ఒకసారి, ఒక రోగి శరీరంలోని ప్రతి అవయవం, ప్రతి రోమం, ప్రతి సంధి నుండి వచ్చే చర్మ వ్యాధితో బాధపడుతున్నాడు. కశ్యప మహర్షి ఇచ్చిన ఔషధంతో, ఆ వ్యాధిని పూర్తిగా తొలగించాలనే సంకల్పంతో ఋషులు యజ్ఞాన్ని ఆచరించారు. అప్పుడు, రెండు కాళ్లు, నాలుగు కాళ్లు కలిగిన ప్రాణులందరినీ పాలించే పశుపతిని, ఆయన యజ్ఞభాగానికి ఆహ్వానించారు. యజ్ఞకర్తకు ఐశ్వర్యం, సమృద్ధి కలగాలని ప్రార్థించారు. దేవతలను ప్రార్థిస్తూ, సృష్టిలోని బీజాన్ని విడుదల చేసి, యజ్ఞకర్తకు మార్గాన్ని ఇవ్వమని, దేవతలకు ప్రీతికరమైన దైవీయ పదార్థాలు కూడా ఆ మార్గంలో చేరాలని కోరారు. ఒకడు బంధించబడి ఉన్నాడని జ్ఞానంతో, దృష్టితో పరిశీలించిన ఋషులను, అగ్ని ముందు నిలిచి, సర్వసృష్టికర్త దేవుడు సంతానంతో ఆనందంతో అతన్ని విడుదల చేయాలని ప్రార్థించారు. అనేక రూపాలున్నా, ఒక్క రూపంలోనే ఉన్న పశువులందరినీ, వాయుదేవుడు ముందు నిలిచి, సర్వజీవాధిపతి ఆయనే, సంతానంతో ఆనందంగా విడుదల చేయాలని కోరారు. తమ సంతతిని తెలుసుకునే పితృదేవతలు, శ్వాసతో అవయవాలలో సంచరించే ఆ వ్యక్తిని స్వీకరించాలి. అతడు స్వర్గానికి చేరి, తన దేహంతో స్థిరంగా నిలిచి, దేవతామార్గంలో స్వర్గలోకానికి ప్రయాణించాలని ఆశీర్వదించారు. పూర్వకాలంలో ధర్మబద్ధంగా జీవించినవారు, అగ్నులు, ఆసనాలు వారికి అనుసరించాయి. వారి మధ్య ఉన్న విరోధాన్ని, కలహాన్ని సర్వసృష్టికర్త సరిచేయాలని ప్రార్థించారు. యజ్ఞపతి పాపిగా, ప్రజలు విడిచిపెట్టినవాడిగా భావించిన సందర్భంలో, పిల్లలకు తాను చేసిన హాని ఏదైనా ఉంటే, సర్వసృష్టికర్త మళ్లీ కలుపుతాడని ఆశించారు. తాను దాతను కాదని, సోమపానాన్ని స్వీకరించనని, యజ్ఞంలో జ్ఞానిగా, సరైన సమయంలో స్థిరంగా ఉండకపోయినా, పాపం చేసి బంధించబడ్డా, సర్వసృష్టికర్త అతన్ని మళ్లీ సంక్షేమానికి విడుదల చేయాలని ప్రార్థించారు. భయంకరమైన ఋషులకు నమస్కారం! వారి దృష్టి, మనస్సు సత్యంగా ఉండాలని కోరారు. మహాబలుడు, తేజోవంతుడైన బృహస్పతికి, సర్వసృష్టికర్తకు నమస్కారం! మమ్మల్ని రక్షించు అని ప్రార్థించారు. యజ్ఞదృష్టి, ప్రారంభం, ముఖం—వాటిని వాక్కుతో, శ్రవణంతో, మనస్సుతో అర్పిస్తూ, దేవతలు సుస్వాగతంగా ఈ సర్వసృష్టికర్త విస్తరించిన యజ్ఞానికి రావాలని కోరారు. అగ్ని మంచితనంతో, సహాయంతో మమ్మల్ని చేరాలని కోరారు. అదేవిధంగా, ఒక కన్య కూడా అదృష్టంతో మమ్మల్ని చేరాలని, ఆమె వివాహంలో ఆనందంగా, సభల్లో, ఎంపికలో ప్రీతిగా ఉండాలని, సుఖంగా జీవించాలని ఆశించారు. సోముడు, పవిత్ర వాక్కు, అర్యమన్, భగదేవతల