ఒకప్పుడు, స్వర్ణంతో కప్పబడి, ఆవు యజ్ఞక్రమంలో నిలుచుండగా, గుర్రం సముద్రంగా మారింది. ఆ సముద్రం మీద ఆవు ఆరూఢమైంది. అప్పుడు మంగళకరమైన వారు—ఆవు, దాత, స్వధా—అందరూ సమేతంగా వచ్చారు. అథర్వణుడు, యజ్ఞానికి అంకితుడై, బంగారు దర్భలపై ఆసీనుడై ఉన్నాడు. ఆవు రాజుకు తల్లి, స్వధా! నీకూ తల్లి. ఆవు నుండే హవనపాత్ర జన్మించింది, దాని నుండే మనస్సు ఉద్భవించింది. పైకి లేచిన బిందువు బ్రహ్మ శిఖరంపై ప్రతిష్ఠించబడింది. అక్కడినుంచే నీవు జన్మించావు, ఆవు! అక్కడినుంచే హోతా జన్మించాడు. నీ కొరకు గీతాలు పుట్టాయి; ఉష్ణిక్ శ్లోకాలనుండి బలము నీ ఆధీనంలోకి వచ్చింది. పజసా వక్షస్కాలనుండి యజ్ఞం పుట్టింది; నీ వక్షోజాలనుండి కిరణాలు ఉద్భవించాయి. నీ తొడల నుండి చలనం, నడక జన్మించింది; నితొడల నుండి నీ శక్తి. నీ అంతస్తులనుండి అత్రి ఉద్భవించాడు, నీ కడుపునుండి మొక్కలు పుట్టాయి. వరుణుని కడుపులోకి నీవు ప్రవేశించినప్పుడు, నీ శక్తి ఆధీనంలో, బ్రహ్మా నిన్ను పిలిచాడు—ఎందుకంటే అతడు నీ కంటిని తెలుసు. గర్భంలో అందరూ కంపించిపోయారు—పుట్టువాడు, ప్రసవించువాడు. ఆమె ప్రసవించింది; బ్రాహ్మణులు ఆమెను 'వషా' అని పిలిచారు. వషా అతడి బంధువు. ఒక్కడే యుద్ధంలో సృష్టించును; అతడే ఇక్కడ అధిపతి. యజ్ఞాలు అతని నక్షత్రాలయ్యాయి; బలవంతుల దృష్టి వషా అయింది. వషా యజ్ఞాన్ని స్వీకరించెను; వషా సూర్యుని పోషించెను. వషాలోపలే హవనం స్పష్టమైంది, బ్రహ్మతో కలసి. వషాను అమృతత్వమని పిలుస్తారు; వషాను మరణంగా పూజిస్తారు. దేవతలు, మనుషులు, అసురులు, పితృదేవతలు, ఋషులు—ఇంతా వషా అయింది. ఈ విధంగా ఎవరైనా వషా తత్త్వాన్ని తెలుసుకుంటే, అతడు వషాను స్వీకరించాలి. అప్పుడు యజ్ఞం ఫలితాన్ని పూర్తిగా ప్రసాదిస్తుంది. వరుణుని మూడు నాలుకలు లోపల ప్రకాశిస్తున్నాయి; వాటిలో మధ్యలో రాజించే వషా, దుర్లభతరమైనది. వషా బీజం నాలుగు రూపాల్లో విస్తరించింది—నీరు, అమృతం, యజ్ఞం, పశువులు. వషా ఆకాశం, వషా భూమి, వషా విష్ణువు, వషా ప్రజాపతి. సాధ్యులు, వసువులు వషా పాలను పానించారు. వషా పాలను సేవించిన సాధ్యులు, వసువులు బ్రధ్న నివాస పాలను ఆరాధించారు. కొందరు ఆమెనుండి సోమరసాన్ని పీలుస్తారు, మరికొందరు నెయ్యిని పూజిస్తారు. వషాను జ్ఞానికి అర్పించినవారు మూడవ స్వర్గానికి చేరుతారు. బ్రాహ్మణులకు వషాను సమర్పించినవారు అన్ని లోకాలకూ అధిపతులు అవుతారు; ఎందుకంటే వషాలో సత్యం ప్రతిష్ఠితమై ఉంది, అలాగే బ్రహ్మ, తపస్సు కూడా. దేవతలు, మనుషులు వషా ద్వారా జీవిస్తారు; సూర్యుడు చూసేంతవరకు ఇదంతా వషా అయింది. ఇంతటి అద్భుతమైన సృష్టిలో, అగ్ని దేవా! నీవు జన్మించు. అదితి నిన్ను రక్షిస్తుంది. సంతానార్ధుల కొరకు బ్రహ్మపాయసం ఆమె సిద్ధం చేస్తుంది. సప్త ఋషులు, ప్రాణికర్తలు, నిన్ను సంతానంతో churn చేస్తారు. శక్తివంతమైన మిత్రులు మోసం లేకుండా పొగను వెలివేయాలి; వారు వాక్కును వెలికితీయాలి. అగ్ని, నీవు సైన్యాలను నాశనం చేసే వీరుడవు; దేవతలు అసురులను నీవే జయించావు. అగ్ని, నీవు మహాశక్తి కోసం, బ్రహ్మపాయసం సిద్ధం చేయడానికి, జననవేత్తగా జన్మించావు. సప్త ఋషులు నిన్ను సృష్టించారు; ఆమెకు సంపదను ప్రసాదించు, సర్వవీర్యాన్ని స్థాపించు. ఇంధనంతో అగ్ని, నీవు ప్రహ్లాదింపజేయబడుము; జ్ఞానంతో, ఆరాధ్య దేవతలను ఇక్కడకు రప్పించు. వారికి హవనం