యా బభ్రవో యాశ్చ శుక్రా రోహిణీరుత పృశ్నయః । అసిక్నీః కృష్ణా ఓషధీః సర్వా అచ్ఛావదామసి
పచ్చగా ఉన్నవి, తెల్లగా ఉన్నవి, ఎరుపు రంగులో ఉన్నవి, మచ్చలతో ఉన్నవి, నల్లగా ఉన్నవి, ముదురు రంగులో ఉన్న ఔషధాలను — అన్నింటినీ పిలుస్తున్నాము.
త్రాయన్తామిమం పురుషం యక్ష్మాద్దేవేషితాదధి । యాసాం ద్యౌః పితా పృథివీ మాతా సముద్రో మూలం వీరుధాం బభూవ
వీటి తండ్రి ఆకాశం, తల్లి భూమి, వేర్లు సముద్రంలో ఉన్న ఔషధాలు దేవతల వల్ల వచ్చిన వ్యాధి నుండి ఈ మనిషిని కాపాడాలి.
ఆపో అగ్రం దివ్యా ఓషధయః । తాస్తే యక్ష్మమేనస్యమఙ్గాదఙ్గాదనీనశన్
నీరు, పరమమైనవి, దివ్యమైన ఔషధాలు — ఇవి నీ శరీరంలోని ప్రతి భాగం నుండి వ్యాధిని తొలగించాలి.
ప్రస్తృణతీ స్తమ్బినీరేకశుఙ్గాః ప్రతన్వతీరోషధీరా వదామి । అంశుమతీః కణ్డినీర్యా విశాఖా హ్వయామి తే వీరుధో వైశ్వదేవీరుగ్రాః పురుషజీవనీః
పొడవుగా పెరిగే, నిలిపే, ఒక్క కొమ్మున్న, విస్తరించే ఔషధాలను పిలుస్తున్నాను; కాంతివంతమైనవి, ముల్లు గలవి, అనేక శాఖలతో ఉన్న ఔషధాలు — మానవులకు ప్రాణదాయకమైన విశ్వశక్తి గల మొక్కల్ని పిలుస్తున్నాను.
యద్వః సహః సహమానా వీర్యం౧ యచ్చ వో బలమ్ । తేనేమమస్మాద్యక్ష్మాత్పురుషం ముఞ్చతౌషధీరథో కృణోమి భేషజమ్
మీ బలంతో, మీ సహనంతో, మీ శక్తితో, ఓ ఔషధాలూ, ఈ మనిషిని వ్యాధి నుండి విముక్తి చేయండి; ఇప్పుడు మందు సిద్ధం చేస్తున్నాను.
జీవలాం నఘారిషాం జీవన్తీమోషధీమహమ్ । అరున్ధతీమున్నయన్తీం పుష్పాం మధుమతీమిహ హువేఽస్మా అరిష్టతాతయే
ప్రాణాన్ని ఇచ్చే, ఎప్పుడూ ఫలించే, జీవనదాయకమైన ఔషధాలను పిలుస్తున్నాను; ఎప్పుడూ ఎదిగే, పుష్పించే, తీపి రసమున్న మొక్కలు — ఇవి ఈ మనిషికి రక్షణనివ్వాలి.
ఇహా యన్తు ప్రచేతసో మేదినీర్వచసో మమ । యథేమం పారయామసి పురుషం దురితాదధి
ఈ భూమిలో పుట్టిన, జ్ఞానం ఉన్న ఔషధాలు నా మాట విని ఇక్కడికి రానివ్వండి; మనం ఈ మనిషిని దురదృష్టం నుండి కాపాడగలుగుదాం.
అగ్నేర్ఘాసో అపాం గర్భో యా రోహన్తి పునర్ణవాః । ధ్రువాః సహస్రనామ్నీర్భేషజీః సన్త్వాభృతాః
అగ్నికి ఆహారంగా ఉన్నవి, నీటికి గర్భంగా ఉన్నవి, మళ్లీ మళ్లీ మొలిచే ఔషధాలు — వేల పేర్లు గల, బలమైన మందులు ఇక్కడికి రానివ్వాలి.
అవకోల్బా ఉదకాత్మాన ఓషధయః । వ్యృషన్తు దురితం తీక్ష్ణశృఙ్గ్యః
నీరు స్వరూపంగా ఉన్న, కిందికి వంగిన కాండాలతో, పదునైన కొమ్ములతో ఉన్న ఔషధాలు మన దురదృష్టాన్ని తొలగించుగాక.
ఉన్ముఞ్చన్తీర్వివరుణా ఉగ్రా యా విషదూషణీః । అథో బలాసనాశనీః కృత్యాదూషణీశ్చ యాస్తా ఇహా యన్త్వోషధీః
విషాన్ని విడిచే, బలాన్ని, అన్నాన్ని నాశనం చేసే, దుష్టశక్తులను తొలగించే ఉగ్రమైన ఔషధాలు ఇక్కడ విడుదల కావాలని కోరుకుంటున్నాను.