అనుగ్రహంతో, దైవసత్యంతో ఈ వివాహప్రకటనను చేశారు. అగ్ని దేవా, ఈ స్త్రీకి మంచి భర్త దొరకాలని, సోమరాజు ఆమెను అదృష్టవంతురాలిగా చేయాలని, ఆమెకు పుత్రసంపత్తి కలిగి, తన భర్త ఇంట్లో మహారాణిగా వెలిగిపోవాలని ఆశించారు. మఘవంతునికి ప్రీతికరమైన గాడిద అడవిజంతువులకు ఇష్టమైనదిగా, కూర్చునేందుకు సులభమైనదిగా మారినట్లే, భగదేవుని అనుగ్రహంతో ఈ స్త్రీ తన భర్తకు ప్రీతిపాత్రంగా, అతనికి నొప్పించకుండా ఉండాలని కోరారు. భగదేవుని నౌకపై ఎక్కి, సంపూర్ణంగా, నిరంతరం కదిలే ఆ నౌకతో తను కలుసుకునే వరుడిని చేరాలని సూచించారు. ధనాధిపతిని ప్రార్థిస్తూ, వరుడు ఉత్సాహంగా ఉండాలని, అతనికి అన్నీ అనుకూలంగా ఉండాలని కోరారు. బంగారం, తాబీజు, ఎద్దు, భగదేవుడు—ఇవి వరుడికి పరిచయంగా ఇచ్చారు. సవితృ దేవుడు, భర్త ఆమెను నడిపించాలని, ఔషధం ఆమెను భర్తతో కలిపి ఉంచాలని ఆశించారు. ఇప్పుడు, శత్రువులు ఎదురై ఉన్న సమయంలో, అగ్ని దేవుడు మాకు జ్ఞానంతో, శత్రువుల శాపాలను, శత్రుత్వాన్ని కాల్చివేయాలని, జాతవేదా పరుల సైన్యాన్ని మూర్ఛింపజేసి, వారి చేతులను బలహీనంగా చేయాలని ప్రార్థించారు. క్రూరమైన మరుత్ దేవతలు వచ్చి, శత్రువులను సంహరించాలి, మాకు సహాయంగా ఉండాలి. వసువులు పిలిచినప్పుడు వచ్చి, అగ్ని వారికి దూతగా, జ్ఞానంతో, ఎదురుగా నిలవాలని కోరారు. మఘవంతుడా, మాకు వ్యతిరేకంగా ఉన్న శత్రుసైన్యాన్ని అగ్ని సహాయంతో కాల్చివేయాలని, ఇంద్రుడు, వృత్రాసురుని సంహరించినవాడు, అగ్నితో కలసి శత్రువులను నాశనం చేయాలని ప్రార్థించారు. ఇంద్రా, నీ వజ్రాయుధం గుర్రాలతో నడిపించబడి, మా శత్రువులను చంపాలని, ముందున్నవారిని, వెనుకవారిని, దూరంలోని వారిని సంహరించాలి. వారి మనస్సు అన్ని చోట్ల చంచలంగా చేయాలని కోరారు. ఇంద్రుడు, అగ్ని, వాయుదేవుని బలంతో, శత్రుసైన్యాన్ని గందరగోళపరిచి, వారి శక్తిని విచ్ఛిన్నం చేయాలని ప్రార్థించారు. మరుత్ దేవతలు శత్రువులను బలంతో కొట్టి, అగ్ని వారి దృష్టిని తీసివేయాలని, ఓడిపోయిన వారు తిరిగి వెళ్లిపోవాలని కోరారు. మళ్లీ అగ్ని, జ్ఞానవంతుడైన దూతగా, శత్రుత్వాన్ని, శాపాలను కాల్చుతూ ముందుకు రావాలని, జాతవేదా పరుల మనస్సును మూర్ఛింపజేయాలని కోరారు. అగ్ని వారి హృదయాల్లో ఉన్న ఆలోచనలను గందరగోళపరిచి, వారి నివాసాలను చెదరగొట్టి, వారిని పూర్తిగా విచ్ఛిన్నం చేయాలని ప్రార్థించారు. ఇంద్రుడు, వారి మనస్సులను గందరగోళపరిచి, అగ్ని, వాయుదేవుని బలంతో శత్రువులను విచ్ఛిన్నం చేయాలని కోరారు. వారి సంకల్పాలు, మనస్సులు