యమి యముని దగ్గరికి వచ్చి, “అన్నయ్యా, ఒకడు బలహీనుడైతే అన్నయ్యగా ఏముంటాడు? ఒక చెల్లెలు కష్టాల్లో పడితే ఆమె చెల్లెలా? నేను ఇందులో ఏదైనా పాపం చేసుంటే, దాన్ని నేను భరించుకుంటాను; నీవు నీ దేహంతో నా దేహాన్ని రక్షించు,” అని కోరింది. అప్పుడు యముడు శాంతంగా సమాధానం ఇచ్చాడు: “యమి, నేను నీ రక్షకుడిని కాదు. నా దేహాన్ని నీతో కలిపుకోలేదు. నీవు సుఖాన్ని మరెవరిలోనో వెతుకు, నీ అన్నయ్యలో కాదు. నీ అన్నయ్యకు అలాంటి కోరిక లేదు.” తన మనస్సు దృఢంగా, యముడు మరొకసారి చెప్పాడు: “నేను నీతో దేహాన్ని కలిపుకోను. ఒక చెల్లెలు అన్నయ్యను ఇలా కలిసేందుకు వస్తే దాన్ని పాపంగా అంటారు. ఈ ఆలోచన, ఈ కోరిక నాది కాదు. అన్నయ్యా, చెల్లెలుతో కలవాలి అన్న భావన నాలో లేదు.” తదుపరి యమి విచారంతో ఇలా అంది: “హాయ్ యమా! నీ మనసు, నీ హృదయాన్ని నేను పొందలేకపోయాను. నీతో పుట్టుకలోనే మరొకరు, సహచరిగా, తాడిపొదలా చెట్టును ఆలింగనం చేసినట్టు, నిన్ను ఆలింగనం చేసిందేమో!” దీనికి యముడు ఓదార్చుతూ చెప్పాడు: “యమి, ఇతర స్త్రీలు కూడా కలయికలో నిన్ను ఆలింగనం చేస్తారు, వల్లి చెట్టును చుట్టినట్టు. నీ మనస్సు వారికి ఆకర్షితమవ్వాలి, వారి మనస్సు నీపై ఉండాలి. మీరు ఇద్దరూ సమన్వయంగా ఉండాలి.” ఇంతలో కవులు, త్రయీ ఛందస్సులను సృష్టించారు. వారు అనేక రూపాలను, సమస్తాన్ని దర్శించారు. నీళ్లు, గాలులు, మొక్కలు—all ఒకే లోకంలో స్థిరపడ్డాయి. ఒక వృషభుడు, మహాబలుడు, ఆకాశజలాలను తన శ్రమతో పీల్చాడు; అదితి కుమారుడు, దుర్జయుడు. వరుణుడు జ్ఞానంతో అన్నీ తెలుసు; ఋతువులను ఆరాధిస్తాడు. గంధర్వి, ఆ స్త్రీ ఇద్దరూ మన మనస్సును నదీ స్వరంతో కాపాడాలని ప్రార్థించారు. మనకు కావలసినదానిలో, అదితి మనలను స్థాపించాలి. మన అన్నయ్య, పెద్దవాడు, ముందుగా మాటలాడతాడు. ఆ స్త్రీ, కాంతివంతురాలు, మంగళకరురాలు, మహిమతో నిండినది, మనువుకు వెలుగు తెచ్చేందుకు లేచింది. లేచినవారు, లేచినవారిని అనుసరిస్తూ, అగ్నిని, హోతను, యజ్ఞానికి పుట్టిస్తారు. అప్పుడు ఆ ప్రకాశవంతమైన, జ్ఞానవంతమైన బిందువు, శక్తిమంతమైన గద్ద, బలిపీఠంలో మెరిసింది. ఉత్తమ అగ్నిని హోతగా ఎంచుకున్నప్పుడు, జ్ఞానం పుట్టుకొస్తుంది. అగ్ని ఎప్పుడూ హర్షంతో ఉంటాడు, యజ్ఞబలులతో, యవాలా పెరిగినట్టు పోషించబడతాడు. అగ్ని, మానవుల హోత. ప్రేరితుడు స్తోత్రాన్ని పాడినపుడు, నీవు అనేక బహుమతులతో విజయాన్ని ఇస్తావు. పితృదేవతలు మేలుకోండి, వరుడు వస్తున్నాడు; సౌభాగ్యం కోసం, అందమైనదాని హృదయాన్ని కోరుతున్నాడు. అగ్ని యజ్ఞాన్ని పరిశీలిస్తున్నాడు; శక్తిమంతుడు