{౧౭} అపక్రీతాః సహీయసీర్వీరుధో యా అభిష్టుతాః । త్రాయన్తామస్మిన్ గ్రామే గామశ్వం పురుషం పశుమ్
పూజించబడిన, శక్తివంతమైన మొక్కలు ఈ గ్రామంలో ఉన్న ఆవులను, గుర్రాలను, మనుషులను, ఇతర పశువులను రక్షించుగాక.
మధుమన్ మూలం మధుమదగ్రమాసాం మధుమన్ మధ్యం వీరుధాం బభూవ । మధుమత్పర్ణం మధుమత్పుష్పమాసాం మధోః సమ్భక్తా అమృతస్య భక్షో ఘృతమన్నం దుహ్రతాం గోపురోగవమ్
ఈ మొక్కల మూలం తీపిగా, అగ్రభాగం తీపిగా, మధ్యభాగం తీపిగా ఉంది. వాటి ఆకులు తీపిగా, పువ్వులు తీపిగా ఉన్నాయి. తేనెలో పుట్టినవి, అమృతమైన ఆహారం, పాలు, నెయ్యి, పోషణను ఆవులకు, ఎద్దులకు ఇస్తున్నాయి.
యావతీః కియతీశ్చేమాః పృథివ్యామధ్యోషధీః । తా మా సహస్రపర్ణ్యో మృత్యోర్ముఞ్చన్త్వంహసః
ఈ భూమిపై ఎంతెన్ని, ఎంత గొప్ప ఔషధాలున్నాయో, ఆ వెయ్యి ఆకుల మొక్కలు నన్ను మరణం నుండి, అపాయాల నుండి విముక్తి చేయుగాక.
వైయాఘ్రో మణిర్వీరుధాం త్రాయమానోఽభిశస్తిపాః । అమీవాః సర్వా రక్షాంస్యప హన్త్వధి దూరమస్మత్
మొక్కలలోని పులి రత్నం శాపాల నుండి కాపాడుతూ, అన్ని వ్యాధులను, అపాయాలను మనకు దూరంగా నాశనం చేయుగాక.
సింహస్యేవ స్తనథోః సం విజన్తేఽగ్నేరివ విజన్తే ఆభృతాభ్యః । గవాం యక్ష్మః పురుషాణాం వీరుద్భిరతినుత్తో నావ్యా ఏతు స్రోత్యాః
సింహం గర్జన వలె, అగ్ని చెలరేగిన శబ్దంలా, ఆవులకైనా, మనుషులకు వచ్చిన వ్యాధిని మొక్కలు పారద్రోలుగాక. ఆ వ్యాధి ప్రవాహం నదిలో కలిసిపోవుగాక.
ముముచానా ఓషధయోఽగ్నేర్వైశ్వానరాదధి । భూమిం సంతన్వతీరిత యాసాం రాజా వనస్పతిః
విశ్వాగ్ని నుండి విడుదలై, భూమిపై విస్తరించిన, వనస్పతి రాజు పాలనలో పెరిగిన ఔషధాలు అభివృద్ధి చెందాయి.
యా రోహన్త్యాఙ్గిరసీః పర్వతేషు సమేషు చ । తా నః పయస్వతీః శివా ఓషధీః సన్తు శం హృదే
పర్వతాలలో, సమతల ప్రదేశాలలో పెరిగే ఆ ఆంగిరస ఔషధాలు పాలు పుష్కలంగా, శుభంగా ఉండి మన హృదయాలకు మంగళాన్ని కలిగించుగాక.
యాశ్చాహం వేద వీరుధో యాశ్చ పశ్యామి చక్షుషా । అజ్ఞాతా జానీమశ్చ యా యాసు విద్మ చ సంభృతమ్
నేను తెలిసిన మొక్కలు, నా కళ్లతో చూసినవి, తెలియని వాటిని తెలుసుకున్నవీ, మనందరం కలిసి తెలిసినవీ —
సర్వాః సమగ్రా ఓషధీర్బోధన్తు వచసో మమ । యథేమం పారయామసి పురుషం దురితాదధి
అన్ని ఔషధాలు, సంపూర్ణంగా, నా మాటను ఆలకించుగాక. మనం ఈ మనిషిని దురదృష్టం నుండి రక్షిస్తూ నడిపించునట్లు.
అశ్వత్థో దర్భో వీరుధాం సోమో రాజామృతం హవిః । వ్రీహిర్యవశ్చ భేషజౌ దివస్పుత్రావమర్త్యౌ
అశ్వత్థ వృక్షం, దర్భ గడ్డి, మొక్కలు, సోముడు రాజు, అమృత స్వరూపమైన హవిస్సు, బియ్యం, యవము — ఇవన్నీ ఆకాశపు సంతానం, మరణరహితమైన ఔషధాలు.