గందరగోళమవ్వాలని, వారి హృదయాల్లో ఉన్నది వారిని విడిచి పోవాలని ప్రార్థించారు. వారి మనస్సును పట్టుకుని, గందరగోళపరిచి, వారి దేహాలను విడిచి పోవాలని, వారి హృదయాల్లో బాధను కలిగించి, శత్రువులను చీకటితో చుట్టుముట్టాలని కోరారు. ఇతరులకు చెందిన మరుత్ సైన్యం శక్తితో వస్తే, వారిని చీకటి, మాయతో కొట్టి, వారు ఒకరిని ఒకరు గుర్తించకుండా చేయాలని ప్రార్థించారు. ఇప్పుడు, అగ్ని దేవుని ప్రార్థిస్తూ, నిద్రిస్తున్నవారు లేచి, అగ్ని విశాలమైన ఆకాశంలో వెలుగులు విరజిమ్మాలని, మరుత్ దేవతలు అగ్నిని యజ్ఞానికి గౌరవంగా నడిపించాలని కోరారు. దూరం నుంచైనా, ఇంద్రుడిని ఉత్సాహపరిచే ఋషులను, మిత్రులను పిలిచారు. దేవతలు గాయత్రీ, బృహతీ, సౌత్రామణీ ఋక్సామాలను ఇంద్రునికి స్థాపించారు. వరుణుడు నీటిలోంచి, సోముడు పర్వతాల నుండి, ఇంద్రుడు గ్రామాల నుండి పిలవాలని, మేము గద్దపక్షిలా ప్రజల్లోకి దిగిపోవాలని కోరారు. గద్దపక్షి ఇతర క్షేత్రం నుండి, దూరం నుండి అడ్డంకిలేకుండా హవనం తీసుకురావాలని, అశ్వినీదేవతలు దారిని సులభంగా చేయాలని, ఒకే వంశస్థులు కలసి ప్రవేశించాలని కోరారు. ప్రజలందరూ పిలవాలని, మిత్రులు ముందుకు రావాలని, ఇంద్రుడు, అగ్ని, ఇతర దేవతలు ప్రజల్లో మీకు రక్షణను ఏర్పాటు చేశారని చెప్పారు. ఎవరు మీ పిలుపుకు వ్యతిరేకంగా జన్మించారో, ఎవరు శత్రుత్వంగా ఉన్నారో, ఇంద్రుడు వారిని బలహీనంగా చేసి, మీ వద్దకు తీసుకురావాలని కోరారు. రాజ్యాభిషేక సమయములో, ఓ రాజా, బలంతో, తేజతో రాజ్యాన్ని స్వీకరించమని, ప్రజలపై ఏకాధిపత్యంతో పాలించమని, అన్ని దిక్కులు నిన్ను పిలవాలని, ఇక్కడ గౌరవానికి పాత్రుడవవు అని ఆశీర్వదించారు. ప్రజలు నిన్ను రాజుగా ఎన్నుకోవాలని, ఐదు దివ్య దిక్కులు నిన్ను ఎంపిక చేయాలని, రాజ్యపు శిఖరంపై కూర్చొని, ధనాన్ని కఠినత లేకుండా పంచాలని కోరారు. హవనాలు, వారి బంధువులతో కలిసి నిన్ను చేరాలని, వేగంగా వెళ్లే అగ్ని దూతగా ఉండాలని, నీ భార్య, పిల్లలు మంచి మనస్సుతో ఉండాలని, నీ ముందుకు సమృద్ధిగా కానుకలు రావాలని ఆశించారు. అశ్వినీదేవతలు, మిత్రుడు, వరుణుడు, ఇతర దేవతలు, మరుత్—all నిన్ను ముందుగా పిలవాలని, అందువల్ల, ఓ మహాబలుడా, ధనాన్ని సంపాదించడంపై మనస్సు పెట్టి, ఆ ధనాన్ని మాకు పంచాలని కోరారు. ఈ విధంగా, ఋషులు, దేవతలు, పితృదేవతలు, సర్వసృష్టికర్తను ప్రార్థిస్తూ, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం, సంతానం, విజయాన్ని కోరుతూ, యజ్ఞాన్ని, వివాహాన్ని, రాజ్యాభిషేకాన్ని శుభంగా సాగదీసారు.