ఈ జగత్తు ఆది కాలంలో ఎర్రని రూపాన్ని ధరించింది. ఆ ఎర్రని సృష్టికర్త, ప్రজాపతిగా, సమయ స్వరూపుడిగా అవతరించాడు. యజ్ఞములకూ, వేదగీతములకు ఆ ఎర్రని వదనం. ఆయనే మొదటిగా వెలిగినవాడు. ఆ ఎర్రని స్వరూపమే ప్రపంచమై మారింది; ఆ ఎర్రని పరాక్రమమే స్వర్గాన్ని దాటి, తన కిరణాలతో భూమిని, సముద్రాన్ని చుట్టుముట్టింది. ఆ ఎర్రని పరమేశ్వరుడు, ఆకాశాధిపతి, అన్ని దిశలలో సంచరించాడు. ఆయనే ఆకాశాన్ని, సముద్రాన్ని, భూమిని, సమస్త జీవరాశులను రక్షించాడు. ఉదయించు వేళలో, వెలుగుతో ప్రకాశించే, అలసటలేని ఆ మహోన్నతుడు రెండు రూపాలను సృష్టించాడు. ఆయన అద్భుతుడూ, జ్ఞానవంతుడూ, మహాశక్తిమంతుడూ, వాయుపుత్రుడూ అన్నీ లోకాలమీద ప్రకాశించాడు. ఆ ఎర్రని, అనేక దిక్కుల నుండి ఆవరించబడి, ముట్టడించబడి, దినరాత్రుల ద్వారా కొలవబడే మహిషుడై నిలిచాడు. మనం, ఆయనను గుర్తు చేస్తూ, ఆ సూర్యుని పిలుస్తాము—ఆయన ప్రాంతంలో నివసించు వాడు, మార్గాలను తెలిసిన వాడు. ఈ మహిషుడు భూమికి పుత్రుడుగా, ఎప్పుడూ ముందుండే వాడుగా, తన చూపుతో అన్నీ ఆవరించి, మోసపోని దృష్టితో అన్నీ గమనించి, యజ్ఞానికి యోగ్యుడై, మన వచనాన్ని ఆలకించగలిగే వాడుగా ఉన్నాడు. ఆయన మహిమ భూమిని, సముద్రాన్ని చుట్టిపడుతుంది; ఆయన తేజస్సు ఆకాశాన్ని, మధ్యలోని లోకాలను వెలిగిస్తుంది. అగ్ని ప్రజల మధ్య జ్వలించసాగాడు, ఉదయాన్ని ఆవును లాగ లాగిపెట్టి వెలిగించాడు. వేగవంతమైన కిరణాలు పైకి ఎగసి, ఆకాశ శిఖరాలను తాకాయి. ఆయన, ఈ ఆకాశాలను, భూమిని సృష్టించిన వాడు; విశాలతను నిర్మించి, లోకాల్ని ఆవరించి, ఆరు దిక్కులు, ఎగిరే సూర్యుడు—all ఆయనలోనే నివసిస్తారు. ఆ పరమేశ్వరుడు కోపించునప్పుడు, ఆయన జ్ఞానాన్ని తెలిసిన బ్రాహ్మణుడిని గెలిచినవాడి పాపమే ఇది. ఆయన నుండి వాయువులు సకాలంలో వీచి, సముద్రాలు పొంగిపొర్లుతాయి. హే రోహిత! బ్రాహ్మణ హంతకుని బంధనాలను తొలగించు, విడిపించు. ఆయనే మరణాన్ని కలిగించువాడు, ప్రాణాన్ని ప్రసాదించువాడు; సమస్త జీవులు ఆయనలో జీవిస్తారు. ఆ పరమేశ్వరుడు కోపించినప్పుడు, బ్రాహ్మణ జ్ఞాని పట్ల దురాగ్రహం చేసినవాడికి ఇదే దోషం. రోహితా! బంధాలను తగ్గించు, విడిపించు. ఆయన స్వాసంతో ఆకాశాన్ని, భూమిని తృప్తిపరిచినవాడు; ఉమ్ముతో సముద్రపు కడుపును నింపినవాడు. ఆయనలో విరాట్, పరమేశ్ఠి, ప్రజాపతి, అగ్ని వైశ్వానరుడు, పంక్తి స్థిరంగా ఉన్నారు. ఆయన వేరొకరి ప్రాణాన్ని, తేజస్సును తీసుకునే వాడు. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. రోహితా! బంధాలను విడిపించు. ఆయనలో ఆరు విశాల దిక్కులు, అయిదు ప్రాంతాలు, నాలుగు జలాలు, మూడు అక్షరాల యజ్ఞం స్థాపించబడ్డాయి. ఆయన కోపంతో భూమి, ఆకాశ మధ్య చూచాడు. ఇదే దోషం. రోహితా! బ్రాహ్మణ హంతకుని బంధనాలను తగ్గించు. ఆయనే అన్నం తినేవాడు, అన్నానికి అధిపతి, వాక్కుకు అధిపతి; భూతభవిష్యత్తు అన్నింటికి అధిపతి. