ఒకసారి, ఓ గొర్రెల కాపరి తనకు శక్తి, బలము, వివేకము, సామర్థ్యము కలుగాలని కోరుకుంటూ ప్రార్థించాడు. ప్రాణదాత అయిన దేవుడు, ఆయన సహచరియైన దేవత, తమ స్వంత శక్తితో తనను రక్షించాలని వేడుకున్నాడు. “మీరు ఇద్దరూ నా వద్దే నివసించండి, నన్ను బాధించకండి” అని ఆయన మనసారా ప్రార్థించాడు. అతడు తన చుట్టూ ఉన్న అన్ని దిక్కులనుండి వచ్చే దుష్టులను ఎదుర్కొనటానికి రాతి కవచాన్ని దేవుడిగా భావించాడు. తూర్పు, దక్షిణ, పడమర, ఉత్తర, స్థిర దిక్కు, పైభాగం, మధ్య ప్రాంతాలనుండి వచ్చే దుష్టుల నుంచి తనను ఈ రాతి కవచం కాపాడాలని కోరుకున్నాడు. తర్వాత, అతడు మహత్తరమైన మనస్సుతో ప్రాణవాయువు అయిన మాతరిశ్వాను, లోపలి-బయటి శ్వాసలను పిలిచాడు. కళ్ళకు సూర్యుని నుండి, చెవులకు మధ్యాకాశం నుండి, శరీరానికి భూమి నుండి శక్తిని కోరాడు. మాటకు సరస్వతిని, మనస్సుతో కూడినదాన్ని పిలిచాడు. తరువాత అతడు దేవతలను ప్రశ్నిస్తూ, “ఓ మహాశక్తివంతుడా! నేను ఇక్కడ అసురునితో ఎలా మాట్లాడాను? తండ్రితో, పరాక్రమశాలి హరివారితో ఎలా మాట్లాడాను? వరుణా! నువ్వు దక్షిణదిక్కును పృశ్నికి ఇచ్చావు; మళ్ళీ నీ మనస్సుతో ఆరోగ్యాన్ని ప్రసాదించావు” అన్నాడు. “నేను కోరికతో కాదు, ఎవరి దగ్గరకు వెళ్లాలో, ఎవరిని కలవాలో ఆలోచిస్తాను. ఓ అథర్వన్! ఏ జ్ఞానంతో, ఏ జన్మతో నీవు జాతవేదసవయ్యావు?” అని ప్రశ్నించాడు. “నిజంగా, నేను జ్ఞానంతో లోతుగా ఉన్నాను; జన్మతో నేను జాతవేదసను. నేను మోసిన వ్రత మహిమను ఎవ్వరూ కొలవలేదు” అని అతడు చెప్పాడు. “ఓ వరుణా! నీకంటే గొప్ప కవీ, నీకంటే ఎక్కువ జ్ఞానమున్నవాడెవ్వడూ లేడు. నీవు అన్ని లోకాల్నీ తెలుసు; నీవారైనవారికీ నీ శక్తి భయం కలిగించవచ్చు.” “నీవు అన్ని మూలాలను తెలుసు, ఓ వరుణా! ఈ ప్రాంతానికి పైనేమైనా ఉందా? క్రిందేమైనా ఉందా? పైకి, క్రిందకి ఏముంది, అమరుడా?” “ఒక ప్రాంతం పైన ఉంది, ఇంకొకటి క్రింద ఉంది; ఒకదానితో దుష్టుడిని కూడా కింద పడేస్తారు. నీకు నేను చెప్పుతున్నాను, వరుణా! దుష్టుల లాభాలు కింద పడిపోవాలి, బానిసలు భూమికి దగ్గరగా రావాలి.” “నీవు దానశీలులకు ఎన్నో నిర్దోష విషయాలు ప్రకటిస్తావు, వరుణా! ఆశపడేవారు నీ బహుమతులకు దగ్గరగా రాకూడదు. ప్రజలు నిన్ను కఠినుడని అనకుండా చూడు.” “ప్రజలు నన్ను కఠినుడని అనకూడదు. మళ్లీ నేను గాయకునికి దక్షిణదిక్కును ఇస్తున్నాను. నా స్తోత్రం శక్తులతో ముందుకు పోవాలి, అన్ని మానవ ప్రాంతాలలో వ్యాపించాలి.” “నీ స్తోత్రాలు అన్ని మానవ ప్రాంతాలలో వ్యాపించాలి. నీవు ఇంకా ఇవ్వని దానిని నాకు దయచేయు; నీవు నా ఏడడుగుల మిత్రుడవు, నా స్నేహితుడవు.” “మన బంధం ఏకమైనదిగా ఉండాలి, వరుణా! మన జన్మ ఒకటే అని నాకు తెలుసు. నేను కూడా నీవు ఇవ్వని దానిని నీకు ఇస్తాను; నీవు నా ఏడడుగుల మిత్రుడవు, నా స్నేహితుడవు.” “దేవుడు దేవునిని స్తుతిస్తాడు, జ్ఞాని జ్ఞానిని ప్రశంసిస్తాడు; ప్రేరణ కలిగిన వరుణుడు, ఋతునాధుడు, అథర్వణుని, దేవతల మిత్రుడిని సృష్టించాడు. అందుకే మాకు అనుగ్రహం ఇవ్వు, నీవు మా మిత్రుడవు, మాకు అత్యంత సన్నిహితుడవు.” ఈ విధంగా, మానవుని ఇంట్లో నేడు వెలిగిన జాతవేదసుడు దేవతల పూజను ప్రారంభించాడు. మిత్రుడు, వరుణుడు, జ్ఞానులు రావాలని పిలిచాడు, ఎందుకంటే అతడే దేవతలకు దూత, ఋషి, చైతన్యవంతుడు. తనూనపాత్, సత్యమార్గంలో పయనించేవాడు, తీపిగల వాక్కుతో, మధురంగా, మనస్సును