ఒకప్పుడు, సర్వవిద్యాసంపన్నుడైన మహాత్ముడు జన్మించాడు. ఆయనే ఈ జగత్తులోని దేవతల జన్మలను స్పష్టంగా గ్రహించి, వాటిని వేరు చేసి, తన స్వధర్మాన్ని పాటిస్తూ, బ్రహ్మను మధ్యలోనూ, పైకీ క్రిందకీ ఉన్నదానినీ, స్థిరంగా నిలబెట్టాడు. ఆయన భూమి సత్యాన్ని తెలుసుకొని, దానిపై నిలబడి, మహత్తరుడై, విస్తారమైన భూమిని, ఆకాశాన్ని స్థిరపరిచాడు. ఆయన జన్మించగానే, ఆకాశాన్ని, భూమిని, మధ్యలోని అంతరిక్షాన్ని స్థిరంగా ఉంచాడు. ఈ సృష్టి యొక్క లోతైన మూలానికి బ్రహస్పతి, దేవతాధిపతి, అధిపతిగా అవతరించాడు. అతడు ప్రకాశవంతమైన పగటిని ప్రదర్శించి, ప్రేరణ కలిగినవారు వెలుగులో నివసించునట్లు చేశాడు. ఆయన కవితాశక్తి ఈ పురాతన దేవత యొక్క మహా నివాసాన్ని తాకింది. ఆయన అనేకరితో కలసి జన్మించాడు, తద్వారా ప్రాచీన భాగాలు విడిపోయాయి. ఎవరైతే అథర్వణుని, తండ్రిని, దైవ బంధువును, బ్రహస్పతిని భక్తితో సమీపిస్తారో, వారే సర్వసృష్టికర్త, జ్ఞానస్వరూపుడు, ఎవ్వరికీ హానికరం కానివాడు, స్వయంపోషితుడు. ఆయనే తన ఆత్మను, బలాన్ని ప్రసాదించేవాడు. ఆయన ఆదేశాన్ని అందరూ ఆరాధిస్తారు, ఆయన మార్గదర్శకత్వాన్ని దేవతలు అనుసరిస్తారు. రెండు కాళ్లవాళ్లకీ, నాలుగు కాళ్లవాళ్లకీ అధిపతిగా ఉండే ఆ దేవునికి మనం ఏ యజ్ఞాన్ని సమర్పించాలి? ఆయనే ఒక్కడే, బ్రతికి, కన్నెత్తి, ఈ లోకానికి మహారాజుగా అవతరించాడు. ఆయన నీడ అమృతం, ఆయన నీడ మరణం. ఆ దేవునికి మనం ఏ యజ్ఞాన్ని సమర్పించాలి? కింద నుంచి ఏడుస్తూ, భయంతో కంపించేవారు ఆయనను పిలిచారు. ఆకాశం, భూమి కూడా భయంతో ఆయనను పిలిచాయి. ఆయన మార్గం ప్రకాశవంతమైన అంతరిక్షపు మార్గం. ఆ దేవునికి మనం ఏ యజ్ఞాన్ని సమర్పించాలి? ఆయన ప్రాభవం ఆకాశమూ, భూమీ, విస్తారమైన అంతరిక్షమూ, సూర్యుడు వ్యాప్తి చేసిన ఆయన మహిమ. ఆ దేవునికి మనం ఏ యజ్ఞాన్ని సమర్పించాలి? హిమాలయాలు ఆయన మహిమను ప్రకటించాయి, సముద్రాలు ఆయన గొప్పతనాన్ని ప్రకటించాయి. ఈ దిశలు ఆయన భుజాలవంటివి. ఆ దేవునికి మనం ఏ యజ్ఞాన్ని సమర్పించాలి? ప్రారంభంలో ఉన్న జలాలు, అన్నిటినీ గర్భంగా మోసుకువచ్చినవే, అవి అమృతమైనవి, సత్యాన్ని తెలిసినవి. వాటిలో దేవతా స్వరూపుడు దేవతల మధ్య స్థాపించబడ్డాడు. ఆ దేవునికి మనం ఏ యజ్ఞాన్ని సమర్పించాలి? ప్రారంభంలో బంగారు గర్భం లేచి వచ్చింది. ఆయనే భూతాల నుండి జన్మించిన ఏకైక ప్రభువు. ఆయన భూమిని, ఆకాశాన్ని నిలబెట్టాడు. ఆ దేవునికి మనం ఏ యజ్ఞాన్ని సమర్పించాలి? మొదట్లో జలాలు ఆ దూడను, గర్భాన్ని మోసుకొచ్చాయి, అవన్నీ కలిసిపోయాయి. ఆయన జన్మించే వేళ, బంగారు ముసుగు ఏర్పడింది. ఆ దేవునికి మనం ఏ యజ్ఞాన్ని సమర్పించాలి? ఒక రోజు, మూడు ప్రబలమైన శక్తులు లేచాయి—పులి, మనిషి, నక్క. నదులు వేగంగా ప్రవహించాయి, అటవీ దేవుడు వేగంగా కదిలాడు, శత్రువులు కూడా త్వరగా దూరమయ్యారు. నక్క దూరపు దారిలో పోవాలి, దొంగ ఎత్తైన మార్గంలో పోవాలి. ఇచ్చిన తాడు దూరంగా పోవాలి, దుష్టుడు దూరంగా తరలిపోవాలి. పులీ, నీ కళ్ళూ, నోటినీ, నీ ఇరవయ్యి గోర్లు—all ఇవన్నీ మేము శాంతింపజేస్తాము. ముందుగా పులిని, తరువాత దొంగను, తరువాత పామును, తరువాత రాక్షసుడిని, తరువాత నక్కను మేము