సంజ్ఞానం నః స్వేభిః సంజ్ఞానమరణేభిః । సంజ్ఞానమశ్వినా యువమిహాస్మాసు ని యచ్ఛతమ్
మనలో, మనవారి మధ్య, మిత్రుల మధ్య పరస్పర అవగాహన కలగాలి. అశ్వినీ దేవతలారా! ఈ స్థలంలో మాకు ఐక్యతను ప్రసాదించండి.
సం జానామహై మనసా సం చికిత్వా మా యుష్మహి మనసా దైవ్యేన । మా ఘోషా ఉత్స్థుర్బహులే వినిర్హతే మేషుః పప్తదిన్ద్రస్యాహన్యాగతే
మనసుతో మనం ఐక్యంగా ఉండాలి, జ్ఞానంతో కలిసిపోవాలి. దైవ సంకల్పంతో మన మనస్సులు వేరు కాకూడదు. సభలో గొడవలు రాకూడదు, ఇంద్రుని ఉత్సవం వచ్చినప్పుడు కలహాలు కలగకూడదు.
అముత్రభూయాదధి యద్యమస్య బృహస్పతే అభిశస్తేరముఞ్చః । ప్రత్యౌహతామశ్వినా మృత్యుమస్మద్దేవానామగ్నే భిషజా శచీభిః
మరెక్కడైనా శాపంతో బంధించబడి ఉంటే, ఓ బృహస్పతి! దానినుంచి మమ్మల్ని విడిపించు. అశ్వినీ దేవతలు మృత్యువును మమ్మల్ని దూరం చేయాలి. దేవతల వైద్యుడైన అగ్ని! నీ శక్తితో మమ్మల్ని కాపాడు.
సం క్రామతం మా జహీతం శరీరం ప్రాణాపానౌ తే సయుజావిహ స్తామ్ । శతం జీవ శరదో వర్ధమానోఽగ్నిష్టే గోపా అధిపా వసిష్ఠః
ఇద్దరూ కలసి ముందుకు సాగండి, శరీరాన్ని వదలవద్దు. ప్రాణాలు, అపానాలు కలిసే ఇక్కడ ఉండాలి. వంద శరదులు ఆయుర్దాయం పొంది పెరుగుతూ జీవించు. అగ్ని నీ కాపరి, వసిష్ఠుడు నీ అధిపతి.
ఆయుర్యత్తే అతిహితం పరాచైరపానః ప్రాణః పునరా తావితామ్ । అగ్నిష్టదాహార్నిర్ఋతేరుపస్థాత్తదాత్మని పునరా వేశయామి తే
నీ ఆయువు, దూరంగా వెళ్లిపోయిన ప్రాణం, ఊపిరి మళ్లీ నీలోకి తిరిగి రావాలని కోరుతున్నాను. అగ్ని నిన్ను నిరృతి పట్టుకున్న చోటు నుంచి వెనక్కి తీసుకురావాలి. ఈ ప్రాణాన్ని, ఆయువును నీలోనే మళ్లీ స్థాపిస్తున్నాను.
మేమం ప్రాణో హాసీన్ మో అపానోఽవహాయ పరా గాత్। సప్తర్షిభ్య ఏనం పరి దదామి తే ఏనం స్వస్తి జరసే వహన్తు
నీ ఊపిరి పోకుండా, ప్రాణవాయువు దూరంగా వెళ్లిపోకుండా ఉండాలి. దీనిని నేను ఏడుగురు ఋషుల చేతికి అప్పగిస్తున్నాను. వారు దీనిని నీకు మంగళకరంగా వృద్ధాప్యానికి తీసుకెళ్లాలని కోరుతున్నాను.
ప్ర విషతం ప్రాణాపానావనడ్వాహావివ వ్రజమ్ । అయం జరిమ్ణః శేవధిరరిష్ట ఇహ వర్ధతామ్
నీ ఊపిరి, ప్రాణవాయువు రెండు ఎద్దులు బండికి జతకట్టినట్టు ముందుకు సాగాలి. ఈ ఆరోగ్యవంతమైన వృద్ధాప్యం ఇక్కడ పెరిగిపోవాలి.
ఆ తే ప్రాణం సువామసి పరా యక్ష్మం సువామి తే । ఆయుర్నో విశ్వతో దధదయమగ్నిర్వరేణ్యః
నీ ప్రాణాన్ని నీలోకి పిలుస్తున్నాను. నీలోని వ్యాధిని తిప్పి పంపుతున్నాను. ఈ అద్భుతమైన అగ్ని అన్ని వైపులా ఆయువును స్థాపించాలి.
ఉద్వయం తమసస్పరి రోహన్తో నాకముత్తమమ్ । దేవం దేవత్రా సూర్యమగన్మ జ్యోతిరుత్తమమ్
మేము చీకటి నుంచి పైకి లేచి, అత్యున్నత స్వర్గానికి చేరి, దేవతలలో దేవుడైన సూర్యుని, పరమజ్యోతిని పొందాము.