కదలుతున్నాడు, మనస్సు ఆలోచనతో కంపిస్తోంది. ఓ అగ్నిదేవా, నీ అనుగ్రహాన్ని కోరిన మానవుడు, సుదూరంలో ఉన్నా వినిపిస్తాడు. గుర్రాలతో పోషణను ఇస్తూ, ప్రకాశవంతమైన రోజులను రక్షణతో అలంకరిస్తాడు. ఓ అగ్నీ, ఇంట్లో, ఆసనంలో మమ్మల్ని విను; అమృతత్వానికి వేగవంతమైన రథాన్ని జూదించు. దేవతల కుమార్తెలైన రెండు లోకాలను మాకు తీసుకొచ్చి, దేవతల నుండి మేము దూరంగా ఉండకూడదు. ఈ సభ ఎప్పుడు ఏర్పడినా, ఓ అగ్నీ, దేవతలలో దేవత, పూజ్యుడు; నీవు పంచే ధనాన్ని మాకు ఇక్కడ సమృద్ధిగా ఇవ్వు. అగ్ని అన్ని ఉషస్సులను అనుసరించాడు, అతనే మొదటివాడు, జననాల జ్ఞాత; రోజుల్ని అనుసరించాడు. అతను సూర్యకిరణాలను, ఉషస్సులను అనుసరించి, స్వర్గ భూముల్లోకి ప్రవేశించాడు. అగ్ని అన్ని ఉషస్సులను ప్రకటించాడు, అతనే మొదటి, జననాల జ్ఞాత; రోజుల్ని వెలిగించాడు. అతను సూర్యుని అనేక కిరణాలను వ్యాపించాడు, స్వర్గ భూములను విస్తరించాడు. స్వర్గభూములు, ఆది కాలంలో, సత్యంతో ప్రసిద్ధి చెందాయి. దేవుడు మానవులను పూజింపజేసినప్పుడు, హోతగా కూర్చుంటాడు, ప్రాణాన్ని ఇస్తాడు. దేవుడు, సత్యంతో ఇతర దేవతలను మించిపోయి, మన యజ్ఞాన్ని అందుకుంటాడు. పొగతో అలంకరించబడిన, జ్వలించు, కాంతిమంతమైన, మృదువైన, నిత్యమైన హోత, వాక్కులో ఉత్తముడు. ఓ జలదేవతలూ, నన్ను పెంచాలని నేను మిమ్మల్ని స్తుతిస్తున్నాను; స్వర్గభూములూ వినండి. దేవతలు దినమున జీవన మార్గాన్ని వెతికినప్పుడు, మన పితృదేవతలు మమ్మల్ని తేనెతో తీపిగా చేయాలి. దేవుని అమృతాన్ని, నువ్వు, ఆవు పుట్టినదానివి, భూమిపై పోషిస్తున్నావు. నీ యజ్ఞవాక్కును అనుసరిస్తూ, దేవతలందరూ, నీవు ఆకాశపు నెయ్యి పీల్చినప్పుడు, వస్తారు. ఏ రాజు మమ్మల్ని తీసుకున్నాడు? ఎప్పుడు వస్తాడు? మనం ఏ వ్రతం చేసాము? ఎవరు తెలుసు? మిత్రుడు, యజ్ఞం చేస్తూ, దేవతలను పిలుస్తాడు; స్తోత్రం పోదు, అయినా శక్తి ఉంది. ఇక్కడ దుష్టమనస్సున్నవాడు అమృతత్వపు పేరుకు దూరంగా ఉండాలి, లక్నాలు ధరించినవాడు, అనేక రూపాలవాడు. ఓ అగ్నీ, మంచి మనస్సుతో యముని స్మరించే వారిని త్వరగా రక్షించు, వారు దారి తప్పకుండా చూడు. యజ్ఞ సభలో దేవతలు ఆనందించే వారిలో, వివస్వత్కు ఆసనంలో స్థిరపడతారు; వారు సూర్యుని లో వెలుగు పెట్టారు, చుట్టూ కాంతివంతమైన కిరణాలను ఏర్పరిచారు. దేవతలు యముని గురించి ఆలోచించగా, మనం ఆయన తక్కువ రూపాన్ని తెలియము; మిత్రుడు, అర్యమన్, సవిత, వరుణుడు మాకు ఇక్కడ అనుగ్రహంగా మాటలాడాలి. స్నేహితులారా, వజ్రాయుధుడైన ఇంద్రుని కోసం మనం ప్రార్థన చేద్దాం; అతడిని, పరాక్రమశాలి, శక్తిమంతుడిని