ఒకప్పుడు, ఆ పరమాత్మ, ఆ వెలుగు, ఒక్కటిగా మారింది. అది ఒక గుర్తుగా, ఒక గొప్పదిగా, అగ్రజనుగా, బ్రహ్మగా, తపస్సుగా, సత్యంగా మారింది. ఆ సత్యబలం వల్లే ఆయన జన్మించాడు. ఆయన పెరిగాడు, మహత్తుగా మారాడు, మహాదేవుడయ్యాడు. దేవతల అధిపతిగా చుట్టూ తిరిగాడు, పాలకుడయ్యాడు. అతడు ఏకైక వ్రాత్యుడుగా మారాడు. ఒక విల్లు ఎత్తుకున్నాడు—అది ఇంద్రుని విల్లు. ఆయన పొట్ట నల్లగా, వెనుక భాగం ఎర్రగా ఉంది. నల్లని రంగుతో ఆయన అపరాధాన్ని, శత్రువులను కప్పిపుచ్చాడు; ఎరుపు రంగుతో శత్రువులను సంహరించాడు—ఇలా బ్రహ్మజ్ఞులు చెబుతారు. ఆయన తూర్పు దిశగా ఎగిసిపోయాడు. అతని వెంట బృహత్, రథంతర, ఆదిత్యులు, ఇతర దేవతలు వచ్చారు. యథా జ్ఞానంతో వ్రాత్యుని వివరించే వాడికి, బృహత్, రథంతర, ఆదిత్యులు, దేవతలు—all ఈశ్వరత్వం లభిస్తుంది. తూర్పు దిశలో విశ్వాసం, వేశ్య, మిత్రుడు, కవి, జ్ఞానం, వస్త్రం, పగలు, తలపాగా, రాత్రి, జుట్టు, రెండు ఆకుపచ్చలు, రెండు చక్రాలు, మలినత్వం, రత్నం ఉన్నాయి. గతకాలం, భవిష్యత్ రెండు పరుగెత్తేవారు, మనస్సు మార్గం; మాతరిశ్వన్, పవమాన రెండు మార్గదర్శకులు; వాయువు రథసారధి, లగ్గం ప్రేరకము; ఖ్యాతి, మహిమ ముందుగా వెళ్తాయి—అలా తెలిసినవాడికి అవి అనుసరిస్తాయి. ఆయన దక్షిణ దిశగా వెళ్లాడు. యజ్ఞం, యజమానుడు, వామదేవుడు, పశువులు—all ఆయన వెంట వచ్చారు. దక్షిణ దిశలో ఉదయం, వేశ్య, మంత్రం, కవి, జ్ఞానం, వస్త్రం, పగలు, తలపాగా, రాత్రి, జుట్టు, రెండు ఆకుపచ్చలు, రెండు చక్రాలు, మలినత్వం, రత్నం ఉన్నాయి. అమావాస్య, పౌర్ణమి రెండు పరుగెత్తేవారు; మనస్సే మార్గం; మాతరిశ్వన్, పవమాన మార్గదర్శకులు; వాయువు రథసారధి; ఖ్యాతి, మహిమ ముందుగా వెళ్తాయి. పశ్చిమ దిశగా వెళ్లినపుడు, వైరూప, వైరాజ, జలాలు, వరుణుడు ఆయన వెంట వచ్చారు. అక్కడ వేశ్య, నవ్వు, మగధుడు, జ్ఞానం, వస్త్రం, పగలు కిరీటం, రాత్రి జుట్టు, రెండు ఆకుపచ్చలు, కదలిక, మలినత్వం, రత్నం ఉన్నాయి. పగలు, రాత్రి పరుగెత్తేవారు; మనస్సే మార్గం; మాతరిశ్వన్, పవమాన మార్గదర్శకులు; వాయువు రథసారధి, లగ్గం ప్రేరకము; ఖ్యాతి, మహిమ ముందుగా వెళ్తాయి. ఉత్తర దిశగా వెళ్లినపుడు, శ్యైత, నౌధాస, సప్తర్షులు, సోముడు ఆయన వెంట వచ్చారు. అక్కడ మెరుపు వేశ్య, మెఘగర్జన మగధుడు, జ్ఞానం, వస్త్రం, పగలు కిరీటం, రాత్రి జుట్టు, రెండు ఆకుపచ్చలు, కదలిక, మలినత్వం, రత్నం ఉన్నాయి. "వినబడే" మరియు "ప్రఖ్యాతి" పరుగెత్తేవారు; మనస్సే మార్గం; మాతరిశ్వన్, పవమాన మార్గదర్శకులు; వాయువు రథసారధి; ఖ్యాతి, మహిమ ముందుగా వెళ్తాయి. ఒక సంవత్సరం పాటు ఆయన నిలబడి ఉన్నాడు. దేవతలు అడిగారు, "వ్రాత్యా, నీవు ఎందుకు నిలబడివున్నావు?" ఆయన