ఒక పవిత్రమైన సన్నివేశంలో, మన పురాణ ఋషులు సమస్త దేవతలను, వారు ధర్మములో స్థిరంగా ఉన్నవారిని, వారి భార్యలతో సహా ఆహ్వానించారు. “దయచేసి, మాకు కలిగిన కష్టాలను తొలగించండి” అని ప్రార్థించారు. అంతేకాక, సమస్త భూతాలను, వారి అధిపతిని, సకల ప్రాణుల యజమానిని కూడా పిలిచారు. “ప్రతి భూతం కూడి వచ్చినప్పుడు, మాపై ఉన్న బాధలను తొలగించండి” అని వారు కోరారు. ఈ ప్రార్థనల్లో, ఐదు దిక్కుల దేవతలు, పన్నెండు మాసాల దేవతలు, సంవత్సరపు పంజాలు—ఇవన్నీ మనకు శుభం కలిగించాలని కోరారు. అనంతరం, మాతలి అనే రథసారథి తెలిసిన అమృతమైన ఔషధాన్ని ఇంద్రుడు జలాల్లో ఉంచాడని, ఆ ఔషధాన్ని నీళ్ళు మనకు అందించాలని ఆశించారు. ఇలా ప్రార్థించిన తర్వాత, సృష్టిలో మిగిలినది—అంటే “ఉపశిష్టం”—లోనే నామరూపాలు, ప్రపంచం, ఇంద్రుడు, అగ్ని మరియు సమస్తం స్థితిచేస్తాయని వివరించబడింది. ఆ మిగిలినదిలోనే స్వర్గభూములు, సమస్త జీవులు, జలాలు, సముద్రం, చంద్రుడు, వాయువు—ఇవి అన్నీ స్థిరంగా ఉన్నాయి. మిగిలినదిలోనే సత్యం, అసత్యం, మరణం, బలం, ప్రాణి అధిపతి ఉన్నారు. లోకంలోని విషయాలన్నీ దీని మీద ఆధారపడి ఉన్నాయి. హాని, దృష్టి, సౌభాగ్యం కూడా అందులోనే ఉన్నాయి. ఈ మిగిలినదిలో పదిమంది సృష్టికర్తలు, వారు బలంగా, స్థిరంగా, కొత్తగా ఉన్నారు. వారు నాభిలా, చక్రంలా, అన్ని వైపులా స్థాపించబడ్డారు. ఋగ్వేదం, సామవేదం, యజుర్వేదం, ఉద్గీథం, ప్రస్తుతం, స్తోత్రం, హింకారము, మిగిలినదిలోనే ఉన్నాయి. ఇంద్రాగ్ని, పవమాన, మహానామ్ని, మహావ్రతం—ఇవి అన్నీ మిగిలినదిలోనే ఉన్నాయి. యజ్ఞాంగాలు గర్భంలో ఉన్న శిశువులా మిగిలినదిలోనే స్థితిచేస్తున్నాయి. రాజసూయ, వాజపేయ, అగ్నిష్టోమ, అర్క, అశ్వమేధ, బర్హిష్—ఇవి అన్నీ మిగిలినదిలో ఉన్నాయి. అగ్నిస్థాపన, దీక్ష, చందస్సులు, లయమైన యజ్ఞాలు, సమస్తం మిగిలినదిలోనే చేరాయి. అగ్నిహోత్రం, విశ్వాసం, వషట్, వ్రతం, తపస్సు, దక్షిణాయన బలి, పుణ్యకర్మ—all are gathered in the remainder. ఒక రాత్రి, రెండు రాత్రులు, తక్షణ, పునఃపునః, ఉక్త్య యజ్ఞాలు, నేయబడినవి, ఉంచబడినవి—యజ్ఞపు కణాలు మిగిలినదిలోనే కనిపిస్తాయి. నాలుగు, ఐదు, ఆరు రాత్రుల యజ్ఞాలు, పదహారు, ఏడు రాత్రుల యజ్ఞాలు—all are born from the remainder and established in immortality. ప్రతీహార, ఉపశమనం, విజయ, జయ, సాహ్న, అతిరాత్ర, ద్వాదశాహ—ఇవి అన్నీ మిగిలినదిలో, నాలో ఉన్నాయి. సత్యం, వినయం, రక్షణ, హవనం, అమృతత్వం, బలం—ఇవి అన్నీ మిగిలినదిలో ఉన్నాయి. అన్ని కోరికలు అక్కడే తృప్తి చెంది తిరిగి వస్తాయి. తొమ్మిది భూములు, సముద్రాలు, ఆకాశంలో మిగిలినదిలో స్థాపించబడ్డాయి. సూర్యుడు ప్రకాశించేలా, మిగిలినదిలో రాత్రి, పగలు కూడా నాలో ఉన్నాయి. హవనాలు, సమానదిన రాత్రులు, రహస్యంగా ఉంచబడిన యజ్ఞాలు—all are carried by the bearer, the remainder, the father of creation. తండ్రి, సృష్టికర్త, మిగిలినది, శ్వాస, మనవడు, తాత—ఇతడు సమస్తానికి అధిపతిగా, భూమి బల్లిగా, అజేయుడిగా నివసిస్తాడు. నియమం, సత్యం, తపస్సు, రాజ్యం, శ్రమ, ధర్మం, కర్మ, గతం, భవిష్యత్తు, మిగిలినది, తేజస్సు, భాగ్యం, బలంలో బలం—all are in the