సమిద్ధో అద్య మనుషో దురోణే దేవో దేవాన్ యజసి జాతవేదః । ఆ చ వహ మిత్రమహశ్చికిత్వాన్ త్వం దూతః కవిరసి ప్రచేతాః
ఈ రోజు మనుషుల ఇల్లులో వెలిగిన దేవుడా జాతవేదసా, నువ్వు దేవతలను ఆరాధిస్తున్నావు. మిత్రుడిని, వరుణుడిని, జ్ఞానవంతులను తీసుకురా; నువ్వే దూతవు, కవివు, చైతన్యవంతివు.
తనూనపాత్పథ ఋతస్య యానాన్ మధ్వా సమఞ్జన్త్స్వదయా సుజిహ్వ । మన్మాని ధీభిరుత యజ్ఞమృన్ధన్ దేవత్రా చ కృణుహ్యధ్వరం నః
ఓ తనూనపాత్, నువ్వు సత్యమార్గంలో ప్రయాణించే వాడవు, తీపి వాక్కుతో, తేనెను ఆస్వాదించేవాడవు. మా మనస్సులను జ్ఞానంతో సమతుల్యం చేసి, యజ్ఞాన్ని వెలిగించు; మా పూజను దివ్యంగా చేయు.
ఆజుహ్వాన ఈడ్యో వన్ద్యశ్చా యాహ్యగ్నే వసుభిః సజోషాః । త్వం దేవానామసి యహ్వ హోతా స ఏనాన్ యక్షీషితో యజీయాన్
పిలవబడి, స్తుతించబడి, ఓ అగ్నీ, వసులతో కలసి రా. నువ్వే దేవతలకు శక్తివంతమైన హోతవు; నిన్ను పిలిచినప్పుడు నువ్వే వారిని ఆరాధించేవాడవు, యజ్ఞానికి అర్హుడవు.
ప్రాచీనం బర్హిః ప్రదిశా పృథివ్యా వస్తోరస్యా వృజ్యతే అగ్రే అహ్నామ్ । వ్యు ప్రథతే వితరం వరీయో దేవేభ్యో అదితయే స్యోనమ్
ప్రాచీనమైన దర్భను భూమి తూర్పు వైపున పరచాలి; అది రోజుల ఆరంభంలో ఉత్తమ స్థానం. అది విస్తృతంగా వ్యాపించి, దేవతలకు, అదితికి సుఖంగా ఉండే స్థానం అవుతుంది.
వ్యచస్వతీరుర్వియా వి శ్రయన్తాం పతిభ్యో న జనయః శుమ్భమానాః । దేవీర్ద్వారో బృహతీర్విశ్వమిన్వా దేవేభ్యో భవత సుప్రాయణాః
కాంతివంతమైన, విశాలమైన ద్వారాలు తెరవబడాలి, భర్తల కోసం అలంకరించబడిన భార్యలవలె. గొప్ప దేవతా ద్వారాలు, అన్నిటిని తెలిసినవి, దేవతలకు సులభంగా చేరదగినవిగా ఉండాలి.
ఆ సుష్వయన్తీ యజతే ఉపాకే ఉషాసానక్తా సదతాం ని యోనౌ । దివ్యే యోషణే బృహతీ సురుక్మే అధి శ్రియం శుక్రపిశం దధానే
శుభాన్ని తీసుకువచ్చే వాడు పూజించాలి; ఉదయం, రాత్రి ఒకే స్థలంలో కూర్చోవాలి. ఆ మహత్తరమైన, ఆకాశపు కన్యలు, అద్భుతమైన అలంకారాలతో, ప్రకాశవంతమైన అందాన్ని ధరించాయి.
దైవ్యా హోతారా ప్రథమా సువాచా మిమానా యజ్ఞం మనుషో యజధ్యై । ప్రచోదయన్తా విదథేషు కారూ ప్రాచీనం జ్యోతిః ప్రదిశా దిశన్తా
దేవతలు అయిన హోతారులు, మొదటిగా, మధురంగా పలుకుతూ, మనుషులకు యజ్ఞాన్ని కొలిచి, సభల్లో నిపుణులను ఉత్తేజింపజేస్తూ, పురాతన వెలుగును సరైన దిశగా నడిపిస్తున్నారు.
ఆ నో యజ్ఞం భారతీ తూయమేత్విడా మనుష్వదిహ చేతయన్తీ । తిస్రో దేవీర్బర్హిరేదం స్యోనం సరస్వతీః స్వపసః సదన్తామ్
బలమైన భారతి దేవత మా యజ్ఞానికి వచ్చి, ఇక్కడ మనుషుల్లో జాగృతం చేయాలని కోరుకుంటున్నాము. నిజమైన ప్రేరణ కలిగిన మూడు సరస్వతీ దేవతలు ఈ మధురమైన దర్భాసనంపై కూర్చోనివ్వాలి.