జ్ఞానంతో అమర్చాలని, యజ్ఞాన్ని ప్రేరేపించాలని కోరాడు. అగ్ని, వసువులతో కలిసి, సమరసంగా రావాలని పిలిచాడు. దేవతలకు ప్రధాన పూజారి అయిన అగ్ని, పిలుపు అందుకుని, యజ్ఞానికి అర్హుడిగా పూజ చేయాలని కోరాడు. ప్రాచీనమైన దర్భను భూమి తూర్పు భాగంలో పరచాలని, అది దేవతలకు, అదితికి, శుభాసనంగా ఉండాలని కోరాడు. విశాలమైన తేజోమయ ద్వారాలు దేవతలకు అందుబాటులో ఉండాలని, అవి భర్తలకు అలంకరించుకున్న భార్యల వలె మెరిసిపోవాలని కోరాడు. శుభాన్ని తీసుకొచ్చే వాడు పూజ చేయాలని, ఉదయం-రాత్రి కలిసి తమ ఆసనంలో కూర్చోవాలని, ఆ పరమదివ్య యువతులు తమ తేజస్సుతో మెరిసిపోవాలని కోరాడు. దివ్య హోతృవులు పూర్వకాలంలోనే మానవులకు యజ్ఞాన్ని ఏర్పాటుచేసి, సభల్లో నిపుణులను ప్రేరేపించి, ప్రాచీన తేజస్సును సరైన దిశలో నడిపించేవారు. భారతి దేవి, శక్తివంతురాలు, మన యజ్ఞానికి రావాలని, మూడు సరస్వతీ దేవతలు ఈ యజ్ఞాసనంపై కూర్చోవాలని ప్రార్థించాడు. ఆకాశం-భూమి అనే రెండు తల్లులు, తమ రూపాలతో లోకాలను రూపొందించిన దేవుడు త్వష్టారుని, హోతృవు ప్రేరణతో, ఇవాళ ఇక్కడ పూజించాలనుకున్నాడు. వనస్పతి, తన శక్తితో, దేవతలకు సమర్పణలను విడుదల చేయాలని, అగ్ని దేవుడు మధురంగా, నెయ్యితో ఆ హవిని స్వీకరించాలని ప్రార్థించాడు. అగ్ని, వెంటనే పుట్టి, యజ్ఞాన్ని కొలిచాడు, దేవతలకు నాయకుడయ్యాడు; హోతృవు ఆజ్ఞతో, సత్య వాక్కుతో సమర్పించిన నైవేద్యాన్ని దేవతలు స్వీకరించాలని కోరాడు. ఇంతలో, వరుణుడు, ఆకాశమునుండి జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించినవాడు, విష antidote ను శక్తివంతమైన వాక్కుతో ఇచ్చాడు. తవ్వినదైనా, తవ్వని దైనా, మూలానికి అతికినదైనా, ఆ విషం నీ కోసం ఎడారిలో ఎండిపోయింది. నీది అయిన నీటి లేని విషం, మూలానికి అతికినదైనా, దాని మధ్య, ఎత్తైన, తక్కువ భాగాల్లోని రసాన్ని నేను పట్టుకున్నాను; భయంతో అది నిన్ను హాని చేయకూడదు. నా ఊగిసలాట ఆకాశంలో మెరుపులా గర్జిస్తుంది; నీ ఉగ్ర వాక్కుతో, నీకు హానిని దూరం చేస్తాను. మేము, మానవులతో కలిసి, చీకటి రసాన్ని పట్టుకుంటాం; చీకటి నుండి సూర్యుడు వెలుగుగా ఉదయించాలి. నా కంటితో నీ కంటిని తాకుతాను; విషంతో నీ విషాన్ని ఎదుర్కొంటాను. ఓ సర్పా! నీవు చచ్చిపో, బ్రతకకు; విషం నీ దగ్గరకి తిరిగి పోవాలి. నలుపు, మచ్చలున్నది, గోధుమ రంగు, నల్లటి—మీరు అందరూ వినండి! నా మిత్రుని దగ్గర ఉండకండి, దగ్గర నిలబడకండి, మాట్లాడకండి; వెళ్లిపోండి, విషాన్ని కరిగించండి. నల్లటి, గోధుమ రంగు, నీటి లేనివి, శక్తివంతమైనవి—వాటిలో కోపాన్ని నేను విడదీస్తాను, విల్లులోని దారం వదిలినట్టు, రథాన్ని యోకును విడదీసినట్టు. బంధించేవాడు, విడదీయేవాడు, తండ్రి, తల్లి—మీ కుటుంబాన్ని మేము అన్ని విధాలా తెలుసు; మీరు ఏమి చేయగలరు? ఉరుగు లా కుమార్తె, దాసి సిక్నీ కుమార్తె, అన్ని కుష్ఠ రోగాల మూలము—వాటిలోని రసం, విషం అన్నీ. కుక్క పర్వతానికి దగ్గరగా నివసిస్తూ చెవులను ప్రకటించింది; వాటిలో తవ్వినవి ఏవైనా, వాటిలో అత్యంత రసమున్నది విషమే. ఈ విధంగా, గొర్రెల కాపరి తనకు రక్షణ, ఆరోగ్యం, శాంతి, శక్తి, జ్ఞానం, దేవతల అనుగ్రహం కలుగాలని ప్రార్థిస్తూ, యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాడు. అతని ప్రార్థనలు సమస్త దిక్కులలో వ్యాపించాయి; దేవతలు సంతోషించి, అతనికి కరుణ చూపారు.