{౧౭} అపక్రీతాః సహీయసీర్వీరుధో యా అభిష్టుతాః । త్రాయన్తామస్మిన్ గ్రామే గామశ్వం పురుషం పశుమ్
పూజించబడిన, శక్తివంతమైన మొక్కలు ఈ గ్రామంలో ఉన్న ఆవులను, గుర్రాలను, మనుషులను, ఇతర పశువులను రక్షించుగాక.
మధుమన్ మూలం మధుమదగ్రమాసాం మధుమన్ మధ్యం వీరుధాం బభూవ । మధుమత్పర్ణం మధుమత్పుష్పమాసాం మధోః సమ్భక్తా అమృతస్య భక్షో ఘృతమన్నం దుహ్రతాం గోపురోగవమ్
ఈ మొక్కల మూలం తీపిగా, అగ్రభాగం తీపిగా, మధ్యభాగం తీపిగా ఉంది. వాటి ఆకులు తీపిగా, పువ్వులు తీపిగా ఉన్నాయి. తేనెలో పుట్టినవి, అమృతమైన ఆహారం, పాలు, నెయ్యి, పోషణను ఆవులకు, ఎద్దులకు ఇస్తున్నాయి.
యావతీః కియతీశ్చేమాః పృథివ్యామధ్యోషధీః । తా మా సహస్రపర్ణ్యో మృత్యోర్ముఞ్చన్త్వంహసః
ఈ భూమిపై ఎంతెన్ని, ఎంత గొప్ప ఔషధాలున్నాయో, ఆ వెయ్యి ఆకుల మొక్కలు నన్ను మరణం నుండి, అపాయాల నుండి విముక్తి చేయుగాక.
వైయాఘ్రో మణిర్వీరుధాం త్రాయమానోఽభిశస్తిపాః । అమీవాః సర్వా రక్షాంస్యప హన్త్వధి దూరమస్మత్
మొక్కలలోని పులి రత్నం శాపాల నుండి కాపాడుతూ, అన్ని వ్యాధులను, అపాయాలను మనకు దూరంగా నాశనం చేయుగాక.
సింహస్యేవ స్తనథోః సం విజన్తేఽగ్నేరివ విజన్తే ఆభృతాభ్యః । గవాం యక్ష్మః పురుషాణాం వీరుద్భిరతినుత్తో నావ్యా ఏతు స్రోత్యాః
సింహం గర్జన వలె, అగ్ని చెలరేగిన శబ్దంలా, ఆవులకైనా, మనుషులకు వచ్చిన వ్యాధిని మొక్కలు పారద్రోలుగాక. ఆ వ్యాధి ప్రవాహం నదిలో కలిసిపోవుగాక.
ముముచానా ఓషధయోఽగ్నేర్వైశ్వానరాదధి । భూమిం సంతన్వతీరిత యాసాం రాజా వనస్పతిః
విశ్వాగ్ని నుండి విడుదలై, భూమిపై విస్తరించిన, వనస్పతి రాజు పాలనలో పెరిగిన ఔషధాలు అభివృద్ధి చెందాయి.
యా రోహన్త్యాఙ్గిరసీః పర్వతేషు సమేషు చ । తా నః పయస్వతీః శివా ఓషధీః సన్తు శం హృదే
పర్వతాలలో, సమతల ప్రదేశాలలో పెరిగే ఆ ఆంగిరస ఔషధాలు పాలు పుష్కలంగా, శుభంగా ఉండి మన హృదయాలకు మంగళాన్ని కలిగించుగాక.
యాశ్చాహం వేద వీరుధో యాశ్చ పశ్యామి చక్షుషా । అజ్ఞాతా జానీమశ్చ యా యాసు విద్మ చ సంభృతమ్
నేను తెలిసిన మొక్కలు, నా కళ్లతో చూసినవి, తెలియని వాటిని తెలుసుకున్నవీ, మనందరం కలిసి తెలిసినవీ —
సర్వాః సమగ్రా ఓషధీర్బోధన్తు వచసో మమ । యథేమం పారయామసి పురుషం దురితాదధి
అన్ని ఔషధాలు, సంపూర్ణంగా, నా మాటను ఆలకించుగాక. మనం ఈ మనిషిని దురదృష్టం నుండి రక్షిస్తూ నడిపించునట్లు.
అశ్వత్థో దర్భో వీరుధాం సోమో రాజామృతం హవిః । వ్రీహిర్యవశ్చ భేషజౌ దివస్పుత్రావమర్త్యౌ
అశ్వత్థ వృక్షం, దర్భ గడ్డి, మొక్కలు, సోముడు రాజు, అమృత స్వరూపమైన హవిస్సు, బియ్యం, యవము — ఇవన్నీ ఆకాశపు సంతానం, మరణరహితమైన ఔషధాలు.
