పవిత్రమైన అథర్వవేద మంత్రాల ప్రకారం, ఓషధులు, వానను తీసుకొచ్చే రంగురంగుల మేఘమాత విత్తనం కురిపించినప్పుడు, ముక్కుసూటిగా మోగుతూ, గర్జిస్తూ పైకి ఎదుగుతాయి. ఆ అమరత్వంలోని శక్తిని మానవునికి అందించాలనే ఆశతో, ఆయుష్కరమైన ఔషధాన్ని సిద్ధం చేస్తాను—ఆ వ్యక్తి శతాయుష్మాన్గా వంద శరదులు జీవించాలి. జంతువుల్లో కప్ప మాకు మొక్కలను, ముంగిస ఔషధ గుణాలను తెలుసు; పాములు, గంధర్వులు వీటి రహస్యాలను గ్రహించారు. వీరందరిని నేను సహాయానికి పిలుస్తాను. అలాగే, రెక్కలు కలిగిన పక్షులు, అంగిరస ఔషధాలు, రఘటా వంశానికి తెలిసిన మొక్కలు, హంసలు, ఇతర విహాయస ప్రాణులు, అడవి జంతువులు—ఔషధాలను తెలిసినవారందరినీ నేను సహాయానికి ఆహ్వానిస్తాను. ఆవులు, దున్నని ఆవులు, మేకలు తినేన్ని ఔషధాలు ఉన్నాయో, ఆన్ని ఔషధాలు నీకు రక్షణ కల్పించుగాక అని ప్రార్థన. మానవ వైద్యులు తెలిసినన్ని ఔషధాలు ఉన్నాయో, ఆన్ని విశ్వవ్యాప్త ఔషధాలను నీకు సమర్పిస్తాను. పుష్పించే, పండించే, పండించని, పాలిచ్చే తల్లిలా ఉన్న మొక్కలు మమ్మల్ని హానినుంచి రక్షించుగాక. నీపై ఉన్న అయిదు బంధనాలను, పది బంధనాలను, యమపాశాన్ని, దైవిక దోషాలను—all these—I remove from you. ఇప్పుడు, ఇంద్రుడు—బలవంతుడు, వీరుడు, నగరాలను ధ్వంసించే శక్రుడు—విపక్షులను నాశనం చేయుగాక. మన శత్రు సైన్యాలను మేము వేలసార్లు పడగొట్టినట్లు, శత్రువును కూడా ఇంద్రుడు నాశనం చేయాలి. శత్రు సైన్యం చెడు, వికారంగా మారిపోవాలని, పొగలోంచి అగ్ని వెలుగునట్లు వారి హృదయాల్లో భయం నిండాలని కోరుతాను. అశ్వత్థ వృక్షమా, వారిని తెంచివేయు; ఖదిర, అర్జునా, వారిని గ్రసించు; అవి బలహీనమైన చెమ్మచెదరిలా విరిగిపోవాలి; శత్రువులను ఆయుధాలతో నాశనం చేయాలి. దుర్మార్గులను, దుర్మార్గంగా మారిన వారిని ఆయుధాలతో కొట్టి పడగొట్టాలి; వారు బాణంలా విరిగిపోవాలి, పెద్ద వలలో చిక్కిపోవాలి. ఆ వలను ఆకాశంలో, దిక్కులపై, భూమిపై విస్తరించారు; ఆ వలతో శక్రుడు దస్యు సైన్యాలను సంహరించాడు. శక్రుని వల మహత్తరమైనది; దాని ద్వారా శత్రువులెవరూ తప్పించుకోకుండా సంహరించబడాలి. ఓ ఇంద్రా, నీ వల గొప్పది, నీవు వేల, లక్షల దస్యువులను నీ సైన్యంతో నాశనం చేశావు. ఈ లోకమంతా శక్రుని వలగా మారింది; ఆ వలతో శత్రువులందరినీ చీకటిలో ముంచుతాను. జ్వరం, వృద్ధి, బాధ, నిరాస, అలసట, మూర్ఛ వంటి దుష్ప్రభావాలతో శత్రువులను ముట్టడి చేస్తాను. వారిని మరణపు బంధాల్లో కట్టిపట్టి, మరణదూతలకు అప్పగిస్తాను. యమదూతలు వారిని తీసుకెళ్లాలి; వేలాది శత్రువులు నాశనం చేయబడాలి; వారు గడ్డి వలె నశించాలి. సాధ్యులు, రుద్రులు, వసువులు, ఆదిత్యులు—ప్రతి ఒక్కరు తమ శక్తితో వలను ఎత్తారు. దేవతలు ఆ వలను విస్తరించారు; అంగిరసులు భూమి మీద, మధ్యలో సైన్యాన్ని సంహరించాలి. అడవి వృక్షాలు, అడవి జీవులు, ఔషధాలు, గడ్డి, రెండు కాళ్లు, నాలుగు కాళ్లు ఉన్న ప్రాణులు—వారిని నేను శత్రు సైన్యాన్ని సంహరించేందుకు పంపించాను. గంధర్వులు, అప్సరసలు, పాములు, దేవతలు, పితృదేవతలు, కనిపించేవారు, కనిపించనివారు—అందరినీ పంపించి ఆ సైన్యాన్ని సంహరించాలి. ఇవి