సంహరిస్తాము. ఈ రోజు ఎవరు దొంగగా వస్తారో, వారు నశించాలి, ఇంద్రుడు తన వజ్రాయుధంతో వారిని నాశనం చేయాలి. జంతువుల తలలు, పళ్లను, వెన్నెముకలను మేము విరిచివేస్తాము. ఉడుత దాగిపోవాలి, జింక తలదించుకోవాలి. ఏది నియమమో అది నియమం కాదు, ఏది నియమం కాదో అదే నిజమైన నియమం. నేను అథర్వణుని పులి సంహార మంత్రాన్ని పలికాను, ఇది ఇంద్రుని, సోముని సంతానంగా జన్మించింది. గంధర్వుడు వరుణుని కోసం, మరణించినవారి కోసం త్రవ్విన ఔషధాన్ని మేము మీ కోసం త్రవ్వుతున్నాము. అది ఆనందాన్ని ఇస్తుంది, బంధనాలను విడిపిస్తుంది. ఓ సూర్యుడా, లేచి రా! నా మాటలు లేవాలి! ప్రాణశక్తితో, బలంతో, పుష్టితో ప్రజాపతి లేచిపోవాలి. వేరుకి నువ్వు కాలిపోకుండా ఉన్నట్టు, ఈ ఔషధం నీకు మరింత బలాన్ని ప్రసాదించాలి. ఔషధాల సారం, ఎద్దుల బలం—ఇంద్రుడు, ఆ శక్తిని శరీర నియంత్రణ కలిగినవారిలో స్థాపించు. నీరు, వృక్షాలు మొదట జన్మించినవి, నువ్వు సోముని అన్నయ్యవు, నీవే గుఱ్ఱపు పుంజమైన శక్తివంతుడు. ఈ రోజు, అగ్ని, సవిత, సరస్వతి, బ్రహ్మణస్పతి—మీరు ఈ బంధనాన్ని విల్లుబాణం తీగలా ఊదండి. నేను నీ బంధనాన్ని విల్లుబాణం తీగను విడిపించినట్టు విడదీయుచున్నాను, ఎర్ర జింకలా నిరంతరం అలసిపోకుండా ముందుకు సాగు. గుఱ్ఱం, ఖచ్చరము, మేక, దున్నపోతు, ఎద్దు వీరి బలాన్ని శరీర నియంత్రణ కలిగినవారిలో స్థాపించండి. సముద్రం నుండి లేచిన వేల కొమ్ముల ఎద్దు ద్వారా మేము సమస్త జనులను నిద్రపుచేస్తాము. గాలి భూమిపై వీయదు, ఎవరూ దాటి చూడరు; ఇంద్రుని మిత్రుడా, సమస్త స్త్రీలను నిద్రపుచేయించు. పైన పడుకునే వారు, మంచంపై ఉన్నవారు, తీసుకెళ్లబడే వారు, సుభగ వాసన కలిగిన వారు—అందరినీ మేము నిద్రపుచేయించగలము. చలించే, నిలిచిపోయే, చూపు, శ్వాస, అవయవాల గమనం—ఇవన్నీ నా అధీనంలో. ఓ అంధకారమా, రాత్రులను అధిగమించాను. ఎవరు కూర్చుంటే, ఎవరు కదలికలో ఉంటే, ఎవరు నిలబడి చూస్తే—వారి కళ్ళను మేము మూసివేస్తాము, ఇల్లు మూసినట్టు. తల్లి నిద్రపోవాలి, తండ్రి నిద్రపోవాలి, కుక్క నిద్రపోవాలి, ఇంటి యజమాని నిద్రపోవాలి; ఆమె బంధువులు, చుట్టుపక్కలవారు అందరూ నిద్రపోవాలి. ఓ నిద్రా! నీ నిద్రపుచేసే శక్తితో మనుషులందరినీ విశ్రాంతికి నడిపించు; ఇతరులను సూర్యుని వైపు నిద్రపుచేయించు, నేనొక్కడే ఇంద్రునిలా అపరాజితుడిగా, అలసిపోకుండా మెలకువగా ఉండాలని ఆశిస్తున్నాను. ప్రధమంగా బ్రహ్మణుడు పది తలలతో, పది ముఖాలతో జన్మించాడు. మొదట సోమాన్ని తాగాడు, రుచి లేని విషాన్ని తయారుచేశాడు. యావత్ ఆకాశం, భూమి వ్యాపించి ఉన్నాయో, ఏడు నదులు ప్రవహిస్తున్నాయో, అక్కడి నుంచే ఈ విషహర మంత్రాన్ని నేను పలికాను. గరుత్మంతుడు, గద్ద, తొలుత నిన్ను (విషాన్ని) మోసుకొచ్చాడు. నీవు నోటికీ, అవయవానికీ, తండ్రికి చేరలేదు. ఐదు వేళ్లతో కూర్చున్నవాడు, విల్లు వంచినవాడు అయినా, ముక్కు నుండి విషాన్ని నేను పలికాను. ముక్కు నుండి, రెడ్డి నుండి, ఆకుల నుండి, ఎముక నుండి, కొమ్ము నుండి, ముద్ద నుండి—విషాన్ని నేను బయటకు పంపించాను. ఇలా, ఈ శాశ్వత సత్యాలు, మంత్రాలు, ఔషధాలు, దేవతల గొప్పతనం ఈ విధంగా ప్రబలంగా, జగత్తు ధారగా ప్రవహించాయి.