ఋచం సామ యజామహే యాభ్యాం కర్మాణి కుర్వతే । ఏతే సదసి రాజతో యజ్ఞం దేవేషు యచ్ఛతః
మేము ఋక్, సామాలను అర్పిస్తున్నాము. వాటితో కర్మలు జరుగుతాయి. ఇవి సభలో ప్రకాశిస్తూ, యజ్ఞాన్ని దేవతలకు అందజేస్తాయి.
యే తే పన్థానోఽవ దివో యేభిర్విశ్వమైరయః । తేభిః సుమ్నయా ధేహి నో వసో
నీకు ఆకాశంలో ఉన్న మార్గాలు, వాటితో నీవు సమస్తాన్ని నడిపిస్తావు. ఆ దయతో నన్ను మంగళానికి నడిపించు ఓ దయామయుడా.
తిరశ్చిరాజేరసితాత్పృదాకోః పరి సంభృతమ్ । తత్కఙ్కపర్వణో విషమియం వీరుదనీనశత్
దీర్ఘాయువుతో ఉన్నవారి నుంచి, నల్ల ఎలుక నుంచి, మట్టిగుట్ట నుంచి నేను ఈ విషాన్ని, కంక జంటలోని విషాన్ని, వంద మూలికలను సేకరిస్తున్నాను.
ఇయం వీరున్ మధుజాతా మధుశ్చున్ మధులా మధూః । సా విహ్రుతస్య భేషజ్యథో మశకజమ్భనీ
ఈ మూలిక తేనెలో పుట్టింది, తేనెతో మధురంగా ఉంది, తేనెతో నిండింది. ఇది చితరమైన వారికి ఔషధం, దోమ కాటు నివారణ మంత్రం.
యతో దష్టం యతో ధీతం తతస్తే నిర్హ్వయామసి । అర్భస్య తృప్రదంశినో మశకస్యారసం విషమ్
ఎక్కడ కాటేసిందో, ఎక్కడ గోకిందో, అక్కడినుంచి మేము దీనిని పిలుస్తున్నాము. చిన్న పిల్లవాడిని కాటేసే, గోకే దోమ విషాన్ని మేము తొలగిస్తున్నాము.
అయం యో వక్రో విపరుర్వ్యఙ్గో ముఖాని వక్రా వృజినా కృణోషి । తాని త్వం బ్రహ్మణస్పతే ఇషీకామివ సం నమః
నీవు వంకరగా, వంకర ముఖాన్ని, హాని కలిగించేలా చేసే వాడివి. ఓ వాక్పతే, వాటిని నీవు నేరుగా, నల్లికలను నేరుగా చేసేలా చేయు.
అరసస్య శర్కోటస్య నీచీనస్యోపసర్పతః । విషం హ్యస్యాదిష్యథో ఏనమజీజభమ్
ఈ వంకరగా, క్రిందికి వచ్చే కంక విషాన్ని నీవు అతనిలో నుంచి తొలగించావు. అతను మళ్లీ ఆరోగ్యంగా అయ్యాడు.
న తే బాహ్వోర్బలమస్తి న శీర్షే నోత మధ్యతః । అథ కిం పాపయాఽముయా పుచ్ఛే బిభర్ష్యర్భకమ్
నీ చేతుల్లో బలం లేదు, తలలో లేదు, మధ్యలో లేదు. మరి నీ చెడ్డ తోకతో ఎందుకు ఈ పిల్లవాడిని బాధ పెడుతున్నావు?
అదన్తి త్వా పిపీలికా వి వృశ్చన్తి మయూర్యః । సర్వే భల బ్రవాథ శార్కోటమరసం విషమ్
పిపీలికలు నిన్ను కరిస్తున్నాయి, మయూరులు నిన్ను చీల్చుతున్నాయి. అన్ని జంతువులు చెప్పు—కంక విషం రుచిలేని దానని.
య ఉభాభ్యాం ప్రహరసి పుచ్ఛేన చాస్యేన చ । ఆస్యే న తే విషం కిము తే పుచ్ఛధావసత్
నీవు తోకతో, నోటితో రెండింటితో దెబ్బ కొడతావు. నీ నోటిలో విషం లేదు. మరి నీ తోకలో ఏముంది?
యదాశసా వదతో మే విచుక్షుభే యద్యాచమానస్య చరతో జనామను । యదాత్మని తన్వో మే విరిష్టం సరస్వతీ తదా పృణద్ఘృతేన
నేను మాట్లాడుతున్నప్పుడు, అడుగుతున్నప్పుడు, జనాలలో తిరుగుతున్నప్పుడు నా లోపల ఏదైనా కలవరపడి ఉంటే, నా శరీరంలో ఏదైనా చితరిపోయి ఉంటే, సరస్వతి దానిని నెయ్యితో నింపాలి.
