ఒక పవిత్ర సమయములో, యజ్ఞస్థలంలో అగ్ని దేవుడిని జాతవేదసుని పిలిచారు. ‘‘ఓ clarified butter యొక్క అధిపతి, శరీరములో నివసించే జాతవేదసా! తౌలస వశ్యుని మాంత్రికుడిని తుడిచిపెట్టివేయి. దుష్టశక్తులను చిదిమెయ్యి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘మనపై ద్వేషముతో ఉన్న రాక్షసులు, విషదాతలు నశించిపోవాలి. అగ్ని, ఇంద్రా! మీరు ఇద్దరూ మా అర్పణను స్వీకరించండి’’ అని మనుషులు ప్రార్థనచేశారు. ‘‘అగ్ని ముందుగా నడిపించు; ప్రబలమైన ఇంద్రుడు శత్రువులను తరిమివేయాలి. ప్రతి మాంత్రికుడు ముందుకు వచ్చి, ‘ఇక్కడనే ఉన్నాను’ అని ఒప్పుకోవాలి’’ అని వారు కోరారు. ‘‘ఓ జాతవేదసా, నీ శక్తిని మేము ప్రత్యక్షంగా చూడాలని కోరుతున్నాము. దుష్టులను గురించి మాకు చెప్పు. నువ్వు వారిని కాల్చుతూ ముందుగా ఉండగా, వారు ఇక్కడకు వచ్చి తమను తాము ఒప్పుకోవాలి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘ఓ జాతవేదసా, పట్టుకో! నీవు మా కోసం జన్మించావు. ఓ అగ్ని, మా దూతవై, దుష్టులను చిదిమెయ్యి’’ అని వారు వేడుకున్నారు. ‘‘ఓ అగ్ని, నీవు బంధించిన దుష్టులను ఇక్కడకు తీసుకు రా. ఆ తరువాత ఇంద్రుడు తన వజ్రాయుధంతో వారి తలనొడిచిపడవేయాలి’’ అని కోరారు. ‘‘ఈ హోమబలితో యాతుధానులను నదిలో నురుగు తరలినట్లు తరలించాలి. దీనిని ఎవరు స్త్రీగా లేదా పురుషుడిగా చేసారో, వారు స్తుతి చేసేవారి వర్గంలో ఉండాలి’’ అని వ్రతులు కొనసాగాయి. ‘‘ఇక్కడికి వచ్చిన ఈ స్తుతికర్తను ఆదరించాలి. ఓ బృహస్పతి! అగ్ని, సోమలతో కలిసి వారిని విడదీయండి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘యాతుధానుల సంతానాన్ని నాశనం చేయుము, ఓ సోమపానుడా! వారిని దూరంగా నడిపించు. స్తుతికర్తను పై స్థితి నుండి క్రిందికి పడదోపించు’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘వారి మూలాలను ఎక్కడ తెలుసావో, ఓ అగ్ని, నిజమైనవారిలో దాగిన చోట, ప్రార్థనతో బలపడిన వారి వందల్ని నాశనం చేయుము, ఓ జాతవేదసా!’’ అని కోరారు. ‘‘ఈ సంపదను వసువులు, ఇంద్రుడు, పుషణుడు, వరుణుడు, మిత్రుడు, అగ్ని నిలబెట్టాలి. ఆదిత్యులు, ఇతర దేవతలందరూ దీన్ని పరమ ప్రకాశంలో నిలబెట్టాలి’’ అని వారు ఆశించారు. ‘‘ఈ దిశలో దేవతలు ప్రకాశాన్ని ఉంచాలి—అది సూర్యుడైనా, అగ్నైనా, బంగారమైనా. మా ప్రత్యర్థులు దిగువన ఉండాలి; మేము దీన్ని పరమ లోకానికి ఎత్తిపోసాలి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘ఇంద్రునికి పోషణనిచ్చినదానితో, పరమ ప్రార్థనతో, ఓ జాతవేదసా, మేము దీన్ని పెంపొందించాలి; అతడిని తన బంధువులలో అగ్రస్థానానికి చేర్చాలి’’ అని కోరారు. ‘‘వారికి బలి, ప్రకాశం, ధనం, శ్రేయస్సు, మంచి ఆలోచనలు ఇస్తాను, ఓ అగ్ని. ప్రత్యర్థులు దిగువన ఉండాలి; మేము దీన్ని పరమ లోకానికి ఎత్తిపోసాలి’’ అని ప్రతిజ్ఞ చేశారు. ‘‘దేవతాధిపతి ప్రకాశిస్తున్నాడు. నిజమైన వరుణ మహారాజు ఆజ్ఞలు పరిపాలిస్తున్నాయి. కాబట్టి ప్రార్థనతో, అనుగ్రహాన్ని కోరుతూ, నేను ఈ వాడిని మహాబలుని కోపం నుండి దూరంగా నడిపిస్తున్నాను’’ అని చెప్పారు. ‘‘ఓ రాత్రి! నీకు నమస్కారం. వరుణుని కోపం శాంతించాలి. నీవు అన్ని దోషాలను తెలుసు. నేను వేలాది ఉపచారాలు సమర్పిస్తున్నాను; ఈ వాడు వంద శరదులు బ్రతకాలి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘నా మాటలతో అసత్యం లేదా దోషం చేసినా, నిజధర్మ రాజు వరుణుని నుండి నిన్ను విడుదల చేస్తున్నాను’’ అని చెప్పారు. ‘‘వైశ్వానరుని నుండి, లోతైన అగ్నిలో నుండి నిన్ను విడుదల చేస్తున్నాను. నీ బంధువులలో మాట్లాడి, ప్రార్థనను ప్రకటించి, మాకు శుభం కలిగించు’’ అని కోరారు. ‘‘ఈ ప్రెస్ సమయంలో పుషణుడు 'వషట్' అని పలకాలి; అర్యమన్ యజ్ఞాధికారి కావాలి; సృష్టికర్త ఏర్పాటుచేయాలి. ధర్మజనిత స్త్రీలు ముందుకు సాగాలి, దశలను దాటి, ముందుకు కదలాలి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘ఆకాశానికి నాలుగు, భూమికి నాలుగు దిశలు—దేవతలు గర్భాన్ని సమీకరించారు; వారు ప్రెస్ కోసం దాన్ని చుట్టాలి’’ అని చెప్పారు. ‘‘ఓ wrapper! దాన్ని చుట్టు; మేము దాన్ని గర్భంలో ఉంచుతున్నాము. దాన్ని విడిపించు, ముక్కలుగా వదిలేయి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘మాంసంలో కాని, కొవ్వులో కాని, మజ్జలో కాని అది ఉండదు. మచ్చలుగలది, పుట్టబడి, కుక్కకు పోవాలి; పుట్టబడి వదిలిపోవాలి’’ అని కోరారు. ‘‘నీ మూత్రాన్ని, గర్భాన్ని, ఆవు గదిని విడగొడుతున్నాను. తల్లీ, బిడ్డను, బిడ్డను పుట్టబడి నుండి విడగొడుతున్నాను; పుట్టబడి వదిలిపోవాలి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘గాలిలా, మనసులా, పక్షులు ఎగిరినట్లు, పది నెలల బిడ్డా! నువ్వు పుట్టబడి తోడుగా పడిపోవాలి; పుట్టబడి వదిలిపోవాలి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘గర్భస్థులలో మొదటిపుట్టిన వాడు, వృషభుడు, గాలి, మేఘాల వస్ర్తధారి, వర్షంతో రమ్మంటూ గర్జిస్తున్నాడు; నేరుగా, వంకరగా ఉన్నవాటిని ధ్వంసించేవాడు, మూడు దారుల్లో ఒక్క శక్తితో అడుగిడేవాడు, మాకు రక్షణ కలిగించాలి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘అర్పణలతో నిన్ను సత్కరిస్తున్నాము; ప్రతి అవయవంలో ప్రకాశించే నీవు, కాంతివంతుడవు; మేము నీ అన్ని భాగాలను ఆరాధిస్తున్నాము; కాలచక్రాన్ని నీవే మొదట పట్టుకున్నావు’’ అని అన్నారు. ‘‘తలనొప్పి, దగ్గు, లోపల ప్రవేశించిన తీవ్రమైన నొప్పి నుండి అతడిని