సమాధానం ఇచ్చాడు: "నాకు ఆసనం తీసుకురండి." వ్రాత్యునికి వారు ఆసనం తీసుకువచ్చారు. ఆ ఆసనానికి వేసవి, వసంతం రెండు కాళ్లు, శరదృతువు, వర్షాకాలం మరో రెండు కాళ్లు. ముందు భాగంలో బృహత్, రథంతర, ప్రక్కన యజ్ఞాయజ్ఞియ, వామదేవ. ఋగ్వేద ముంచే తంతువులు, యజుర్వేద అడ్డంగా. వేదం ఆవరణ, బ్రహ్మన్ గద్దె, సామవేదం ఆసనం, ఉద్గీతం ఆధారం. వ్రాత్యుడు ఆ ఆసనంపై కూర్చున్నాడు. ఆయనకోసం దేవతలు పరుగెత్తేవారు; సంకల్పాలు, కోరికలు, సమస్త జీవులు సేవకులయ్యారు. ఈ రహస్యం తెలిసినవారికి సమస్త జీవులు సేవకులవుతారు. ఆయన స్థిర దిశగా వెళ్లాడు. భూమి, అగ్ని, ఔషధులు, వృక్షాలు, అరణ్యవృక్షాలు, గడ్డి—all ఆయన వెంట వచ్చారు. వీటికి ప్రియ స్థానం అవుతాడు, ఈ విధంగా తెలిసినవాడు. ఆయన పైకెత్తిన దిశగా వెళ్లాడు. సత్యం, ఋతం, సూర్యుడు, చంద్రుడు, నక్షత్రాలు—all ఆయన వెంట వచ్చారు. వీటికి ప్రియ స్థానం అవుతాడు, ఈ విధంగా తెలిసినవాడు. ఆయన అత్యున్నత దిశగా వెళ్లాడు. ఋగ్వేద మంత్రాలు, సామగానాలు, యజుర్వేద మంత్రాలు, బ్రహ్మన్—all ఆయన వెంట వచ్చారు. వీటికి ప్రియ స్థానం అవుతాడు, ఈ విధంగా తెలిసినవాడు. ఆ మహిమ, వృక్షమై భూమి చివరికి చేరి, సముద్రంగా మారిపోయింది. ప్రజాపతి, పరమేశ్ఠి, తండ్రి, తాత, జలాలు, విశ్వాస—all వానగా మారి ఆయన చుట్టూ తిరిగాయి. ఈ రహస్యం తెలిసినవాడిని జలాలు, విశ్వాసం, వాన చేరుకుంటాయి. విశ్వాసం, యజ్ఞం, లోకం, అన్నం, అన్నభోజి—all కూడా ఆయన చుట్టూ తిరిగాయి. ఆయన పాలించసాగాడు. ఆయన నుండి క్షత్రియుడు జన్మించాడు. ప్రజలకన్నా, వారి బంధువులకన్నా, అన్నం, భోజనమయ్యేదానికన్నా ఆయన పైకి ఎదిగాడు. ఈ విధంగా తెలిసినవాడు ప్రజలకు, బంధువులకు, అన్నానికి, భోజనానికి ప్రియ స్థానం అవుతాడు. ఆయన ప్రజల్లో సంచరించాడు. సభ, సమితి, సేన, మధుపాన—all ఆయన వెంట వచ్చాయి. ఈ విధంగా తెలిసినవాడికి ఇవన్నీ ప్రియ స్థానం అవుతాయి. వ్రాత్యుడు, ఈ జ్ఞానంతో, రాజు ఇంటికి అతిథిగా వస్తే, రాజు తనకన్నా ఎక్కువ గౌరవించాలి. అప్పుడు క్షత్రియుని శక్తి తగ్గదు, రాజ్యం తగ్గదు. అందుకే బ్రహ్మ, క్షత్ర రెండు లేచి, "ప్రజల్లోకి ఎవరు ప్రవేశించాలి?" అని అనుకున్నారు. "బ్రహ్మ బ్రహస్పతిగా, క్షత్ర ఇంద్రుడిగా ప్రవేశించాలి," అని నిర్ణయించారు. అందుకే బ్రహ్మ బ్రహస్పతిగా, క్షత్ర ఇంద్రుడిగా ప్రజల్లోకి ప్రవేశించారు. ఈ భూమి బ్రహస్పతి, ఆకాశం ఇంద్రుడు; ఈ అగ్ని బ్రహ్మన్, ఆ సూర్యుడు క్షత్ర. బ్రహ్మన్ అతని వద్దకు వస్తుంది; అతడు బ్రహ్మన్ తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తాడు. భూమిని బ్రహస్పతిగా, అగ్నిని బ్రహ్మన్గా ఎవరూ తెలుసుకుంటారో—వారు ఈ మహిమను పొందుతారు.