య ఇమే ద్యావాపృథివీ జనిత్రీ రూపైరపింశద్భువనాని విశ్వా । తమద్య హోతరిషితో యజీయాన్ దేవం త్వష్టారమిహ యక్షి విద్వాన్
ఈ ఆకాశ భూములు అన్నింటినీ రూపాలతో సృష్టించిన ఆ దేవుడిని, నేడు హోతృ ప్రేరణతో, త్వష్టారును జ్ఞానంతో ఇక్కడ పూజిద్దాం.
ఉపావసృజ త్మన్యా సమఞ్జన్ దేవానాం పాథ ఋతుథా హవీంషి । వనస్పతిః శమితా దేవో అగ్నిః స్వదన్తు హవ్యం మధునా ఘృతేన
వనస్పతి! నీ స్వంత శక్తితో దేవతలకు క్రమంగా హవిస్సులను పంపించు. శాంతిని కలిగించే అగ్ని దేవుడు తేనె, నెయ్యితో కలిసిన హవిస్సును రుచించనివ్వాలి.
సద్యో జాతో వ్యమిమీత యజ్ఞమగ్నిర్దేవానామభవత్పురోగాః । అస్య హోతుః ప్రశిష్యృతస్య వాచి స్వాహాకృతం హవిరదన్తు దేవాః
తక్షణమే జన్మించిన అగ్ని యజ్ఞాన్ని కొలిచి, దేవతలకు ముందుగా మారాడు. ఈ హోతృ వాక్యంలో, సత్యమయమైన స్వాహా పలుకుతో చేసిన హవిస్సును దేవతలు స్వీకరించాలి.
5.13 దదిర్హి మహ్యం వరుణో దివః కవిర్వచోభిరుగ్రైర్ని రిణామి తే విషమ్ । ఖాతమఖాతముత సక్తమగ్రభమిరేవ ధన్వన్ ని జజాస తే విషమ్
వరుుణుడు, ఆకాశానికి చెందిన జ్ఞాని, తన శక్తివంతమైన మాటలతో నాకు విషానికి ప్రతికారం ఇచ్చాడు. తవ్వినదైనా, తవ్వని దైనా, వేరుకు అంటుకున్నదైనా, నీ విషం ఎడారిలో ఎండిపోయింది.
యత్తే అపోదకం విషం తత్త ఏతాస్వగ్రభమ్ । గృహ్ణామి తే మధ్యమముత్తమం రసముతావమం భియసా నేశదాదు తే
నీకు నీరు లేని విషం ఏదైనా, వేరుకు అంటుకున్నదైనా, దాని మధ్య, పై, క్రింది రసాన్ని పట్టుకుంటున్నాను. అది భయంతో నీకు హాని చేయకూడదు.
వృషా మే రవో నభసా న తన్యతురుగ్రేణ తే వచసా బాధ ఆదు తే । అహం తమస్య నృభిరగ్రభం రసం తమస ఇవ జ్యోతిరుదేతు సూర్యః
నా గళం ఆకాశంలో మేఘగర్జనలా బలంగా ఉంది. నీ ఉగ్రమైన మాటతో నీకు హాని దూరం చేస్తాను. మనుషులతో కలిసి, చీకటి రసాన్ని పట్టుకొని, ఆ చీకటిలోనుండి సూర్యుడు వెలుగుగా ఉదయించాలి.
చక్షుషా తే చక్షుర్హన్మి విషేణ హన్మి తే విషమ్ । అహే మ్రియస్వ మా జీవీః ప్రత్యగభ్యేతు త్వా విషమ్
నా కంటితో నీ కన్ను తాకుతాను, విషంతో నీ విషాన్ని తాకుతాను. పాము! నీవు చనిపో, బ్రతకవద్దు; విషం తిరిగి నీ వద్దకే వెళ్లిపోవాలి.
కైరాత పృశ్న ఉపతృణ్య బభ్ర ఆ మే శృణుతాసితా అలీకాః । మా మే సఖ్యుః స్తామానమపి ష్ఠాతాశ్రావయన్తో ని విషే రమధ్వమ్
నల్లది, మచ్చలున్నది, గోధుమ రంగు, నల్లని — మీరు అందరూ, అబద్ధమైనవారు, వినండి! నా స్నేహితుడి దగ్గర ఉండవద్దు, దగ్గర నిలువవద్దు, మాట్లాడవద్దు; వెళ్లిపోండి, విషాన్ని కరిగించండి.
అసితస్య తైమాతస్య బభ్రోరపోదకస్య చ । సాత్రాసాహస్యాహం మన్యోరవ జ్యామివ ధన్వనో వి ముఞ్చామి రథామివ
నల్లది, గోధుమ రంగు, నీరు లేని విషం, బలమైనదీ, శక్తివంతమైనదీ — వీటన్నిటి కోపాన్ని, విల్లు నుండి జ్యా విడిపోవడం లాగా, రథం యోకును విడిపోవడం లాగా, వదులుతున్నాను.
ఆలిగీ చ విలిగీ చ పితా చ మాతా చ । విద్మ వః సర్వతో బన్ధ్వరసాః కిం కరిష్యథ
బంధించేవాడు, విడిపించేవాడు, తండ్రి, తల్లి — మేము మీ బంధువుల్ని అన్ని విధాలా తెలుసు; మీరు ఏమి చేయగలరు?