{౧౮} ఉజ్జిహీధ్వే స్తనయత్యభిక్రన్దత్యోషధీః । యదా వః పృశ్నిమాతరః పర్జన్యో రేతసావతి
వర్షాన్ని కురిపించే మేఘం, మీ రంగురంగుల తల్లి విత్తనం పోస్తే, గర్జిస్తూ, అరుస్తూ, ఔషధాలు, మీరు పైకి ఎదిగిపోవాలి.
తస్యామృతస్యేమం బలం పురుషం పయయామసి । అథో కృణోమి భేషజం యథాసచ్ఛతహాయనః
ఆ అమృతత్వంలో భాగమైన ఈ బలాన్ని మనిషికి అందించుచున్నాను. అతడు వంద సంవత్సరాలు జీవించునట్లు ఔషధాన్ని సిద్ధం చేస్తున్నాను.
వరాహో వేద వీరుధం నకులో వేద భేషజీమ్ । సర్పా గన్ధర్వా యా విదుస్తా అస్మా అవసే హువే
పంది మొక్కలను, ముంగిస ఔషధాలను, పాములు, గంధర్వులు వాటిని తెలిసినవారు — వారందరినీ నాకు సహాయం చేయమని పిలుస్తున్నాను.
యాః సుపర్ణా ఆఙ్గిరసీర్దివ్యా యా రఘటో విదుః । వయాంసి హంసా యా విదుర్యాస్చ సర్వే పతత్రిణః । మృగా యా విదురోషధీస్తా అస్మా అవసే హువే
ఆకాశంలో ఎగిరే పక్షులు, ఆంగిరస మొక్కలు, రఘట అనే వారు తెలిసినవి, హంసలు, ఇతర పక్షులు, అడవి జంతువులు — ఔషధాలను తెలిసినవారు అందరూ నాకు సహాయం చేయమని పిలుస్తున్నాను.
యావతీనామోషధీనాం గావః ప్రాశ్నన్త్యఘ్న్యా యవతీనామజావయః । తావతీస్తుభ్యమోషధీః శర్మ యచ్ఛన్త్వాభృతాః
ఎన్ని మొక్కలను ఆవులు, ఎద్దులు తింటాయో, ఎన్ని మొక్కలను మేకలు తింటాయో, అంతటి ఔషధాలు, సేకరించినవీ, నీకు రక్షణను కలిగించుగాక.
యావతీషు మనుష్యా భేషజం భిషజో విదుః । తావతీర్విశ్వభేషజీరా భరామి త్వామభి
మనుషులలో వైద్యులు ఎన్ని ఔషధాలను తెలిసి ఉంటారో, అంతటి విశ్వఔషధాలను నీకు తీసుకొస్తున్నాను.
పుష్పవతీః ప్రసూమతీః ఫలినీరఫలా ఉత । సంమాతర ఇవ దుహ్రామస్మా అరిష్టతాతయే
పుష్పాలతో, పువ్వులతో, ఫలాలతో నిండిన మొక్కలు, ఫలాలు లేని మొక్కలు కూడా, తల్లి పాలు ఇస్తున్నట్టు, మాకు హాని రాకుండా కాపాడాలని కోరుకుంటున్నాము.
ఉత్త్వాహార్షం పఞ్చశలాదథో దశశలాదుత । అథో యమస్య పడ్వీశాద్విశ్వస్మాద్దేవకిల్బిషాత్
నీ నుండి ఐదు రకాల బంధనాలను, పది రకాల బంధనాలను, యముని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసే పాశాన్ని, దేవతల పాపాలన్నిటినీ తొలగించాను.
ఇన్ద్రో మన్థతు మన్థితా శక్రః శూరః పురందరః । యథా హనామ సేనా అమిత్రాణాం సహస్రశః
శక్తిమంతుడైన ఇంద్రుడు, మహాపురుషుడు, నగరాలను ధ్వంసం చేసే శక్రుడు, శత్రువులను ఎలా వేల సంఖ్యలో జయిస్తామో అలా శత్రు సైన్యాన్ని నాశనం చేయాలని కోరుకుంటున్నాము.
పూతిరజ్జురుపధ్మానీ పూతిం సేనాం కృణోత్వమూమ్ । ధూమమగ్నిం పరాదృశ్యాఽమిత్రా హృత్స్వా దధతాం భయమ్
దుర్గంధమైన తాడు, ఉబ్బినదాన్ని, ఆ శత్రు సైన్యాన్ని దుర్గంధంగా చేయాలి. పొగతో అగ్ని బయటపడాలి. శత్రువుల హృదయంలో భయం నిండిపోవాలి.