remainder. పూర్ణత, కాంతి, సంకల్పం, అధికారము, పరిపాలన, ఆరు ఋతువులు, సంవత్సరం, మిగిలినది, ఇడా, ఆజ్ఞ, సోమకలశాలు, హవనాలు—ఇవి అన్నీ మిగిలినదిలో ఉన్నాయి. నలుగురు పురోహితులు, హోత, చతుర్మాస్యాలు, ప్రకటనలు, యజ్ఞాలు, కర్మలు, పశుబంధనలు, కోరికయజ్ఞాలు—all are in the remainder. పక్షాలు, మాసాలు, ఋతువులు, ఋతువులతో పాటు కాలచక్రం, మిగిలినదిలో నినదించే జలాలు, మెరుపు, శబ్దం, భూమి—all are contained in the remainder. రాళ్లు, ఇసుక, బండలు, ఔషధాలు, వృక్షాలు, గడ్డి, మేఘాలు, మెరుపులు, వర్షం—ఇవి అన్నీ మిగిలినదిలో చేరి నిలిచాయి. విజయం, ప్రాప్తి, సంపూర్ణత, వ్యాప్తి, మహత్తు, వృద్ధి, అధిక ప్రాప్తి, మిగిలినదిలో సంపద, ఉంచబడినది, దాచబడినది, హితమైనది—all are in the remainder. శ్వాసతో ఊపిరిపీల్చేవన్నీ, కంటితో చూసేవన్నీ, మిగిలినదిలో నుండే పుట్టాయి; స్వర్గంలో దేవతలు, అక్కడే నిలిచే వారు కూడా. ఋగ్వేద మంత్రాలు, సామగానాలు, ఛందస్సులు, పురాతన జ్ఞానం, యజుర్వేదంతో కలిపి—ఇవి అన్నీ మిగిలినదిలో నుండే పుట్టాయి; దేవతలు స్వర్గంలో, అక్కడే నివసించేవారు. శ్వాస, నిశ్వాస, చూపు, వినికిడి, నశ్వరం, అక్షయం—ఇవి అన్నీ మిగిలినదిలో నుండే పుట్టాయి. ఆనందాలు, సంతోషాలు, పరమానందం, సుఖం—all are born from the remainder. దేవతలు, పితృదేవతలు, మనుష్యులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు—ఇవి అన్నీ మిగిలినదిలో నుండే పుట్టాయి; స్వర్గంలో దేవతలు, అక్కడే నివసించేవారు. ఇప్పుడు, కోపం సంకల్పాన్ని కలిగి ఉన్న భార్యను సృష్టించినప్పుడు, ఆ ఇంట్లో ఎవరు సంతానం అయ్యారు? ఎవరు శ్రేష్ఠులు అయ్యారు? ఎవరు పెద్దవారు, శ్రేష్ఠులు అయ్యారు? మహాసముద్రంలో తపస్సు, కర్మ ఉన్నాయట. అవే సంతానం, అవే శ్రేష్ఠాలు; బ్రహ్మానే పెద్దవాడు, శ్రేష్ఠుడు అయ్యాడు. పది మంది దేవతలు కలిసే పుట్టారు, దేవతల నుండే పూర్వకాలంలో పుట్టినవారు. వారిని నేరుగా ఎవరైతే తెలుసుకుంటారో, వారు ఈ రోజు గొప్పవారిగా చెప్పగలరు. శ్వాస, నిశ్వాస, చూపు, వినికిడి, నశ్వరం, అక్షయం, వ్యాప్తి, ఉదాన వాయువు, వాక్కు, మనస్సు—ఇవి సంకల్పాన్ని సృష్టించాయి. ఆ కాలంలో ఋతువులు పుట్టలేదు. అప్పుడు సృష్టికర్త, బృహస్పతి, ఇంద్రుడు, అగ్ని, అశ్వినులు—ఇవరు పెద్దవారిని ఎవరిగా పూజించారు? మహాసముద్రంలో తపస్సు, కర్మ ఉన్నాయట. తపస్సు కర్మ నుండే పుట్టింది; దానినే వారు పెద్దదిగా పూజించారు. పూర్వకాలంలో ఉన్న భూమిని సృష్టికర్తలు తెలుసుకున్నారు. దాని పేరును ఎవరైతే తెలుసుకుంటారో, వారు తాము పురాతన విషయాల జ్ఞానిగా భావించుకోవచ్చు. ఇంద్రుడు ఎక్కడి నుండే పుట్టాడు? సోముడు ఎక్కడి నుండే పుట్టాడు? అగ్ని ఎక్కడి నుండే పుట్టాడు? త్వష్టృ ఎక్కడి నుండే వచ్చాడు? ధాత్రు ఎక్కడి నుండే పుట్టాడు? ఇంద్రుని నుండే ఇంద్రుడు, సోముని నుండే సోముడు, అగ్నిని నుండే అగ్ని పుట్టాడు. త్వష్టృ త్వష్టృ నుండే పుట్టాడు, ధాత్రు ధాత్రు నుండే పుట్టాడు. ఇలా, ఈ మహోన్నతమైన సృష్టి, యజ్ఞాలు, దేవతలు, ధర్మాలు—all are established in that supreme remainder, which is the very foundation and womb of the entire universe.