స్తుతిద్దాం. నీ శక్తివల్ల నీవు ప్రసిద్ధివంతుడవు, వృత్రుని సంహరించినవాడవు; దానమిచ్చే వాడవు, నిన్ను పూజించే వారిని మించిపోతావు. నీవు లంగరువిప్పని దున్నపోతు లాగా భూమిపై తిరుగుతావు; గొప్ప గాలులు మాకు అనుకూలంగా వీచాలి; మిత్రుడు, వరుణుడు, అగ్ని కలిసి, అరణ్యంపై తమ వేడిని పోకుండా చూడాలి. ప్రసిద్ధుడైన, లోకాధిపతియైన, భయంకరుడైన, మహాబలుడైన రుద్రుని స్తుతించండి; ఓ రుద్రా, నీ సైన్యం మమ్మల్ని కాక, ఇతరులను తాకాలి; మమ్మల్ని కాపాడుము. యజ్ఞంలో, శ్రమలో, పుణ్యకార్యాల్లో, సర్వస్వతిని పూజించే వారు ఆమెను పిలుస్తారు; మంచి పనులు చేసే వారు ఆమెను పిలుస్తారు; సర్వస్వతి, ఆ యజమానికి కోరిన వరాన్ని ఇవ్వాలి. పితృదేవతలు సర్వస్వతిని పిలుస్తారు; బహుమతులతో యజ్ఞంలో పాల్గొనేవారు; పవిత్ర దర్భాసనంపై కూర్చుని ఆనందిస్తారు; పాపరహితురాలా, మాకు అన్నదానాన్ని ఇవ్వు. ఓ సర్వస్వతి, రథంతో వచ్చేవాడివి, స్తోత్రాలతో, నీ స్వశక్తులతో ఆనందించే వాడివి, పితృదేవతలతో కలసి; ఇక్కడ యజమానికి వెయ్యిరెట్లు ధాన్య, ధనాన్ని ప్రసాదించు. క్రింది, పై, మధ్య పితృదేవతలు, సోమామృతాన్ని ఆస్వాదించే వారు, లేచిపోవాలి; జీవంతో వెళ్లిన వారు, పాపరహితులు, సత్యాన్ని తెలిసిన వారు—వారు యజ్ఞంలో మమ్మల్ని కాపాడాలి. మేం జ్ఞానులైన పితృదేవతలను, విష్ణువు సంతానాన్ని, ఆయన అడుగులను తెలుసుకున్నాము; పవిత్ర దర్భాసనంపై కూర్చొని, తమ శక్తితో సోమాన్ని ఆస్వాదించే వారు—వారు ఇక్కడ ఆనందంగా రావాలి. ఈ రోజు పూర్వీకులకు నమస్కారం—పూర్వకాలవారు, తదుపరి వారు, ప్రస్థానమైన వారు; భూమిలో స్థిరమైన వారు, జనంతో నిండిన దిక్కుల్లో ఉన్న వారు. మాతలి కవ్యులతో, యముడు అంగిరసులతో, బృహస్పతి ఋక్వనులతో బలవంతుడయ్యాడు; దేవతలు బలపరిచిన వారు, దేవతలైన వారు—వారు యజ్ఞంలో మమ్మల్ని కాపాడాలి. ఇది నిజంగా తీపి, ఇది తేనెతో నిండినది, ఇది బలంగా ఉంది, రుచిగా ఉంది; దీన్ని ఇంద్రుడు సేవించినవాడు యుద్ధంలో ఎవరూ ఓడించలేరు. దూరంగా వెళ్లినవాడు, ఎన్నో మార్గాలు వెతికినవాడు; యముని, ప్రజల సమాహర్త, వివస్వత్కు కుమారుడైన యముని హవితో సత్కరించాలి. యముడు మనకు ముందుగా పోవాల్సిన మార్గాన్ని కనుగొన్నాడు; ఆ పశువు ఎవరికీ దక్కదు; మన పూర్వీకులు, ప్రేతులు, అదే ధర్మంలో జన్మించినవారు, అదే మార్గంలో వెళ్లారు. పితృదేవతలు పవిత్ర దర్భాసనంపై కూర్చొని, మాకు సహాయంగా దగ్గరికి రావాలి; మేము మీకోసం ఈ హవిస్సులు సిద్ధం చేసాము—వీటిని స్వీకరించండి. అనుగ్రహంతో రండి, మాకు ఆరోగ్యాన్ని, పాపరహితత్వాన్ని ప్రసాదించండి.