సప్త క్షరన్తి శిశవే మరుత్వతే పిత్రే పుత్రాసో అప్యవీవృతన్న్ ఋతాని । ఉభే ఇదస్యోభే అస్య రాజత ఉభే యతేతే ఉభే అస్య పుష్యతః
ఏడు కుమారులు, మరుత్పతికి, శిశువుకు ప్రవహిస్తున్నారు. కుమారులు సత్యాలను వెల్లడించారు. ఇవి రెండూ, రెండూ అతనికి ప్రయోజనకరంగా పోటీ పడుతూ, అభివృద్ధి చెందుతున్నాయి.
ఇన్ద్రావరుణా సుతపావిమం సుతం సోమం పిబతం మద్యం ధృతవ్రతౌ । యువో రథో అధ్వరో దేవవీతయే ప్రతి స్వసరముప యాతు పీతయే
ఇంద్ర, వరుణా! మీరు వ్రతంలో స్థిరంగా ఉండి, ఈ పిండిన సోమరసాన్ని, మత్తు కలిగించే పానీయాన్ని సేవించండి. మీ రథం యజ్ఞ సమయంలో దేవతలకు అర్పణకు, మీ స్వంత ప్రవాహానికి చేరుకోవాలి.
ఇన్ద్రావరుణా మధుమత్తమస్య వృష్ణః సోమస్య వృషణా వృషేథామ్ । ఇదం వామన్ధః పరిషిక్తమాసద్యాస్మిన్ బర్హిషి మాదయేథామ్
ఇంద్రుడు, వరుణుడు, మీరు ఇద్దరూ మధురమైన, బలమైన సోమరసాన్ని ఆస్వాదించండి. ఇక్కడ పుష్కలంగా పోయిన ఈ పానీయాన్ని వచ్చి, ఈ దర్భపై ఆనందంగా ఉండండి.
యో నః శపాదశపతః శపతో యశ్చ నః శపాత్। వృక్ష ఇవ విద్యుతా హత ఆ మూలాదను శుష్యతు
మనపై ఎవరు శపించినా, శపించకపోయినా, ఏ విధంగా అయినా శపించిన వారు, మెరుపుతో కొట్టిన చెట్టు వలె, వేరుతో పాటు ఎండిపోవాలి.
ఊర్జం బిభ్రద్వసువనిః సుమేధా అఘోరేణ చక్షుషా మిత్రియేణ । గృహాన్ ఐమి సుమనా వన్దమానో రమధ్వం మా బిభీత మత్
బలాన్ని కలిగి, ధనాన్ని ఇచ్చేవాడిగా, మంచి బుద్ధి కలవాడిగా, హానికరం కాని స్నేహపూర్వక దృష్టితో, నేను మంచి మనసుతో, నమస్కరిస్తూ ఇళ్లలోకి వస్తున్నాను. మీరు ఆనందించండి, నన్ను భయపడవద్దు.
ఇమే గృహా మయోభువ ఊర్జస్వన్తః పయస్వన్తః । పూర్ణా వామేన తిష్ఠన్తస్తే నో జానన్త్వాయతః
ఈ ఇళ్లు ఆనందాన్ని ఇచ్చేవి, బలంతో, పుష్కలంగా పాలు కలిగి ఉన్నాయి. అవి సంపదతో నిండినవిగా ఎడమవైపు నిలిచాయి. మనం వస్తున్నప్పుడు అవి మనలను గుర్తించాలి.
యేషామధ్యేతి ప్రవసన్ యేషు సౌమనసో బహుః । గృహాన్ ఉప హ్వయామహే తే నో జానన్త్వాయతః
ఎవరి మధ్యలో ప్రయాణికుడు నివసించాడో, ఎవరిలో మంచి మనసు ఎక్కువగా ఉందో, అలాంటి ఇళ్లను మేము పిలుస్తున్నాము. మనం వస్తున్నప్పుడు అవి మనలను గుర్తించాలి.
ఉపహూతా భూరిధనాః సఖాయః స్వాదుసంముదః । అక్షుధ్యా అతృష్యా స్త గృహా మాస్మద్బిభీతన
పిలవబడ్డ స్నేహితులు ధనవంతులు, మధురంగా కలిసే వారు. ఇళ్లారా, మీరు ఆకలితో లేక దాహంతో ఉండకండి. మమ్మల్ని భయపడవద్దు.
ఉపహూతా ఇహ గావ ఉపహూతా అజావయః । అథో అన్నస్య కీలాల ఉపహూతో గృహేషు
ఇక్కడ ఆవులు పిలవబడ్డాయి, మేకలు, గొర్రెలు కూడా పిలవబడ్డాయి. అలాగే అన్నపదార్థాల సారం కూడా ఇళ్లలోకి పిలవబడింది.
సూనృతావన్తః సుభగా ఇరావన్తో హసాముదాః । అతృష్యా అక్షుధ్యా స్త గృహా మాస్మద్బిభీతన
మంచి మాటలు మాట్లాడే, అదృష్టవంతులు, సమృద్ధిగా ఆహారం కలిగి, నవ్వుతో ఆనందంగా ఉన్న ఇళ్లారా, మీరు దాహంతో లేక ఆకలితో ఉండకండి. మమ్మల్ని భయపడవద్దు.