శరణగృహానికి సంబంధించిన దిక్కుల మహిమను ఆదరంగా స్మరించుకుంటూ, ఆ తూర్పు దిశకు నమస్సులు అర్పించాము. దాని మహత్త్వానికి వందనం, దేవతలకు స్వాహా, దివ్యులకు స్వాహా అని ఆరాధించాము. అలాగే, దక్షిణ దిశకు కూడా అదే విధంగా నమస్సులు, పశ్చిమ దిశకు, ఉత్తర దిశకు, స్థిరమైన దిశకు, పై దిశకు—ప్రతి దిక్కు మహిమను స్మరించుకుంటూ, దేవతలకు, దివ్యులకు స్వాహా అని ఆరాధించాము. చివరగా, శరణగృహానికి అన్ని దిక్కులకూ నమస్సులు అర్పించి, వాటి గొప్పదనాన్ని గౌరవించాము. ఇప్పుడు, సహస్రగుణ బలంతో, పుష్కలమైన పాలతో, అన్ని రూపాలను తనలో దాచుకున్న వృషభుడు—బృహస్పతి సంతానుడు—యజ్ఞదాతకు మేలు కలిగించేవాడు, యజ్ఞకర్తను బోధించేవాడు, ఆయన ధారలో ధాగాన్ని నేస్తూ ఉన్నాడు. నీళ్లలో ప్రథముడై, మహాబలిని, సమస్త ప్రపంచానికి ప్రతిరూపంగా అవతరించిన దేవభూమిలాంటి వాడు—ఆ దూడలకు తండ్రి, పశువుల అధిపతి—మనకు సహస్రగుణ సంపదను ప్రసాదించు అని ప్రార్థించాము. ఈ పురాతన, పాలతో నిండిన బలవంతుడు, నిధి శరీరాన్ని మోస్తూ ఉన్నాడు. సర్వజన్మలను తెలిసిన అగ్ని, దేవతలకు యోగ్యమైన మార్గాలపై ఆయనను ఇంద్రునికి చేర్చాలని కోరాము. ఆయన దూడలకు తండ్రి, పశువుల అధిపతి, గొప్ప గర్జనచేసేవారికి కూడా తండ్రి. చర్మంలో చుట్టబడి ఉన్న దూడ, పోషక పాలను ఇస్తుంది—ఇది నెయ్యి, నిధి విత్తనం. ఈ వాడు దేవతలకు భాగాన్ని, నీళ్ల, ఔషధాల, నెయ్యి సారాన్ని సమీపానికి తెస్తాడు. శక్రుడు సోమపాన భోజ్యాన్ని ఎంచుకున్నాడు, గొప్ప పర్వతమే ఆయన శరీరమయ్యింది. నీవు సోమపానంతో నిండిన పాత్రను మోస్తావు; త్వష్టృ రూపాలూ, పశువులూ సృష్టికర్త. ఫలదాయకులైనవారు నీకు శుభం కలిగించుగాక; ఇక్కడ ఉన్నవారిని, అక్కడ ఉన్నవారిని మాకు ప్రసాదించు. ఇతడు నెయ్యిని మోస్తాడు, ఆయన విత్తనం నెయ్యే, ఆయన సంపద సహస్రగుణంగా ఉంది. ఆయన్ని యజ్ఞం అంటారు; కొవ్వుతో కప్పబడిన వృషభుడు ఇంద్రుని రూపం. దేవతలు కరుణతో ఆయన్ని మాకు వరంగా పంపాలి. ఆయన బలం ఇంద్రునిది, భుజాలు వరుణునివి, భుజములు అశ్వినులవి, కొమ్ము మారుతులది. మేధావులు, కవులు, తత్త్వవేత్తలు, ఇది బృహస్పతియొక్క సమగ్రరూపం అంటారు. నీవు దివ్య సమూహాల పాల సారంతో విస్తరిస్తావు. నిన్ను ఇంద్రుడు అంటారు, సరస్వతి అంటారు. వృషభాన్ని బ్రాహ్మణునికి సమర్పించినవాడు ఒక్క నోటితో సహస్రాన్ని ఇచ్చినవాడవుతాడు. బృహస్పతి, సవితృ, నీకు రెక్కలు ఇచ్చారు; త్వష్టృ ప్రాణశక్తి నిన్ను చుట్టుముట్టింది. నా మనస్సుతో నిన్ను మధ్యలో సమర్పిస్తున్నాను—ఆకాశమూ, భూమీ పావన కుశంపై స్థిరంగా నిలవాలి. దేవతల్లో, పశువుల్లో, ఇంద్రునిలా పలికే వాడిని బ్రాహ్మణుడు ఆశీర్వచనంతో వృషభుని అవయవాలను స్తుతించాలి. పక్కలు అనుమతికి, తొడలు భగుడి కే, మిత్రుడు “ఈ రెండు ఎముకలతో ఉన్నవి నాదే” అని ప్రకటించాడు. పిరుదులు ఆదిత్యులకు, నడుము బృహస్పతికి, వాలువు వాయుదేవునిదే—దాని ద్వారా వాడు ఔషధాలను కదిలిస్తాడు. ఆంతర్యాలు సినీవాలికి, చర్మం సూర్యాదేవికి అంకితం. వృషభాన్ని పైకి లేవనెత్తినవారు “ఆయన అడుగు వేయాలి” అన్నారు. నడుము జామిశంసకు, మూత్రాశయం సోమ పానానికి. దేవతలు కూడి, వృషభుని పూర్తిగా నిర్మించారు. ఖుర్లు సరమకు, నఖాలు తాబేళ్లకు, జుట్టు పురుగులకు, భూగర్భ జీవులకు