{౧౮} ఉజ్జిహీధ్వే స్తనయత్యభిక్రన్దత్యోషధీః । యదా వః పృశ్నిమాతరః పర్జన్యో రేతసావతి
వర్షాన్ని కురిపించే మేఘం, మీ రంగురంగుల తల్లి విత్తనం పోస్తే, గర్జిస్తూ, అరుస్తూ, ఔషధాలు, మీరు పైకి ఎదిగిపోవాలి.
తస్యామృతస్యేమం బలం పురుషం పయయామసి । అథో కృణోమి భేషజం యథాసచ్ఛతహాయనః
ఆ అమృతత్వంలో భాగమైన ఈ బలాన్ని మనిషికి అందించుచున్నాను. అతడు వంద సంవత్సరాలు జీవించునట్లు ఔషధాన్ని సిద్ధం చేస్తున్నాను.
వరాహో వేద వీరుధం నకులో వేద భేషజీమ్ । సర్పా గన్ధర్వా యా విదుస్తా అస్మా అవసే హువే
పంది మొక్కలను, ముంగిస ఔషధాలను, పాములు, గంధర్వులు వాటిని తెలిసినవారు — వారందరినీ నాకు సహాయం చేయమని పిలుస్తున్నాను.
యాః సుపర్ణా ఆఙ్గిరసీర్దివ్యా యా రఘటో విదుః । వయాంసి హంసా యా విదుర్యాస్చ సర్వే పతత్రిణః । మృగా యా విదురోషధీస్తా అస్మా అవసే హువే
ఆకాశంలో ఎగిరే పక్షులు, ఆంగిరస మొక్కలు, రఘట అనే వారు తెలిసినవి, హంసలు, ఇతర పక్షులు, అడవి జంతువులు — ఔషధాలను తెలిసినవారు అందరూ నాకు సహాయం చేయమని పిలుస్తున్నాను.
యావతీనామోషధీనాం గావః ప్రాశ్నన్త్యఘ్న్యా యవతీనామజావయః । తావతీస్తుభ్యమోషధీః శర్మ యచ్ఛన్త్వాభృతాః
ఎన్ని మొక్కలను ఆవులు, ఎద్దులు తింటాయో, ఎన్ని మొక్కలను మేకలు తింటాయో, అంతటి ఔషధాలు, సేకరించినవీ, నీకు రక్షణను కలిగించుగాక.
యావతీషు మనుష్యా భేషజం భిషజో విదుః । తావతీర్విశ్వభేషజీరా భరామి త్వామభి
మనుషులలో వైద్యులు ఎన్ని ఔషధాలను తెలిసి ఉంటారో, అంతటి విశ్వఔషధాలను నీకు తీసుకొస్తున్నాను.
పుష్పవతీః ప్రసూమతీః ఫలినీరఫలా ఉత । సంమాతర ఇవ దుహ్రామస్మా అరిష్టతాతయే
పుష్పాలతో, పువ్వులతో, ఫలాలతో నిండిన మొక్కలు, ఫలాలు లేని మొక్కలు కూడా, తల్లి పాలు ఇస్తున్నట్టు, మాకు హాని రాకుండా కాపాడాలని కోరుకుంటున్నాము.
ఉత్త్వాహార్షం పఞ్చశలాదథో దశశలాదుత । అథో యమస్య పడ్వీశాద్విశ్వస్మాద్దేవకిల్బిషాత్
నీ నుండి ఐదు రకాల బంధనాలను, పది రకాల బంధనాలను, యముని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసే పాశాన్ని, దేవతల పాపాలన్నిటినీ తొలగించాను.
ఇన్ద్రో మన్థతు మన్థితా శక్రః శూరః పురందరః । యథా హనామ సేనా అమిత్రాణాం సహస్రశః
శక్తిమంతుడైన ఇంద్రుడు, మహాపురుషుడు, నగరాలను ధ్వంసం చేసే శక్రుడు, శత్రువులను ఎలా వేల సంఖ్యలో జయిస్తామో అలా శత్రు సైన్యాన్ని నాశనం చేయాలని కోరుకుంటున్నాము.
పూతిరజ్జురుపధ్మానీ పూతిం సేనాం కృణోత్వమూమ్ । ధూమమగ్నిం పరాదృశ్యాఽమిత్రా హృత్స్వా దధతాం భయమ్
దుర్గంధమైన తాడు, ఉబ్బినదాన్ని, ఆ శత్రు సైన్యాన్ని దుర్గంధంగా చేయాలి. పొగతో అగ్ని బయటపడాలి. శత్రువుల హృదయంలో భయం నిండిపోవాలి.