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. రోహితా! బంధనాలను విడిపించు. ఆయనే ముప్పది భాగాలతో కూడిన పదమూడవ నెలను దినరాత్రులతో కొలిచినవాడు. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. రోహితా! బంధనాలను విడిపించు. కృష్ణవర్ణపు, బంగారు రెక్కలతో ఉన్న అద్భుతమైన పక్షులు, జలాలతో అలంకరించబడి, ఆకాశానికి ఎగిరి, సత్యాసనంలోనుండి తిరిగి వచ్చారు. ఈ దేవుడు కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. రోహితా! బంధనాలను విడిపించు. హే కశ్యప! నీకు చెందిన ఆ ప్రకాశవంతమైన, పరిపూర్ణమైన, ఏడు సూర్యులు కలిసిన ఆ రధచక్రం—దాని అధిపతి కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. రోహితా! బంధనాలను విడిపించు. బృహత్ ముందు వెళ్తుంది, రథంతరము వెనుక స్వీకరిస్తుంది; వెలుగుతో కప్పబడి, స్థిరాసనంలో కూర్చుంటాడు. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. రోహితా! బంధనాలను విడిపించు. బృహత్ ఒక రెక్క, రథంతరము మరో రెక్క; రెండూ బలంగా, సమంగా కలిశాయి. ఆ రోహితను దేవతలు సృష్టించారు. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. రోహితా! బంధనాలను విడిపించు. ఆయనే సాయంకాలంలో వరుణుడు, అగ్ని; ఉదయాన్నపుడు మిత్రుడు; మధ్యలో సవిత, ఆకాశ మధ్యలో ఇంద్రుడుగా తేజస్సుతో వెలుగుతాడు. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. రోహితా! బంధనాలను విడిపించు. వేగంగా ఎగిరే హంసకు వెయ్యి రోజుల రెక్కలు; ఆ దేవుడు తన హృదయంలో అన్నీ దేవతలను ఉంచుకొని, అన్ని లోకాలకూ చూస్తూ ప్రయాణిస్తాడు. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. రోహితా! బంధనాలను విడిపించు. వెయ్యి మూలాలతో, దట్టమైన తొక్కతో, ఎర్రని ఆ పరమేశ్వరుడు ఈ జగత్తునంతా సృష్టించాడు. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. రోహితా! బంధనాలను విడిపించు. పింగళవర్ణపు గుర్రాలు ఆ ప్రకాశవంతుడిని మోయుచున్నాయి; ఆయన ఆకాశంలో తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, తన కిరణాలతో ఆకాశాన్ని మండించుచున్నాడు. కింద ఆయన బంగారు పతాకాలతో వెలిగిపోతున్నాడు. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. హే ఎర్రని వాడా! బంధనాలను విడిపెట్టు. ఆయనను హరితవర్ణపు వాహనాలు ఆదిత్యులను మోసుకుని పోతున్నాయి; ఆయన యజ్ఞంతో అనేకులు జ్ఞానాన్ని పొందుతారు; ఒకే వెలుగు అనేక రూపాల్లో ప్రకాశిస్తుంది. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. హే ఎర్రని వాడా! బంధనాలను విడిపెట్టు. ఏడు గుర్రాలు ఒకే చక్రంతో రథాన్ని లాగుతాయి; ఒక గుర్రానికి ఏడు పేర్లు; ఆ చక్రానికి మూడు పూసలు, అవి ఎప్పటికీ పాడవు, వాటిపై అన్ని లోకాలు ఆధారపడి ఉన్నాయి. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. హే ఎర్రని వాడా! బంధనాలను విడిపెట్టు. ఎనిమిది భాగాలుగా యుక్తమైన ఘోరమైన అగ్ని ముందుకు పోతుంది; దేవతలకు తండ్రి, ఆలోచనలకు సృష్టికర్త. సత్యసూత్రాన్ని మనసుతో కొలిచి, మాతరిశ్వాన్ అన్ని దిక్కులలో సంచరిస్తాడు. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. హే ఎర్రని వాడా! బంధనాలను విడిపెట్టు. సమస్త దిక్కులు గాయత్రిలోని సూటిసూత్రాన్ని అనుసరిస్తాయి; అది అమృతగర్భంలో ఉంది. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. హే ఎర్రని వాడా! బంధనాలను విడిపెట్టు. మూడు ఉదయాలు కిందికి, మూడు పైకి; మూడు ఆకాశ ప్రాంతాలు, మూడు స్వర్గాలు. హే అగ్ని! నీ త్రిసంభూతిని, దేవతల మూడు జననాలను మేము తెలుసు. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. హే ఎర్రని వాడా! బంధనాలను విడిపెట్టు. ఆయన జన్మించి, భూమిని తన మేకతో వ్యాపించాడు, వాయుమండలాన్ని సముద్రంపై స్థాపించాడు. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. హే ఎర్రని వాడా! బంధనాలను విడిపెట్టు. హే అగ్ని! నీవు క్రియలతో, సంకేతాలతో స్థాపించబడ్డవాడవు; నీవు వెలుగుతో ఆకాశంలో ప్రకాశిస్తావు. దేవతలు ఎర్రవాడిని సృష్టించినప్పుడు, మరుతులు ఏమి స్తుతించారు? ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. హే ఎర్రని వాడా! బంధనాలను విడిపెట్టు. ఆత్మను ప్రసాదించేవాడు, శక్తిని ఇచ్చేవాడు, అందరికి ఆరాధ్యుడు, దేవతలు ఆయన ఆజ్ఞను అనుసరిస్తారు; ద్విపదులకు, చతుష్పదులకు అధిపతి. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. హే ఎర్రని వాడా! బంధనాలను విడిపెట్టు. ఒక పాదంతో ద్విపదులను దాటి పోతాడు; రెండు పాదాలతో త్రిపాదుని వెనుక నుంచి చేరుకుంటాడు; నాలుగు పాదాలతో ద్విపదుల మధ్య సంచరిస్తూ, వరుసను గమనిస్తూ నిలుస్తాడు. ఆయన కోపించినపుడు బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికే దోషం. హే ఎర్రని వాడా! బంధనాలను విడిపెట్టు. పొడవైన తెల్లవాడు, నల్ల రాత్రి పుత్రుడు, ఆ దూడ జన్మించింది. ఆకాశంలోకి లేచింది, లేచింది, ఆ ఎర్రవాడు లేచాడు. ఆ ప్రేరకుడు, క్రింద మాటలాడి, ఆకాశశిఖరానికి వెళ్ళిపోతాడు. తన కిరణాలతో ఆకాశాన్ని కప్పేస్తాడు; మహేంద్రుడు తేజస్సుతో కప్పబడి వస్తాడు. ఆయనే ధారకుడు, వ్యవస్థాపకుడు, వాయువు, ఆకాశంలో పైకి లేచినవాడు. ఆయనే అర్యమన్, ఆయనే వరుణుడు, ఆయనే రుద్రుడు, ఆయనే మహాదేవుడు. ఆయనే అగ్ని, ఆయనే సూర్యుడు, ఆయనే మహాయముడు. ఆయన దగ్గరకు పది దూడలు, ఒక్కో తలకు ఒక్కటి, జూకులు వేసుకుని చేరుతాయి. ఆయన ఉదయించునప్పుడు అవి పడమర వైపు, ముందుకు విస్తరిస్తాయి, ఆయన ప్రకాశించునప్పుడు వెలుగుతాయి. ఇలా ఆ ఎర్రని పరమేశ్వరుని మహిమలు, ఆయన సృష్టి, తేజస్సు, జగత్తు నడిపే శక్తి, యజ్ఞానికి యోగ్యత, బ్రాహ్మణ జ్ఞానిని గెలిచినవాడికి కలిగే పాపం, అన్నీ వేదవాక్యాల ద్వారా మనకు తెలియజేయబడ్డాయి.