ఒకసారి, విశ్వమంతటా వ్యాపించిన అగ్నిలో, ఇంద్రుడు స్వరూపంగా, అగ్ని వాహకుడిగా, ప్రజాపతి పరమేశ్వరుడిగా, విరాట్ మహిమతో కలిసి ప్రవేశించారు. వారు అంతా వైశ్వానరుని, అనంతమైన అణడుహను చేరుకుని, దానిని స్థిరపరిచి, ఆధారంగా నిలిపారు. ఆ అణడుహ మధ్యభాగంలోనే వాహకుడు స్థాపించబడ్డాడు. అతను తూర్పున ఎంతవరకు ఉన్నాడో, పశ్చిమాన కూడా అంతవరకే వ్యాపించాడు. ఈ అణడుహ ఏడు పాలు పిండే స్థలాలను ఎవరు క్రమంగా తెలుసుకుంటారో, వారికి సంతానం, లోకప్రాప్తి లభిస్తుంది. ఇదే ఏడు ఋషులు తెలుసుకున్నారు. వారు తమ పాదాలతో నొక్కి, పిండాలతో ఆహారాన్ని తవ్వారు. శ్రమ ద్వారా అణడుహ కూడా, దాన్ని దున్నే వాడు కూడా రసం వైపు చేరారు. ప్రజాపతి వ్రతంగా పన్నెండు రాత్రులు పరిగణించబడ్డాయి. ఆ బ్రహ్మను ఎవరైనా తెలుసుకుంటే, అదే అణడుహ వ్రతంగా నిలుస్తుంది. ఈ అణడుహను సాయంత్రం, ఉదయం, మధ్యాహ్నం—మూడు సమయాల్లో పాలిస్తారు. ఆ పాలించే సమయాలను క్రమంగా తెలిసినవాడు, వాటి అంతరార్థాన్ని గ్రహించగలడు. అనంతరం, ఓ ఔషధీ! నీవు రోగహర్త, విరిగిన దానిని, కోసిన దానిని నయం చేయువాడివి. మోసంచేయని నీవు ఆరోగ్యం ప్రసాదించు. నీలో ఏ దెబ్బ తగిలినా, ఏది నశించినా, ఏది నలిగినా, సృష్టికర్త శుభఫలితంతో మళ్లీ వాటిని భాగాలుగా కలిపి బంధించుగాక. నీ మజ్జ మజ్జతో, మూడ మూడతో కలవాలి. మాంసం, ఎముకతో పాటు తిరిగి పెరగాలి. మజ్జ మజ్జతో, చర్మం చర్మంతో, ఎముక రక్తంతో, మాంసం మాంసంతో పెరగాలి. జుట్టు జుట్టుతో, చర్మం చర్మంతో అమర్చు. ఎముక రక్తంతో పెరుగనివ్వు, కోసిన దానిని కలపు. ఎదురు నిలబడి, ముందుకు పో, పరుగెత్తు. రథం బాగా చక్రాలున్నది, బాగా జోడించబడినది, బాగా నాభి కలిగినది. నీవు నిలబడి ఉండు. చక్రం నుండి పడిపోయి విరిగినా, రాయి తగిలి పగిలినా, రిభువులు రథ భాగాలను కలిపినట్లు, మూడ మూడతో కలిపించుగాక. దేవతలు దించారు, మళ్లీ లేపారు; దేవతలు మళ్లీ సంపూర్ణం చేశారు, మళ్లీ ప్రాణం పోశారు. రెండు పవనాలు, ఓ వాయువా, నదీ తీరాల నుండి వస్తున్నాయి. ఒకటి నీకు నైపుణ్యం తెచ్చిపెట్టుగాక, మరొకటి హానికరమైనదాన్ని పారద్రోలుగాక. ఓ వాయువా, నీవు విశ్వ వైద్యుడివి, దేవతలకు దూతవివి. నీవు ఆరోగ్యం తెచ్చిపెట్టు, హానికరమైనదాన్ని పారద్రోలు. దేవతలు, మరుత్గణాలు, సమస్త జీవులు ఈ మనిషిని రక్షించుగాక, అతను హాని నుండి విముక్తుడగునట్లు. నేను ఆశీర్వాదాలతో, రక్షణ మార్గాలతో వచ్చాను. బలాన్ని, ఉగ్రతను, శక్తిని తెచ్చాను. నీ నుండి వ్యాధిని పారద్రోలాను. నా ఈ చేయి పవిత్రమైనది, మరింత పవిత్రమైనది; ఇది విశ్వ వైద్యమైనది, మంగళస్పర్శ. రెండు చేతులతో, పది వేళ్లతో, వాక్కును నడిపే నాలుకతో, ఆరోగ్యం ఇచ్చే చేతులతో మేము నిన్ను స్పర్శించాము. అగ్నిలోని వేడితో జన్మించని వాడు జన్మించాడు. ఆది కాలంలో తన జనకుడిని చూశాడు. అతని తోడు దేవతలు మొదట దైవత్వాన్ని పొందారు; పవిత్రులు బలవంతులయ్యారు. అగ్నితో కూడి, దేవతాధిపతులను చేతుల్లో పట్టుకుని, పరమాకాశానికి చేరుకో. ఆకాశ శిఖరాన్ని తాకి, దేవతలతో పాటు సాగు. భూమి మీద నుండి మధ్యలోకి, అక్కడి నుండి ఆకాశానికి, ఆకాశ శిఖరానికి చేరుకుని ప్రకాశమైన లోకాన్ని పొందాను. స్వర్గాన్ని కోరేవారు వెనక్కి చూడరు; వారు రెండు లోకాలకూ ఎదుగుతారు. సర్వాధారయజ్ఞాన్ని వ్యాప్తి చేసిన జ్ఞానులు, పైకి ఎదుగుతారు. అగ్నీ! దేవతలలో ముందుగా పో, దేవతలకూ మానవులకూ కంటివి. భృగువులతో ఏకమై యజ్ఞం చేసే వారు స్వర్గాన్ని పొందుగాక, యజ్ఞకారులు అభివృద్ధి చెందుగాక. పాలు, నెయ్యితో జన్మించని వాడిని భుజించాను. దివ్యమైన, పెద్ద రెక్కలుగల, సమృద్ధమైన పాలతో. దీని ద్వారా మేము ధర్మిక లోకాన్ని చేరతాము, పరమాకాశానికి ఎదుగుతాము. ఐదు వేళ్లతో ఐదు రకాల బియ్యాన్ని, కడాయి చేత పట్టుకుని, జన్మించని వాడి తల తూర్పు దిశలో, కుడివైపు దక్షిణ దిశలో ఉంచు. జన్మించని వాడి బూడిదను పడమర దిశలో, ఎడమవైపు ఉత్తర దిశలో ఉంచు. వెనుక భాగాన్ని పైకి, పునాదిని స్థిరంగా, మధ్యాన్ని మధ్యలో ఉంచు. పాకిన జన్మించని వాడిని నెయ్యితో కలిపి, చర్మంతో కప్పి, సమస్త అవయవాలతో, అన్ని రూపాలతో సంపూర్ణంగా ఉంచు. అతను పరమాకాశానికి ఎదిగి, నాలుగు దిశల్లో కాళ్లతో నిలబడుగాక. దిక్కులు లేవాలి, మేఘాన్ని మోసుకొచ్చే గాలులు ప్రసరించాలి. శక్తివంతమైన, ఘోరమైన, మేఘజలాలు భూమిని తృప్తిపరచాలి. ప్రబలమైన, దాతృత్వ గల దేవతలు అనుగ్రహంగా చూడాలి. నీళ్ల రసాలు మొక్కలతో కలవాలి. వర్షపు ధారలు భూమిని మహత్తుగా చేయాలి. అన్ని రూపాల గల మొక్కలు జన్మించాలి. ఓ గాయకా! ఆకాశాన్ని అనుగ్రహంగా చూడు. వేగంగా ప్రవహించే నీటి ప్రవాహాలు వేరుగా లేవాలి. వర్షపు ధారలు భూమిని మహత్తుగా చేయాలి. వివిధ రకాల ఔషధులు పుట్టాలి. మరుత్ గణాలు తమ తమ స్వరంతో వర్షపు గర్జనతో కీర్తించాలి. వాన ధారలు భూమిపై పడాలి. సముద్రం నుండి మరుత్లు పైకి లేపాలి. మహాశక్తివంతుడైన సూర్యుడు ఆకాశంలోకి ఎదగాలి. గొప్ప ఎద్దు గర్జనతో నడిపించే నీళ్లు భూమిని తృప్తిపరచాలి. గర్జించు, మేఘమా! సముద్రాన్ని, భూమిని కదిలించు. నీవు సృష్టించిన వాన సమృద్ధిగా వచ్చుగాక—బలహీనులకు, బలవంతులకు, తగిన కాలంలో. దాతలు, బావులు, లోతైన చెరువులు అందరినీ రక్షించుగాక. మరుత్లచేత నడిపించబడే మేఘాలు భూమిపై వర్షించాలి. ఆశ ప్రకాశించాలి. అన్ని దిశల నుండి గాలులు వీచాలి. మేఘాలు భూమిపై ఏకమవ్వాలి. నీళ్లు, మెరుపులు, మేఘాలు, వర్షం అందరినీ రక్షించాలి. దాతలు, బావులు, లోతైన చెరువులు; మరుత్లచేత నడిపించబడే మేఘాలు భూమిని నింపాలి. అగ్ని, నీళ్లు కలిసినవాడు, మొక్కలకు అధిపతి అయిన జాతవేదసు, మాకు వర్షాన్ని, శ్వాసను, సంతానానికి అమృతత్వాన్ని ఆకాశం నుండి ప్రసాదించుగాక. ప్రజాపతి సముద్రం నుండి నీటిని కదిలించగా, సముద్రాన్ని కలిపాడు. మహాబలగల గర్భధాతువు ఉప్పొంగాలి. వజ్రధారి వానను కురిపించుగాక. ఇలా ఈ సర్వసృష్టిలో దేవతలు, ఋషులు, ప్రకృతి—all పరస్పర సహకారంతో, ఆరోగ్యం, సంపద, వర్షం, ధర్మం, సంతానం, అమృతత్వం అందరికీ ప్రసాదించేందుకు కృషిచేశారు.