ఉరుగూలాయా దుహితా జాతా దాస్యసిక్న్యా । ప్రతఙ్కం దద్రుషీణాం సర్వాసామరసం విషమ్
ఉరుగూలా కుమార్తె, దాసి సిక్ని నుండి జన్మించింది. ఆమెతోనే అన్ని కుష్ఠు పుండ్ల మూలమైన రసం, విషం ఏర్పడింది.
కర్ణా శ్వావిత్తదబ్రవీద్గిరేరవచరన్తికా । యాః కాశ్చేమాః ఖనిత్రిమాస్తాసామరసతమం విషమ్
కన్నులు, కుక్క చెప్పింది, పర్వతానికి దగ్గరగా ఉండే వారు; వీటిలో తవ్వినవి ఏవైనా, వాటిలో రసమయమైనది విషమే.
తాబువం న తాబువం న ఘేత్త్వమసి తాబువమ్ । తాబువేనారసం విషమ్
నీవు తాబువవే, తాబువవు కాదు, ఘెట్ట్వం కాదు, తాబువవే; తాబువతో రసం లేని విషం.
తస్తువం న తస్తువం న ఘేత్త్వమసి తస్తువమ్ । తస్తువేనారసం విషమ్
నీవు తస్తువవే, తస్తువవు కాదు, ఘెట్ట్వం కాదు, తస్తువవే; తస్తువతో రసం లేని విషం.
సుపర్ణస్త్వాన్వవిన్దత్సూకరస్త్వాఖనన్ నసా । దిప్సౌషధే త్వం దిప్సన్తమవ కృత్యాకృతం జహి
సుపర్ణుడు నిన్ను కనుగొన్నాడు, పంది మేము కోసం నిన్ను తవ్వింది. పదును ఉన్న ఔషధం! దాడిచేసేవాడిని నీవే తాకి, చేసినదీ, చేయనిది కూడా నశింపజేయు.
అవ జహి యాతుధానాన్ అవ కృత్యాకృతం జహి । అథో యో అస్మాన్ దిప్సతి తము త్వం జహ్యోషధే
యాతుధానులను నాశనం చేయు, చేసినదీ చేయనిదీ నశింపజేయు. మమ్మల్ని ఎవరు దాడి చేస్తే, ఓ ఔషధం! నువ్వే అతన్ని నశింపజేయు.
రిశ్యస్యేవ పరీశాసం పరికృత్య పరి త్వచః । కృత్యాం కృత్యాకృతే దేవా నిష్కమివ ప్రతి ముఞ్చత
పులి చర్మాన్ని ఎలా తొలగిస్తారో అలా, దేవతలారా, మాంత్రికుని మాయను అతనివద్ద నుంచి పూర్తిగా తీసేయండి. అది రత్నాన్ని దాని గూటిలోంచి విడదీసినట్టు విడిపెట్టి పంపండి.
పునః కృత్యాం కృత్యాకృతే హస్తగృహ్య పరా ణయ । సమక్షమస్మా ఆ ధేహి యథా కృత్యాకృతం హనత్
మాంత్రికుడా, ఆ మాయను చేతితో పట్టుకుని దూరంగా తీసుకెళ్ళు. మాయను మళ్లీ అతని ముందుంచి, అది తనను చేసినవాడిని దెబ్బతీయేలా చేయు.
కృత్యాః సన్తు కృత్యాకృతే శపథః శపథీయతే । సుఖో రథ ఇవ వర్తతాం కృత్యా కృత్యాకృతం పునః
మాంత్రికునికి చేసిన ప్రమాణాలు అతనిపైనే పడిపోవాలి. మాయ తనను చేసినవాడివద్దకి తిరిగి, రథం సాఫీగా నడిచినట్టు వెళ్లిపోవాలి.
యది స్త్రీ యది వా పుమాన్ కృత్యాం చకార పాప్మనే । తాము తస్మై నయామస్యశ్వమివాశ్వాభిధాన్యా
ఆ మాయను ఎవరు చేసినా, ఆడవారైనా, మగవారైనా, దుష్టబుద్ధితో చేసిన మాయను, గుర్రాన్ని పిలిచే వాడిలా, వారి దగ్గరికి తిరిగి తీసుకెళ్ళు.
యది వాసి దేవకృతా యది వా పురుషైః కృతా । తాం త్వా పునర్ణయామసీన్ద్రేణ సయుజా వయమ్
ఈ మాయను దేవతలు చేసినా, మనుషులు చేసినా, ఇప్పుడు మేము ఇంద్రునితో కలిసి, మాయను మళ్లీ దాని చేసేవాడివద్దకి తీసుకెళ్తున్నాం.
అగ్నే పృతనాషాట్పృతనాః సహస్వ । పునః కృత్యాం కృత్యాకృతే ప్రతిహరణేన హరామసి
యుద్ధాల్లో విజయం కలిగించే అగ్ని దేవా, యుద్ధాలను జయించు. మాంత్రికుని మాయను ప్రతికారంతో మేము తిరిగి తీసుకుంటున్నాం.