మరణపు బంధాలు—ఒకసారి పట్టుకుంటే విడిచిపెట్టవు; ఈ వేలబంధంతో ఆ సైన్యాన్ని నాశనం చేయాలి. వేడి హోమం అగ్నితో ప్రదీప్తమవుతుంది; ఇది వేలసార్లు సమర్పించబడుతుంది. భవ, పృశ్నిబాహు, శర్వా—వారు శత్రు సైన్యాన్ని సంహరించాలి. వారు మరణంలోకి, ఆకలిలోకి, క్షయానికి, భయానికి పడిపోవాలి. ఇంద్రుడు, నీ రెండు వజ్రాయుధాలతో, శర్వా, శత్రు సైన్యాన్ని నాశనం చేయాలి. శత్రువులు పరాజయంతో భయపడుతూ పారిపోవాలి; బ్రహస్పతి వారిని వెనక్కు నెట్టి, వారిలో ఎవరూ నన్ను విడిపించరాదు. వారి ఆయుధాలు నేలపై పడిపోవాలి; వారు నన్ను లక్ష్యంగా చేసుకోలేరు. వారు భయంతో వణికిపోతూ, వారి బాణాలు వారి శరీరాన్నే తాకాలి. వారు కలిసిపడి అరవాలి; స్వర్గం, భూమి, మధ్యలోని లోకాలు, దేవతలు వారిని వ్యతిరేకించాలి. వారు తమ బంధువులను, స్థలాన్ని గుర్తుపట్టక, మధ్యలో అడ్డంకులు ఏర్పడి, మరణానికి చేరుకోవాలి. నాలుగు దిక్కులు గుర్రాలవంటివి; హవిస్సులు దైవ రథానికి ముందుభాగం; మధ్యలో వాయువు, పై భాగం యోగం; స్వర్గభూములు రెక్కలు; ఋతువులు పగ్గాలు; మధ్యలో ప్రాంతాలు సహాయకులు; వాక్కే రథానికి చుట్టు ప్రదక్షిణ మార్గం. సంవత్సరం రథం, అరసంవత్సరం రథాసనం, దేవతలు ముందుభాగంలో అగ్నిలా; ఇంద్రుడు ఎడమ దండం, చంద్రుడు రథసారధి. ఈ స్థానం నుండి, జయించు, అధిగమించు, ఏకం చేయు, విజయాన్ని సాధించు—స్వాహా! వీరే గెలవాలి; నా శత్రువులు ఓడిపోవాలి—స్వాహా! నీలిరక్తవర్ణుడితో వారిని సంహరిస్తాను. ఇప్పుడు, ఆ ఇద్దరు ఎక్కడ జన్మించారు? ఏ భాగం వారి సగం? ఏ లోకంలో, భూమి ఏ భాగంలో? విరాట్కు రెండు దూడలు జలాల్లో నుండి ఉద్భవించాయి; అవి ఎవరి ద్వారా పాలు పీల్చబడ్డాయో నేను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను. విశాలమైన జలాలను గొప్పగా అరవజేసినవాడు, మూడు వంకరలతో గర్భాన్ని సృష్టించినవాడు—ఆ కోరిక తీర్చే దూడ, విరాట్, తన రూపాలను రహస్యంగా ఉంచాడు. అవే మూడు గొప్పవారు; నాలుగవ వాడు వాక్కును విభజిస్తాడు—ఈ రహస్యాన్ని జ్ఞానంతో, తపస్సుతో మేధావి గ్రహించాలి. ఏ లోపల ఏది జుత్తాయించబడిందో, ఏది ఏకమైందో తెలుసుకోవాలి. ఆ మహత్తరుని చుట్టూ సామవేద గానాలు, ఆరు అంతస్తుల్లో ఐదు పై భాగంలో ఏర్పాటయ్యాయి. మహత్తరుని నుండి మహత్తరమైనది ఉద్భవించింది; మహత్తరమైన ఛందస్సు ఎక్కడ నుండి కొలవబడింది? మహత్తర ఛందస్సు కొలతతో కొలవబడింది; తల్లిదీ కొలతపై ఏర్పడింది. మాయ నుండి మాయ జన్మించింది; మాతలి మాయ చుట్టూ ఉంది. వైశ్వానరుని రూపంలో, ఆకాశం రెండు లోకాలను నిక్షిప్తం చేసింది; అగ్ని వాటిని నియంత్రించాడు. ఆరవ భాగం నుండి ఋక్మంత్రాలు ప్రబలించాయి; అవి ఆరవ దినానికి దారితీస్తాయి. ఓ కశ్యప మహర్షీ! ఆరు ప్రశ్నలు మేము అడుగుతున్నాము, ఎందుకంటే నీవు యోగ్యుడవు, యోగాన్ని యుక్తం చేశావు. విరాట్ను బ్రహ్మనుడి తండ్రిగా పిలుస్తారు; మిత్రుల మధ్య భాగంగా మాకు దయచేయి. ఎందుకు అంటే, ఏది విడిపోయినప్పుడు, యజ్ఞాలు దాన్ని అనుసరిస్తాయి, ఆమెను చేరే ప్రయత్నం చేస్తాయి—ఏ వ్రతంతో, ఏ ప్రేరణతో యక్షుడు కదిలిపోతాడో—ఆమెనే విరాట్, పరమలోకంలోని ఋషులు ఆమెను తెలుసుకుంటారు.