అమూన్ అశ్వత్థ నిః శృణీహి ఖాదామూన్ ఖదిరాజిరమ్ । తాజద్భఙ్గ ఇవ భజ్యన్తాం హన్త్వేనాన్ వధకో వధైః
అశ్వత్థ వృక్షమా, వారిని కోయి. ఖదిర, అర్జున వృక్షమా, వారిని తినిపో. అవి పొడవైన గడ్డి మాదిరిగా విరిగిపోవాలి. వధించేవాడు ఆయుధాలతో వారిని చంపాలి.
పరుషాన్ అమూన్ పరుషాహ్వః కృణోతు హన్త్వేనాన్ వధకో వధైః । క్షిప్రం శర ఇవ భజ్యన్తాం బృహజ్జాలేన సందితాః
కఠినమైనవారు మరింత కఠినంగా మారాలి. వధించేవాడు ఆయుధాలతో వారిని చంపాలి. వారు బాణంలా త్వరగా విరిగిపోవాలి. పెద్ద వలలో బంధించబడి ఉండాలి.
అన్తరిక్షం జాలమాసీజ్జాలదణ్డా దిశో మహీః । తేనాభిధాయ దస్యూనాం శక్రః సేనామపావపత్
ఆకాశంలో వల విస్తరించబడింది. దిశలకూ భూమికీ వల దండాలు ఉన్నాయి. దానితో శక్రుడు దస్యుల సైన్యాన్ని నాశనం చేశాడు.
బృహద్ధి జాలం బృహతః శక్రస్య వాజినీవతః । తేన శత్రూన్ అభి సర్వాన్ న్యుబ్జ యథా న ముచ్యాతై కతమశ్చనైషామ్
శక్తివంతుడైన శక్రుని వల ఎంతో గొప్పది. ఆ వలతో శత్రువులందరినీ కట్టడి చేయాలి. వారిలో ఎవ్వరూ తప్పించుకోరాదు.
బృహత్తే జాలం బృహత ఇన్ద్ర శూర సహస్రార్ఘస్య శతవీర్యస్య । తేన శతం సహస్రమయుతం న్యర్బుదం జఘాన శక్రో దస్యూనామభిధాయ సేనయా
ఓ మహాబలశాలి ఇంద్రా! నీ వల ఎంత గొప్పదో, నీవు వేల బహుమతులు, శతబలంతో ఉన్నవాడవు. ఆ వలతో శక్రుడు వంద, వెయ్యి, పదివేల, లక్షల దస్యులను సైన్యంతో నాశనం చేశావు.
అయం లోకో జాలమాసీచ్ఛక్రస్య మహతో మహాన్ । తేనాహమిన్ద్రజాలేనామూంస్తమసాభి దధామి సర్వాన్
ఈ లోకం శక్రుని గొప్ప వలగా మారింది. ఆ ఇంద్రుని వలతో నేను వారందరినీ చీకటిలో ముంచుతున్నాను.
సేదిరుగ్రా వ్యృద్ధిరార్తిశ్చానపవాచనా । శ్రమస్తన్ద్రీశ్చ మోహశ్చ తైరమూన్ అభి దధామి సర్వాన్
జ్వరం, ఉగ్రత, పెరుగుదల, బాధ, దూరం చేయడం, అలసట, మాంద్యం, మాయ—ఇవి అన్నిటితోనే నేను వారందరినీ చుట్టేస్తున్నాను.
మృత్యవేఽమూన్ ప్ర యఛామి మృత్యుపాశైరమీ సితాః । మృత్యోర్యే అఘలా దూతాస్తేభ్య ఏనాన్ ప్రతి నయామి బద్ధ్వా
వారిని మరణానికి అప్పగిస్తున్నాను. మరణపు పాశాలతో వారిని కట్టిపడేశాను. మరణదూతలు, నాశనకారులు ఉన్నవారికి వారిని కట్టిపట్టి అప్పగిస్తున్నాను.
{౨౦} నయతామూన్ మృత్యుదూతా యమదూతా అపోమ్భత । పరఃసహస్రా హన్యన్తాం తృణేఢ్వేనాన్ మత్యం భవస్య
మరణదూతలు, యమదూతలు వారిని తీసుకెళ్లాలి. వేలాది వేల మంది చంపబడాలి. ఓ వధకా! నీ బలంతో వారు గడ్డి మాదిరిగా అయిపోవాలి.
సాధ్యా ఏకం జాలదణ్డముద్యత్య యన్త్యోజసా । రుద్రా ఏకం వసవ ఏకమాదిత్యైరేక ఉద్యతః
సాధ్యులు ఒక వల దండాన్ని బలంగా పైకి ఎత్తారు. రుద్రులు ఒకదాన్ని, వసువులు ఒకదాన్ని, ఆదిత్యులు ఒకదాన్ని బలంగా పైకి ఎత్తారు.