ఒకప్పుడు, ఋషులు ఔషధశక్తిని గురించి గొప్ప విశ్వాసంతో ఉపాసన చేసేవారు. ఆ ఔషధిని గరుత్మంతుడు ఆకాశంలో వెదికి కనుగొన్నాడు, వరాహమూర్తి భూమిలో తవ్వి బయటకు తీసుకొచ్చాడు. "ఓ ఔషధీ! నీ శక్తితో చెడు ముద్దను తినిపించినదాన్ని తినిపించే ముద్దగా మార్చి, ఆ విషాన్ని తొలగించు," అని వారు ప్రార్థించారు. ఇంద్రుడు, ఈ ఔషధిని భుజాలకు రక్షణగా, అసురులను జయించేందుకు రూపొందించాడు. ఇంద్రుడు స్వయంగా పాటా అనే మొక్కను తిని, అసురులను జయించాడు. "నీతోనే నేను శత్రువులను దెబ్బతీయగలను, ఇంద్రుడు సాలావృకా దానవులను ఎలా నాశనం చేసాడో అలాగే," అని ఋషులు ఆశీర్వదించారు. "ఓ రుద్రా! నీరు కలిగి, నీలకంఠుడా, కార్యసాధకుడా, నీ దయతో ఈ ఔషధి చెడు ముద్దను తినిపించినదాన్ని తినిపించే ముద్దగా మార్చి, ఆ విషాన్ని తొలగించు," అని ప్రార్థించారు. "మనపై దాడిచేసే వారి ముద్దాన్ని నాశనం చేయు, కానీ ఇంద్రుని ముద్దాన్ని కాదు. నీ మహిమతో మాతో మాట్లాడి, నన్ను శ్రేష్ఠుడిని చేయు," అని కోరారు. "నీకు వృద్ధాప్యం మాత్రమే కలగాలి; ఈ వ్యాధి వంద మంది మరణదూతలైన ఇతరులను పట్టుకోవాలి. తల్లి తన బిడ్డను ఒడిలో ఎలా రక్షిస్తుందో, స్నేహితుడు కూడా అతన్ని అపాయంనుండి కాపాడాలి, శత్రువు కాదు," అని ఋషులు ఆశించారు. "మిత్రుడు, వరుణుడు, ఋషదా దేవతలు కలసి అతనికి వృద్ధాప్యాన్ని, మరణాన్ని కలిగించాలి. అగ్ని హోతా, యజ్ఞవిధులను తెలిసినవాడు, అన్ని దేవతల మూలాలను తెలుసును," అని వారు వర్ణించారు. "భూమిపై జనించిన, సృష్టించే జీవులపై నువ్వే అధిపతి. నా ప్రాణం నిలిచి ఉండాలి, ప్రాణవాయువు విడిపోవద్దు; స్నేహితులు నన్ను హతమార్చరాదు, శత్రువులు కూడా కాదు," అని ప్రార్థించారు. "ఆకాశం నీ తండ్రి, భూమి నీ తల్లి; వీరిద్దరూ కలసి వృద్ధాప్యమూ, మరణమూ కలిగించాలి. ఆదితి ఒడిలో ప్రాణవాయువు, జీవనశక్తితో రక్షణ పొందినవాడిగా, వంద శీతాకాలాలు జీవించాలి," అని ఆశించారు. "అగ్ని, ఈ ప్రియమైన బీజాన్ని ఆయుష్షు, తేజస్సు కోసం నడిపించు; వరుణుడు, మిత్రుడు, రాజా, దానిని రక్షించండి. ఆదితిలా, ఆశ్రయం ఇవ్వండి; అన్ని దేవతలూ, వృద్ధాప్యానికి చేర్చండి," అని ప్రార్థించారు. "భూమి సారం నుంచి, భగ దేవుని శక్తి నుంచి, అగ్ని, సూర్యుడు, బృహస్పతి ఆయుష్షు, తేజస్సు ప్రసాదించాలి," అని కోరారు. "జాతవేదా, ఆయుష్షు ప్రసాదించు; త్వష్ట, సంతానం ఇవ్వు; సవిత, ధనం, పోషణ ఇవ్వు; వంద శరదులు జీవించాలి," అని ఆశించారు. "పోషణ, మంచి