ఉచ్చమైన ధ్వనితో, నియమాన్ని పాటిస్తూ ఆమె వస్తుంది. మూడు హోమాలను కొలిచి, ఆయుష్షును పెంచి, పాలతో పోషిస్తుంది.
యామాపీనాముపసీదన్త్యాపః శాక్వరా వృషభా యే స్వరాజః । తే వర్షన్తి తే వర్షయన్తి తద్విదే కామమూర్జమాపః
ఆమె పెరుగుతున్నప్పుడు, జలాలు, శాక్వరీలు, స్వయం ప్రకాశించే వృషభాలు ఆమెను చేరుకుంటాయి. అవి వర్షాన్ని కురిపిస్తాయి, వర్షాన్ని కలిగిస్తాయి. ఇది తెలిసినవారికి జలాలు కోరికను, పోషణను నెరవేర్చుతాయి.
స్తనయిత్నుస్తే వాక్ప్రజాపతే వృషా శుష్మం క్షిపసి భూమ్యామధి । అగ్నేర్వాతాన్ మధుకశా హి జజ్ఞే మరుతాముగ్రా నప్తిః
నీ గర్జన నీ మాట, సృష్టికర్తా; నీవు ఎద్దులా నీ బలాన్ని భూమిమీదికి విసురుతావు. అగ్ని, గాలుల నుండి తేనెపాటి వాక్కుతో జన్మించినవాడు, మరుతుల ఉగ్ర సంతానం.
{౧} యథా సోమః ప్రాతఃసవనే అశ్వినోర్భవతి ప్రియః । ఏవా మే అశ్వినా వర్చ ఆత్మని ధ్రియతామ్
ఎలా సోమరసం ఉదయపు సమయానికి అశ్వినులకు ప్రియంగా ఉంటుందో, అలాగే నా లోపల తేజస్సు మీరు నిలిపివేయండి, అశ్వినులారా.
యథా సోమో ద్వితీయే సవన ఇన్ద్రాగ్న్యోర్భవతి ప్రియః । ఏవా మ ఇన్ద్రాగ్నీ వర్చ ఆత్మని ధ్రియతామ్
ఎలా సోమరసం రెండవ సమయానికి ఇంద్రుడు, అగ్ని వారికి ప్రియంగా ఉంటుందో, అలాగే నా లోపల తేజస్సు మీరు నిలిపివేయండి, ఇంద్రా, అగ్నీదేవులారా.
యథా సోమస్తృతీయే సవన ఋభూణాం భవతి ప్రియః । ఏవా మ ఋభవో వర్చ ఆత్మని ధ్రియతామ్
ఎలా సోమరసం మూడవ సమయానికి ఋభువులకు ప్రియంగా ఉంటుందో, అలాగే నా లోపల తేజస్సు మీరు నిలిపివేయండి, ఋభువులారా.
మధు జనిషీయ మధు వంసిషీయ । పయస్వాన్ అగ్న ఆగమం తం మా సం సృజ వర్చసా
నేను తేనెవంటి మాధుర్యంతో పుట్టాలని, తేనెవంటి మాధుర్యంతో ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను. పాలు పుష్కలంగా ఉండే వాడిగా అగ్నిని చేరాలని, ఆయన నన్ను తేజస్సుతో కలిపివేయాలని కోరుకుంటున్నాను.
సం మాగ్నే వర్చసా సృజ సం ప్రజయా సమాయుషా । విద్యుర్మే అస్య దేవా ఇన్ద్రో విద్యాత్సహ ఋషిభిః
అగ్నిదేవా, నన్ను తేజస్సుతో, సంతానంతో, దీర్ఘాయుష్షుతో కలిపివేయు. దేవతలు దీనిని నాకు తెలుసుకోవాలి; ఇంద్రుడు ఋషులతో కలిసి తెలుసుకోవాలి.
యథా మధు మధుకృతః సంభరన్తి మధావధి । ఏవా మే అశ్వినా వర్చ ఆత్మని ధ్రియతామ్
ఎలా తేనె తయారు చేసే వారు తేనెను సమృద్ధిగా కూడగడతారో, అలాగే నా లోపల తేజస్సు మీరు నిలిపివేయండి, అశ్వినులారా.
యథా మక్షాః ఇదం మధు న్యఞ్జన్తి మధావధి । ఏవా మే అశ్వినా వర్చస్తేజో బలమోజశ్చ ధ్రియతామ్
ఎలా తేనెటీగలు ఈ తేనెను సమృద్ధిగా పోస్తాయో, అలాగే నా లోపల తేజస్సు, ప్రకాశం, బలం, ఉత్సాహం మీరు నిలిపివేయండి, అశ్వినులారా.
యద్గిరిషు పర్వతేషు గోష్వశ్వేషు యన్ మధు । సురాయాం సిచ్యమానాయాం యత్తత్ర మధు తన్ మయి
పర్వతాల్లో, కొండల్లో, ఆవుల్లో, గుర్రాల్లో, ప్రవహిస్తున్న మద్యంలో ఉన్న తేనె ఏదైతే ఉందో, ఆ తేనె అంతా నాలో ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.
అశ్వినా సారఘేణ మా మధునాఙ్క్తం శుభస్పతీ । యథా వర్చస్వతీం వాచమావదాని జనామను
అశ్వినులారా, తేనె సారం ద్వారా నన్ను అభిషేకించండి, సౌందర్యానికి అధిపతులారా, నేను జనాల్లో తేజస్సుతో నిండిన మాటలు మాట్లాడగలిగేలా చేయండి.
స్తనయిత్నుస్తే వాక్ప్రజాపతే వృషా శుష్మం క్షిపసి భూమ్యాం దివి । తాం పశవ ఉప జీవన్తి సర్వే తేనో సేషమూర్జం పిపర్తి
నీ గర్జన నీ మాట, సృష్టికర్తా; నీవు ఎద్దులా నీ బలాన్ని భూమి, ఆకాశాలపై విసురుతావు. ఆ బలంతోనే అన్ని పశువులు జీవిస్తాయి; ఆ శక్తి మిగిలినంత నన్ను నింపిపోసు.
పృథివీ దణ్డోఽన్తరిక్షం గర్భో ద్యౌః కశా విద్యుత్ప్రకశో హిరణ్యయో బిన్దుః
భూమి దండం, మధ్యలో ఆకాశం గర్భం, ఆకాశం కొరడా, మెరుపు బంగారు వెలుగు, బిందువు.
యో వై కశాయాః సప్త మధూని వేద మధుమాన్ భవతి । బ్రాహ్మణశ్చ రాజా చ ధేనుశ్చానడ్వాంశ్చ వ్రీహిశ్చ యవశ్చ మధు సప్తమమ్
ఎవరైనా కొరడాలోని ఏడు రకాల తేనెను తెలుసుకుంటే, వారు తేనెతో నిండిపోతారు: బ్రాహ్మణుడు, రాజు, ఆవు, మేక, బియ్యం, యవలు, ఏడవదిగా తేనె.
మధుమాన్ భవతి మధుమదస్యాహార్యం భవతి । మధుమతో లోకాన్ జయతి య ఏవం వేద
తేనెతో నిండిపోతాడు; అతని ఆహారం తేనెవంటిది అవుతుంది. తేనెతో నిండిన లోకాలను గెలుచుకుంటాడు, ఎవరు ఇలా తెలుసుకుంటారో.
యద్వీధ్రే స్తనయతి ప్రజాపతిరేవ తత్ప్రజాభ్యః ప్రాదుర్భవతి । తస్మాత్ప్రాచీనోపవీతస్తిష్ఠే ప్రజాపతేఽను మా బుధ్యస్వేతి । అన్వేనం ప్రజా అను ప్రజాపతిర్బుధ్యతే య ఏవం వేద
గర్భంలో మెరుపు మోగినప్పుడు, సృష్టికర్త తన సంతానంలో ప్రత్యక్షమవుతాడు. అందుకే, ప్రాచీనోపవీతంగా నిలబడి, 'సృష్టికర్తతో కలిసి నేను మేలుకోవాలి' అని భావించాలి. ఎవరు ఇలా తెలుసుకుంటారో, వారి సంతానంతో కలిసి సృష్టికర్త మేల్కొంటాడు.
సపత్నహనమృషభం ఘృతేన కామం శిక్షామి హవిషాజ్యేన । నీచైః సపత్నాన్ మమ పాదయ త్వమభిష్టుతో మహతా వీర్యేణ
వైరులను జయించే ఎద్దును, నెయ్యితో, హవిస్సుతో సంతుష్టిపరచుకుంటున్నాను. గొప్ప బలంతో, నన్ను మెచ్చుకున్నవాడా, నా శత్రువులను నీచస్థితికి పడద్రోపు.