సమర్పించు, జాతవేదా! ఈ యజమానిని పరమ లోకానికి చేర్చు. ముందుగా నీ కోసం మూడు విధాలుగా ఏర్పడిన భాగాలు—దేవతలు, పితృదేవతలు, మానవులు—వాటి వాటాలను తెలుసుకో. వాటిని నీకు పంపిణీ చేస్తున్నాను. దేవతలకు చెందినవాడు దీన్ని మోసుకుపోవాలి. అగ్ని, మహాబలుడా, జయశీలుడా! శత్రువులను, ప్రత్యర్థులను నెగ్గించు, అణిచివేయు. ఈ పరిమాణం, ఈ సరిహద్దు, వీరితో పాటు ఉన్నవారు, హవనం గ్రహించేవారిని శక్తిహీనులను చేయాలి. సమానమైన వారితో, పోషణతో, గొప్ప బలానికి కలిసిపోవాలి. పరమ లోకానికి, దివ్యప్రదేశానికి ఎదగాలి. ఈ మహాభూమి, దేవత, సౌమ్యంగా, చర్మాన్ని ఆహ్లాదంగా స్వీకరించాలి. అప్పుడు మేము ధార్మికుల లోకాన్ని చేరగలము. ఈ రెండు రాళ్లను చర్మం కొరకు కలిపి, ధాగాలను యజమానుని కొరకు పొడవాలి. వ్యతిరేకించేవారిని, సంతానాన్ని ఎత్తేవారిని, పైకి తీసుకెళ్లేవారిని అణిచివేయాలి, పారద్రోలాలి. ఈ రెండు రాళ్లను, వీరుల చేతులు, తీసుకోండి. దేవతలు మీకు యజ్ఞాన్ని సమర్పించారు, పూజ్యుడా! నీవు మూడు వరాలను కోరుకుంటావు; నేను అవి ఇక్కడే నెరవేర్చుతాను. ఇది నీ ఆలోచన, ఇది నీ మూలం; అదితి, వీరపుత్రుడా, నిన్ను స్వీకరించాలి. వ్యతిరేకించేవారిని శుద్ధిపరచు; ఆమెకు సంపదను, వీర్యాన్ని ప్రసాదించు. స్థిరమైన, దృఢమైన వారికోసం కూర్చోండి; పూజ్యమైన స్తుతులతో వేరుచేయండి. అందరిలో అందమైనదిగా, శత్రువును తక్కువ స్థానంలో ఉంచాలని కోరుకుంటాను. స్త్రీ, వెళ్ళి మళ్లీ త్వరగా తిరిగి రా; గోశాల ప్రవేశించబడింది. పూజ్యులు పోరాడేవారిని తీసుకోవాలి; జ్ఞానులు, వివేకులు, విభజించబడినవారిని విడిచిపెట్టాలి. ఈ యువతులు, ప్రకాశవంతంగా, లేచి, స్త్రీ, శక్తిని పట్టుకో. మంచి భార్యగా, సంతానంతో, యజ్ఞం నిన్ను పాత్రలోకి నడిపించింది; దానిని పట్టుకో. ముందుగా నీ కొరకు మేధావులు, ఋషులు ఏర్పరిచిన పోషణ భాగాన్ని తీసుకురా. ఈ యజ్ఞం సంతానంతో, పశువులతో, వీరులతో, మార్గదర్శకమవ్వాలి, రక్షణగా నిలవాలి. అగ్ని, ప్రీతికరుడా, పూజ్యుడా! నీవు ప్రవేశించు, పవిత్రుడవు, అత్యంత వేడిగా ఉన్నావు; నీ వేడితో దీన్ని వేడి చేయుము. ఋషులు, దేవతలు, కూడి, ఋతువులతో ఈ భాగాన్ని వేడి చేయాలి. పవిత్రమైన, శుద్ధమైన స్త్రీలు, పూజ్యురాలైన నీళ్లు, పవిత్రమైనవి, ప్రీతికరమైన హవనం మీద ప్రవహించాలి. సమృద్ధిగా సంతానం, పశువులు మాకు లభించాలి; వంటచేసిన అన్నద్వారా ధార్మిక లోకాన్ని పొందాలి. బ్రహ్మణులచే శుద్ధికరించబడిన, నెయ్యితో శుద్ధమైన, పూజ్యమైన ధాన్యాలు సోమ భాగాలుగా ఉన్నాయి. నీళ్లలో ప్రవేశించండి; మహాభూమి హవనాన్ని స్వీకరించాలి; వండి, ధార్మిక లోకాన్ని పొందాలి. విస్తరించు, మహత్తరమైనదా! వేల వెన్నెముకలతో, ధార్మిక లోకంలో. తాతలు, తండ్రులు, సంతానం, మీ కోసం పదిహేను వంటలు చేశాను. వెయ్యి వెన్నెముకలతో, వంద ప్రవాహాలతో, తగ్గని, బ్రహ్మణులచే వండిన, దివ్యమైన, స్వర్గీయమైన. వాటిని అక్కడ సంతానంతో ఉంచాను; హవనం కోసం ఆనందించండి, దయచేయండి. ఎదిగి, బలిపీఠాన్ని సంతానంతో పెంచు, రాక్షసాన్ని పారద్రోలు, దాని కోసం దారిని ఏర్పరచు. అందరిలో అందమైనదిగా, శత్రువును తక్కువ స్థానంలో ఉంచాలని కోరుకుంటాను. ఇలా ఈ యజ్ఞ గాధ, ఆవు, వషా, అగ్ని, దేవతలు, ఋషులు, మనుషులు, పితృదేవతలు, అన్నిదిక్కులను కలిపి, సృష్టి, పోషణ, శుద్ధి, ఫలప్రదమైన యజ్ఞంలో పరిపూర్ణతను పొందింది.