సంతానం, జ్ఞానం, ధనం, వివేకం ప్రసాదించు. ఇంద్రుడు, బలంతో పొలాలను జయించు, ఇతర ప్రత్యర్థులను అధీన పరచు," అని ప్రార్థించారు. "ఇంద్రుడు ఇచ్చినదాన్ని, వరుణుడు బోధించినదాన్ని, ఉగ్ర మారుతులు పంపినదాన్ని మాకు రప్పించు. ఆకాశ భూముల ఒడిలో, ఆకలి, దాహం లేకుండా ఉండాలి," అని కోరారు. "పోషణ ఇవ్వు, ఓ పోషకుడా; పాలు ఇవ్వు, ఓ పాలదాయకుడా. ఆకాశ భూములు, అన్ని దేవతలు, మారుతులు, జలాలు పోషణ ప్రసాదించండి," అని ప్రార్థించారు. "మంగళకరమైన సంకల్పంతో హృదయాన్ని తృప్తిపరుస్తున్నాను; వ్యాధి లేకుండా, ఆనందంగా, కాంతివంతంగా ఉండాలి. అశ్వినీదేవతలు, మాయామయ రూపంలో, ఈ మథిత పానీయాన్ని సేవించండి," అని ప్రార్థించారు. "ఇంద్రుడు, శాశ్వత పోషణను తెలుసుకుని, వృద్ధాప్యం లేని, స్వయం పోషకమైనదాన్ని సృష్టించాడు; అదే ఇది. దీని ద్వారా శరదులు ఆనందంగా, కాంతివంతంగా జీవించు; హానికరమైన వైద్యులు నిన్ను హానిచేయరాదు," అని ఆశీర్వదించారు. "ఎలాగైతే గాలి భూమిపై గడ్డి కదిలించునో, అలాగే నేను నీ మనస్సును కదిలిస్తున్నాను; నన్ను కోరేవారు ఎలా కోరతారో, నా మనస్సు కూడా అలాగే వెళ్ళిపోదు," అని ఆకాంక్షించారు. "అశ్వినీదేవతలు, కోరేవారిని కలిపి, ఏకతా కలిగించండి. శుభఫలితాలు రావాలి, సంకల్పాలు, ఆలోచనలు ఏకం కావాలి," అని ప్రార్థించారు. "పక్షులు వ్యాధి లేకుండా ఎక్కడికి వెళ్ళతాయో, నా ప్రేమ కూడా అక్కడికి వెళ్లాలి, నిప్పు బాణంలా హృదయాన్ని తాకాలి," అని ఆకాంక్షించారు. "లోపల ఉన్నది బయట ఉంది, బయట ఉన్నది లోపల ఉంది. అన్ని రూపాల యువతుల మనస్సును నేను ఆకర్షిస్తున్నాను, ఓ ఔషధీ," అని అన్నారు. "ఈ స్త్రీ భర్త కోసం కోరుకుంటోంది, నేను ఆమెను కోరుకుంటున్నాను; నేను వచ్చాను. రేపే గుర్రం లాగా, అదృష్టంతో ఆమెతో కలిసాను," అని చెప్పారు. "ఇంద్రుని గొప్ప రాయితో, పురుగులను నాశనం చేసే రాయితో, అన్నింటినీ తొలగించే శక్తితో, నేను పురుగులను ధాన్యాన్ని ముద్దతో నూరినట్టు నూరుతున్నాను," అని ఋషులు చెప్పారు. "కనిపించే, కనబడని, నోరు ఉన్న, నోరు లేని, కురువులలో నోరు లేని పురుగులు— ఎన్ని పురుగులున్నా, మాటలతో వాటిని నాశనం చేస్తున్నాను," అని వారు చెప్పారు. "పాకే పురుగులను గొప్ప బలంతో సంహరిస్తున్నాను; బలహీనమైనవారు, బలమైనవారు, సారం లేనివారు నశించిపోయారు. మిగిలినవారు, మిగలని వారు, మాటలతో నడిపిస్తున్నాను, ఒక్క పురుగు కూడా మిగలకూడదు," అని ఋషులు ప్రతిజ్ఞ చేశారు. "అంత్రములో, తలలో, ప్రక్కల్లో, మలంలో, వ్యాధి కలిగించే పురుగులను మాటలతో సంహరిస్తున్నాను," అని వారు చెప్పారు. "పర్వతాల్లో, అడవుల్లో, మొక్కల్లో, జంతువుల్లో, జలాల్లో ఉన్న పురుగులు, మన దేహంలో ప్రవేశించిన పురుగులు— వీటన్నింటినీ, పురుగుల వంశాన్ని పూర్తిగా నాశనం చేస్తున్నాను," అని వారు చెప్పారు. "సూర్యుడు ఉదయించగానే పురుగులను నాశనం చేయాలి; అస్తమించేటప్పుడు తన కిరణాలతో వాటిని నాశనం చేయాలి— ఆపురుగులు ఆవులో ఉన్నవారు కూడా," అని ప్రార్థించారు. "అనేక రూపాల, నాలుగు కళ్ళు ఉన్న పురుగు, మచ్చలుగల పురుగు, తెల్ల పురుగు— వీటి వెనుక భాగాన్ని చీల్చి, తల నరికి వేస్తున్నాను," అని వారు చెప్పారు. "ఇక్కడ, కాన్వుడిలా, మదగ్నిలా, పురుగులను సంహరిస్తున్నాను; అగస్త్యుని మంత్రంతో పురుగులను నూరుతున్నాను," అని వారు చెప్పారు. "పురుగుల రాజు చనిపోయాడు, వారి నాయకుడు చనిపోయాడు; తల్లి పురుగు, అన్నయ్య, చెల్లెలు కూడా చనిపోయారు," అని వారు చెప్పారు. "పురుగుల నివాసస్థులు, చుట్టుపక్కలవారు, చిన్న పురుగులు అన్నీ నాశనం అయ్యాయి," అని వారు చెప్పారు. "నీ కొమ్ములను, వాటితో నువ్వు పొడిచేవి, నేనే చీల్చుతున్నాను; నీ విషపు సంచి, నీవు విషాన్ని మోయువాడవు, దానిని ధ్వంసం చేస్తున్నాను," అని వారు చెప్పారు. "నీ కళ్ళ నుండి, ముక్కు నుండి, చెవుల నుండి, కింద దవడ నుండి— నీ తల, మెదడు, నాలుక నుండి వ్యాధిని తొలగిస్తున్నాను," అని ఋషులు ప్రార్థించారు. "నీ మెడ, భుజాలు, మణికట్టు, పైభుజాల నుండి— నీ మాంసం, కండరాలు, చేతుల నుండి వ్యాధిని తొలగిస్తున్నాను," అని వారు చెప్పారు. "నీ హృదయం, ఊపిరితిత్తులు, పలుచెమట నుండి— నీ ప్లీహ, కాలేయం నుండి వ్యాధిని తొలగిస్తున్నాను," అని వారు చెప్పారు. "నీ అంత్రములు, పాయువు, లోపలి భాగాలు, పొట్ట నుండి— నీ ప్రక్కలు, నాభి నుండి వ్యాధిని తొలగిస్తున్నాను," అని వారు చెప్పారు. "నీ తొడలు, ఎముకలు, మడమలు, పాదాల నుండి— నీ నడుము, నితంబాల నుండి మండే వ్యాధిని తొలగిస్తున్నాను," అని వారు చెప్పారు. "నీ ఎముకలు, మజ్జ, స్నాయువులు, నాళాల నుండి— నీ చేతులు, వేళ్లు, గోళ్ల నుండి వ్యాధిని తొలగిస్తున్నాను," అని వారు ప్రార్థించారు. ఇలా ఋషులు ఔషధశక్తిని, దేవతలను, ప్రకృతిని, జీవరాశిని, ఆరోగ్యాన్ని, ప్రేమను, శత్రువుల నాశనాన్ని, స్నేహితుల రక్షణను, ఆయుష్షును, సంపదను, పోషణను కోరుతూ, మహా మంత్రాలతో యజ్ఞాన్ని నిర్వహించారు.