ఇచ్చారు. కొమ్ములతో రక్షిస్తాడు, వాలుతో తరిమివేస్తాడు, కళ్లతో గుద్దుతాడు, చెవులతో మేలైనదాన్ని వింటాడు—పశువుల అధిపతి, యుక్తుల కానివారికీ అధిపతి. వంద సమర్పణలతో యజ్ఞం చేసినవాడిని అగ్నులు హానిచేయవు; వృషభాన్ని బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చినవాడిని సమస్త దేవతలు అనుగ్రహిస్తారు. వృషభాన్ని బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చినవాడు తన మనస్సును మరింత ఉత్తమంగా చేసుకుంటాడు; తన గోతాలలో పశువుల శ్రేయస్సును చూస్తాడు. పశువులు, సంతానం, దేహబలం కలుగుగాక. వృషభదాతకు సమస్త దేవతలు అనుమతించుగాక. ఈ వాడు పాలను తాగి, ఇంద్రుడు, గోతానికి మేధస్సును ప్రసాదించాలి. ఎప్పుడూ దూడతో, ఇష్టానుసారం పాలను ఇస్తూ, మేధావిగా, పరమంగా ఉన్న ఆవును ప్రసాదించాలి. పింగళవర్ణంతో, ఆకాశపు వాయువులను మోస్తూ, ఇంద్రుని శక్తిగా, అన్ని రూపాలతో వచ్చిన వాడు—మనకు దీర్ఘాయుష్షు, సంతానం, సంపద కలుగజేయాలి. సమృద్ధితో మనతో ఉండాలి. దగ్గరికి రా, సమర్పణ స్థలానికి రా, మా వద్దకు రా. వృషభుని విత్తనానికి, నీ బలానికి రా, ఓ ఇంద్రా. ఈ చిన్నదానిని ఇక్కడ అంకితం చేస్తున్నాం; ఇతనితో ఆడుతూ, తిరుగుతూ, స్వేచ్ఛగా ఉండు. జన్మతో కలిగిన శుభంతో మమ్మల్ని విడిచిపెట్టవద్దు; ధనంతో, సమృద్ధితో మా వద్ద ఉండు. ఇప్పుడు, మేకను ఇక్కడికి తీసుకురా, పట్టుకో, ధర్మమార్గాన్ని తెలిసినవాడు ధర్మజనుల లోకానికి వెళ్లాలి. అనేక రూపాల్లో గొప్ప అంధకారాలను దాటి, మేక మూడవ స్వర్గానికి చేరాలి. ఇంద్రునికోసం, యజ్ఞపతికోసం, మేకను యజ్ఞంలో చుట్టుతూ అర్పించాము. మనకు ద్వేషపడేవారిని కూడా, ఓ వీరులారా, పట్టుకోండి; యజ్ఞపతికి మేక నిర్దోషంగా ఉండాలి. నీ పాదాలు దుష్కర్మల వల్ల మురికి కాకూడదు; పవిత్రమైన ఖుర్లతో, జ్ఞానంతో ముందుకు పో. అనేక అంధకారాలను దాటి, స్పష్టంగా చూసి, మేక మూడవ స్వర్గానికి చేరాలి. ఈ చర్మాన్ని, నల్లదానితో కలిసి, కత్తితో తొలగించినట్లుగా తీసివేయండి; మమ్మల్ని హానిచేయకండి. కఠినంగా, ద్వేషంతో అతన్ని సిద్ధం చేయవద్దు; అతడు మూడవ స్వర్గంలో విశ్రాంతి పొందాలి. ఒక మంత్రంతో అతన్ని పాత్రలో, అగ్నిమధ్యలో ఉంచాము; నీళ్లు పోయండి. అగ్నితో శాంతిచేసేవారు అతన్ని చుట్టాలి; వండినవాడు ధర్మజనుల లోకానికి పోవాలి. వెళ్ళు, బయటకు పో, వండకపోయినా, వండినా, పైకి మూడవ స్వర్గానికి చేరుకో. నువ్వు అగ్నిగా మారిపోయావు; వెలుగు నిండిన లోకాన్ని జయించు. మేకే అగ్ని, మేకే వెలుగు, మేకను బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వాలి. మేక అంధకారాన్ని దూరం చేస్తుంది, విశ్వాసంతో ఈ లోకంలో ఇవ్వబడుతుంది. ఐదు రకాల అన్నప్రదానం ఐదు మార్గాల్లో, మూడు వెలుగులవైపు సాగాలి. ధర్మజనుల లోకాన్ని కోరుతూ, మధ్యానికి వెళ్లి, మూడవ స్వర్గంలో విశ్రాంతి పొందాలి. మేకా, అడవి కూర్చే మేకలా, ఆపకుండా, కష్ట స్థలాలను దాటి, ధర్మజనుల లోకానికి చేరుకో. బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చే ఐదు రకాల అన్నప్రదానం, దాతను సంతృప్తితో తృప్తిపరచుతుంది. ఇలా, ప్రతి దిక్కు, ప్రతి వస్తువు, ప్రతి జీవికి దేవతల అనుగ్రహాన్ని, యజ్ఞఫలాన్ని, శుభాన్ని కోరుతూ, మహా శ్రద్ధతో ఆరాధన సాగింది.