విడుదలచేయు; గాలి, మేఘం, జ్వరం, చెట్లు, పర్వతాలు—all కలిసిన వ్యాధి అతనిని వదిలిపోవాలి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘నా బాహ్య అవయవానికి శాంతి, క్రింది అవయవానికి శాంతి; నా నాలుగు అవయవాలకు శాంతి, నా శరీరానికి శాంతి’’ అని కోరారు. ‘‘ఓ మెరుపు! నీకు నమస్కారం; ఓ మోకాళ్లు! నీకు నమస్కారం; ఓ రాయి! నీవు దెబ్బతీసే ఆయుధమా, నీకు నమస్కారం’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘పర్వత సంతానుడా! నీ వేడితో నీవు సమకూర్చినవాడవు; మా శరీరాలకు కరుణ చూపు, మా పిల్లలకు ఆనందం కలుగు’’ అని కోరారు. ‘‘పర్వత సంతానుడా! ఎప్పటికీ నీకు నమస్కారం; ఆయుధమా! నీకు నమస్కారం; మేము నీకు అగ్నిహోత్రం సమర్పిస్తున్నాము; నీ పరమ స్థానం మేము తెలుసు, సముద్రంలో నీ నాభి దాగి ఉంది’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘దేవతలు సృష్టించిన విశ్వబాణమా! సంహారశక్తివంతుడా! సభలో మాకు దయ చూపు, ఓ దేవతా, నీకు నమస్కారం’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘ఈ స్త్రీ యొక్క అదృష్టాన్ని నీవు పొందాలి; వృక్షం నుండి హారాన్ని తీసుకున్నట్లు, పర్వతమువంటి వేరులతో నీవు పితృదేవతల మధ్య దీర్ఘకాలం ఉండాలి’’ అని ఆశీర్వదించారు. ‘‘ఇక్కడ నీ కన్యా వధువు, ఓ యమధర్మరాజా! ఆమెను తల్లి, సోదరుడు లేదా తండ్రి ఇంటికి తీసుకెళ్లాలి’’ అని చెప్పారు. ‘‘ఇక్కడ నీ కుటుంబ రక్షకుడు, ఓ రాజా! ఆమెను నీకు అప్పగిస్తున్నాము; ఆమె పితృదేవతల మధ్య దీర్ఘకాలం ఉండాలి, ఆమె తలపై శాంతి కలుగాలి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘అసిత, కశ్యప, గయుల శక్తితో, ఇంటిలో భార్యలు ఎలా బంధించబడతారో, అలాగే నీ అదృష్టాన్ని నీకు బంధిస్తున్నాను’’ అని చెప్పారు. ‘‘నదులు కలిసిపోవాలి, గాలులు కలవాలి, పక్షులు చేరాలి; అవన్నీ నా ఏకార్చనను ఆకాశం నుండి స్వీకరించాలి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘ఆహ్వానితులారా! ఇక్కడికి రండి, ఏకధారలతో రండి, ఈ స్తోత్రాన్ని పెంచండి; ప్రతి జంతువు, సంపద ఇక్కడే ఉండాలి’’ అని కోరారు. ‘‘నదులలో కలిసే అవినాశి వనరులు, అన్ని ఏకధారలతో కలిపి, మేము ధనం కూడగట్టాలి’’ అని కోరారు. ‘‘నెయ్యి, పాలు, నీరు కలిసే ప్రవాహాలతో, అన్ని ఏకధారలతో కలిపి, మేము సంపదను కూడగట్టాలి’’ అని ప్రార్థించారు. ఈ విధంగా, ఋషులు, యజ్ఞకర్తలు, దేవతలను, ప్రకృతి శక్తులను, ధర్మాన్ని, సంపదను, ఆరోగ్యాన్ని, శాంతిని, కుటుంబాన్ని, జననాన్ని, మరణాన్ని, సముదాయాన్ని, సంపదను కోరుతూ, పూజలు, ప్రార్థనలు చేశారు. ప్రతి శక్తికి నమస్కరించారు; ప్రతి దుష్టాన్ని నశింపజేయమని, ప్రతి మంచిని అభివృద్ధి పరచమని దేవతలను వేడుకున్నారు.