ఓ శ్రోతలారా, ఇంద్రాణి దేవి తన హృదయాన్ని విప్పి ఇలా చెప్పింది: “ఇంద్రాణీ, నేను వృషాకపితో స్నేహంలో ఆనందించలేదు. అతని నివేదన దేవతలకు ప్రియమైనదైనా, అది సమర్పించబడుతుంది; కానీ ఇంద్రుడు అందరినీ మించిపోయాడు.” వృషాకపికి భార్య అయిన రేవతి, మంచి కుమారులు, మంచి కోడళ్లతో ఉన్నది. అయినా, ఇంద్రుడు—పుష్టిమంతుడైన వృషభుడు—ప్రియమైన, శ్రేష్ఠమైన నివేదనను తనకు ఇష్టమైనదిగా స్వీకరించాడు. ఇంద్రుని గొప్పతనం అంతటా వెలిసింది. “పదిహేను నా ఎద్దులు, ఇరవైతో కలసి వంటలో ఉన్నాయి. నేను రెండు పొట్టలు నిండా తిన్నాను. అయినా, ఇంద్రుని మహిమకు సమానం లేదు,” అని చెప్పబడింది. ఇంద్రుడు, పదునైన కొమ్ములతో ఉన్న వృషభంలా, గొల్లెల మధ్య గర్జిస్తూ, ఆహుతిని సిద్ధం చేసిన ఋషికి హృదయానందాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. ఇంద్రుని గొప్పదనం తిరుగులేదు. ఒకరు కాళ్లు వణికించుకుంటే అతడు పడుకోడు; మరొకరు కూర్చున్నప్పుడు అతని వెంట్రుకలు ముందుకు వస్తే అతడు విశ్రాంతి పొందుతాడు. ఇంద్రుడు వీరినీ మించిపోయాడు. ఈ విధంగా, ఎవరి శరీరంలో ఏ లక్షణాలు ఉన్నా, ఇంద్రుని గొప్పతనం మారదు. ఇంద్రుడు, వృషాకపిగా, ధనవంతుడైన వధించబడినవాడిని తెలుసు. అతడు కొత్తగా పదునైన కత్తిని తీసుకొని, ఆహుతిని అరణిలో సమర్పించాడు. ఇంద్రుడు విచారిస్తూ, పరిశీలిస్తూ, దాసా, ఆర్యా అనే రెండు వర్గాలను వెతుకుతూ వచ్చాడు. నేను పిండిపారించిన సోమరసాన్ని తాగుతాను, స్థిరంగా ఉన్నవారిని చేరుకుంటాను. ఇంద్రుడు అందరిని మించిపోతాడు. ఎడారి అయినా, అడవి అయినా, ఎంత దూరమైనా, వృషాకపి, సాయంత్రం సమయానికి దగ్గరికి రా, ఇంట్లోకి ప్రవేశించు. ఇంద్రుడు అందరిని మించిపోయాడు. వృషాకపి, తిరిగి రా; మనం శుభాన్ని సిద్ధం చేసుకుందాం. కలలు తినే వాడు తిరిగి తనదారిలో ఇంటికి చేరుకుంటాడు. ఇంద్రుడు మహోన్నతుడు. ఒకసారి, వృషాకపి ఉత్తర దిశగా ఇంద్రుని ఇంటికి వచ్చాడు. అక్కడ ఆ మచ్చల జింక ఎక్కడ ఉంది? ఆ తల్లి దారి ఎక్కడ, ఆ దూడను ఎక్కడ ప్రసవించింది? ఇంద్రుని గొప్పతనం వెలిసింది. పర్షుర్హ అనే మహిళ, ఇరవై మందిని కలసి ప్రసవించింది. ఆమె గర్భం భాగ్యవంతమైంది, ఆమె పొట్ట పెద్దదైంది. ఇంద్రుడు మేటి దేవుడు. ఇప్పుడు ప్రజలారా, వినండి. నరశంసను స్తుతించాలి. అరువెయ్యి తొంభై కౌరములను మనం రుసములలో ఉంచాము. ప్రవాహనుడికి చెందిన పన్నెండు ఒంటెలు, వధువులతో కలసి ఉన్నాయి. ఆ రథపు శరీరం ఆకాశాన్ని తాకేలా పైకి లేచింది, అది కిందికి రాదు. మన కోరిక కోసం మనం శ్రమిస్తున్నాం: వంద హారాలు, పది పుష్పమాలలు, మూడు వందల గుర్రాలు, వెయ్యి ఆవులు. రేభా, పండిన చెట్టు పై పక్షిలా మాట్లాడు. నాలుక పోయినపుడు, రేజరుతో రాయి తీయడంలా, చప్పరించు. రేభులు, ఆలోచనతో ముందుకు సాగుతారు. వారు వృషభంలా ఆవులను కాపాడతారు. వారి కుమారులు, వారి ఆవులు సురక్షితంగా ఉంటారు. రేభా, ముందుకు సాగు; ఆవులను, ధనాన్ని తెలిసినవాడవు. దేవతల ముందు ఈ మాటను ఉచ్చరించు, నిపుణుడైన నావికుడిలా. ప్రతిప్రజలకు రాజైన, మానవుల్లో అమరమైన జ్ఞానం కలిగిన దేవుడైన వైశ్వానరునికి, పరిక్షిత్తు, మంచి స్తోత్రాన్ని సమర్పించు. అతడు హద్దులు వేసి, భద్రతను ఏర్పరిచాడు; ఉన్నతాసనం స్థాపించాడు. ఇల్లు నిర్మించుకొని, కౌరవ్యుడు తన భార్యతో మాట్లాడుతున్నాడు. మీలో ఎవరు పెరుగు తీసుకున్నారు? churn చేసి, బాగా వడపోసినదాన్ని? పరిక్షిత్తు రాజ్యంలోని భార్య భర్తను అడుగుతుంది. పండిన యవలు, పొడవుగా పెరిగి, మార్గాన్ని విడిచి, తమ గుహలోకి వెళ్తున్నాయి. పరిక్షిత్తు పాలనలో ప్రజలు సుఖంగా ఉన్నారు. ఇంద్రుడు కవిని మేల్కొల్పాడు; లేచి, ప్రజల్లో సంచరించు. నా కోసం క్రూరుణ్ణి స్తుతించవద్దు; ప్రతి శత్రువు నీ ద్వారా నిండిపోవాలి. ఇక్కడే ఆవులు, గుర్రాలు, మనుషులు పుట్టాలి. ఇక్కడే సహస్రదాత అయిన పూషణ్ స్థిరపడాలి. ఇంద్రా, ఈ ఆవులకు హాని కలగనీయకు; వాటి కాపరికి హాని కలగనీయకు. శత్రువూ, దొంగవాడు కూడా వాటిపై అధికారం పొందకూడదు. ఈ స్తోత్రంతో, మంగళమయమైన మాటలతో, నీవు మమ్మల్ని ఆనందింపజేయు. అడవిలోనైనా, ఎప్పుడైనా, మన మాటలు పోకూడదు. సభల్లో నైపుణ్యం కలవాడు, మండలాల్లో జ్ఞాని, యజ్ఞకర్త అయిన వాడు—దేవతలు అతనిని ముందుగా సమూహాలను జయించేవాడిగా, సూర్యునిగా స్థాపించారు. తన బంధువులను మించిపోయేవాడు, స్నేహితుడిని అధిగమించదలచినవాడు; పెద్దవాడు జ్ఞానం లేనప్పుడు, అతడిని తక్కువవాడని అంటారు. కులీనుని కుమారుడు స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు, ఋషి మాట్లాడతాడు; అప్పుడే గంధర్వుడు తాను కోరిన వాక్యాన్ని పలుకుతాడు. పణి, పోటీలో వేగవంతుడు, దేవతలను గౌరవించని దాశురి—బుద్ధిమంతులూ, నిత్యులూ దూరంగా ఉంటారని విన్నాను. యజ్ఞం చేయని దేవతలు, ఇతరులకు దానం చేసినవారు—వారు సూర్యునిలా స్వర్గానికి వెళ్ళారు; అయినా మఘవాన్ మమ్మల్ని వదలడు. కళ్లకు నీరు పటించని, అలంకారాలు లేని, హారములేని, బంగారం లేని, పురోహితుడు కాని పురోహితుని కుమారుడు—అతడు యజ్ఞాల్లో గాయకుడు. కళ్లకు నీరు పటించిన, బాగా అలంకరించిన, హారాలతో, బంగారంతో మెరిసే, మంచి పురోహితుడు అయిన పురోహితుని కుమారుడు—అతడు యజ్ఞాల్లో గాయకుడు. విస్తృతమైన తేలిక చేతులు ఉన్న, అలంకరించబడిన, అన్ని దిశలలో ప్రకాశించే కన్య, అందమైన, యోగ్యమైనది—ఆమె యజ్ఞాల్లో గాయని. అందమైన, విశాలమైన చేతులు ఉన్న, అలంకరించబడిన, అన్ని దిశల్లో ప్రకాశించే కన్య, అందమైన, యోగ్యమైనది—ఆమె కూడా యజ్ఞాల్లో గాయని. వేరుగా నిలిచిన రాణి, యుద్ధానికి శుభంగా వెళ్ళే వాడు, అలసట లేని, బలమైన వాడు—వీళ్ళు యజ్ఞాల్లో గాయకులు. రాణీ, శుభకరమైన గాలులతో, మంగళంతో యుద్ధానికి వెళ్ళు; నీ మామగారు, అత్తగారు సభల్లో నీతో సఖ్యంగా ఉండాలి. ఇంద్రా, నీవు ప్రజలకు రాజుకు ఏం చేసావో, మానవులను విభజించినదీ, అద్భుతమైనదీ, విభిన్నమైనదీ—అది యజ్ఞానికి యోగ్యం. దాత అయిన నీవు, వృషభాన్ని బలవంతుడిగా చేసావు, మానవుణ్ణి సూర్యునిలా ప్రకాశింపజేశావు; వృత్రుని తల నాశనం చేసావు, రౌహిణ అనే రాక్షసుని పారద్రోలావు. పర్వతాలను స్థాపించినవాడు, జలాలలో ప్రవేశించినవాడు, వృత్రుని సంహారకుడైన మహా ఇంద్రా—నీకు నమస్కారం. ఈ విధంగా, ఇంద్రుని మహిమలు, వృషాకపి, రేవతి, పరిక్షిత్తు, రేభా, పూషణ్, వైశ్వానరుడు, మఘవాన్, గంధర్వుడు, పణి, దాశురి, పురోహితులు, గాయినులు, రాణులు—ఇలా అనేక పాత్రలు, సంఘటనలు, వారి జీవితాల్లో ఇంద్రుని ప్రభావాన్ని, యజ్ఞాల్లోని మహత్తును ప్రతిఫలిస్తాయి. ఇంద్రుని మహిమ అనంతం; ఆయన అందరినీ మించిపోయాడు.