యన్ మే మనసో న ప్రియం చక్షుషో యన్ మే బభస్తి నాభినన్దతి । తద్దుష్వప్న్యం ప్రతి ముఞ్చామి సపత్నే కామం స్తుత్వోదహం భిదేయమ్
నా మనసుకు ఇష్టంకానిది, నా కంటికి ఆనందం కలిగించనిది, నా నాలుకకు రుచించనిది — ఆ చెడు కలను విడిచిపెడుతున్నాను. నా శత్రువు, ఎంత పొగిడినా, తుడిపాటుగా, పగిలిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
దుష్వప్న్యం కామ దురితం చ కమాప్రజస్తామస్వగతామవర్తిమ్ । ఉగ్ర ఈశానః ప్రతి ముఞ్చ తస్మిన్ యో అస్మభ్యమంహూరణా చికిత్సాత్
చెడు కల, దురాశ, దురదృష్టం, సంతానలేమి, చీకటి, తప్పుదారి — ఓ పరాక్రమశాలి ప్రభూ, మనపై ద్వేషం కలిగి హాని చేయాలనుకునే వారు వేసిన వాటి నుండి మమ్మల్ని విడిపించు.
నుదస్వ కామ ప్ర ణుదస్వ కామావర్తిం యన్తు మమ యే సపత్నాః । తేషాం నుత్తానామధమా తమాంస్యగ్నే వాస్తూని నిర్దహ త్వమ్
కామా, నా మనసులోని కోరికను తూర్పార్చు, దూరం చేయి. నా శత్రువులు నన్ను విడిచి పోవాలి. అగ్ని దేవా, పడిపోయిన వారి చీకటి, నీచమైన గృహాలను నువ్వే కాల్చివేయి.
సా తే కామ దుహితా ధేనురుచ్యతే యామాహుర్వాచం కవయో విరాజమ్ । తయా సపత్నాన్ పరి వృఙ్గ్ధి యే మమ పర్యేనాన్ ప్రాణః పశవో జీవనం వృణక్తు
నీ కుమార్తె అయిన కామాన్ని, జ్ఞానులు వెలుగు వాకుగా, ఆవుగా చెప్పారు. ఆ కామంతో నా శత్రువులను చుట్టుముట్టు. ప్రాణం, పశువులు, జీవితం నన్నే ఎంచుకోగా చేయి.
కామస్యేన్ద్రస్య వరుణస్య రాజ్ఞో విష్ణోర్బలేన సవితుః సవేన । అగ్నేర్హోత్రేణ ప్ర ణుదే సపత్నాం ఛమ్బీవ నావముదకేషు ధీరః
కాముడు, ఇంద్రుడు, వరుణుడు, విష్ణువు, సవితా ప్రభావంతో, అగ్ని హోత్రంతో నా శత్రువులను నదిలో పడవను వదిలిపెట్టినట్టు దూరం చేయి.
అధ్యక్షో వాజీ మమ కామ ఉగ్రః కృణోతు మహ్యమసపత్నమేవ । విశ్వే దేవా మమ నాథం భవన్తు సర్వే దేవా హవమా యన్తు మ ఇమమ్
నా కోరికను పర్యవేక్షించే, వేగవంతుడైన కాముడు నన్ను శత్రువులేని వాడిని చేయాలి. సమస్త దేవతలు నాకు రక్షకులుగా ఉండాలి. అందరూ నా పిలుపుకు స్పందించాలి.
ఇదమాజ్యం ఘృతవజ్జుషాణాః కామజ్యేష్ఠా ఇహ మాదయధ్వమ్ । కృణ్వన్తో మహ్యమసపత్నమేవ
ఈ నెయ్యిని ఆనందంగా స్వీకరించండి, కామంలో ముందుండే వారు. దానిలో ఆనందించండి. నన్ను ఒక్కరినే, శత్రువులేని వాడిని చేయండి.
ఇన్ద్రాగ్నీ కామ సరథం హి భూత్వా నీచైః సపత్నాన్ మమ పాదయాథః । తేషాం పన్నానామధమా తమాంస్యగ్నే వాస్తూన్యనునిర్దహ త్వమ్
ఇంద్రుడు, అగ్ని దేవా, కామంతో కలిసి నన్ను కాపాడండి. నా శత్రువులను క్రిందికి నెట్టండి. అగ్ని దేవా, పడిపోయిన వారి చీకటి, నీచమైన గృహాలను కాల్చివేయి.