सर्वं श्रद्धया कथयामि। एकदा, अहं तां हृष्टां प्रमुदितां च अप्सरसम् आह्वयामि, या अक्षेषु रमते, ज्योतिष्मती कोपवती च सा। ताः अप्सराः ये सूर्यरश्मिषु गच्छन्ति, अथवा किरणेषु सञ्चरन्ति, ताः सर्वलोकान् वृषभः अश्वसदृशवेगः शीघ्रं परिभ्रमन् रक्षति। सः वृषभः अत्रागच्छतु, अश्वेन सह अन्तरिक्षे, इमाम् हविं स्वीकृत्य। अश्वेन सह अन्तरिक्षे, हे अश्व, अत्र वत्सं पालय; तव अल्पाः बहवः च एते समागच्छन्तु—अत्र तव वत्सः, अत्र तव मनः अस्तु। अश्वेन सह अन्तरिक्षे, हे अश्व, अत्र वत्सं पालय; अत्र तृणम्, अत्र गोष्ठम्, अत्र वयं वत्सम् बध्नामः; यथायोग्यम् तव, तथा वयं समृद्धिं प्राप्नुयाम। स्वाहा। पृथिव्यां अग्नये अन्नं समं समृद्धं च अस्तु; यथा पृथिव्यां अग्नये अन्नं समं, तथा मम अपि समृद्धिः स्यात्—सर्वे माम् मानयन्तु। पृथिवी गौः, अग्निः तस्याः वत्सः; सा अग्निवत्सया मम काम्यं अन्नं बलं च दद्यात्—दीर्घायुः, प्रथमोऽपत्यं, पोषणं, धनं च। स्वाहा। अन्तरिक्षे वायवे अन्नं समं समृद्धं च अस्तु; यथा अन्तरिक्षे वायवे अन्नं समं, तथा मम अपि समृद्धिः स्यात्—सर्वे माम् मानयन्तु। अन्तरिक्षं गौः, वायुः तस्याः वत्सः; सा वायुवत्सया मम काम्यं अन्नं बलं च दद्यात्—दीर्घायुः, प्रथमोऽपत्यं, पोषणं, धनं च। स्वाहा। दिवि आदित्याय अन्नं समं समृद्धं च अस्तु; यथा दिवि आदित्याय अन्नं समं, तथा मम अपि समृद्धिः स्यात्—सर्वे माम् मानयन्तु। दिवः गौः, आदित्यः तस्याः वत्सः; सा आदित्यवत्सया मम काम्यं अन्नं बलं च दद्यात्—दीर्घायुः, प्रथमोऽपत्यं, पोषणं, धनं च। स्वाहा। दिग्भ्यः चन्द्रमसे हविः दत्तम्; तदस्तु सम्पूर्णम्। यथा दिग्भ्यः चन्द्रमसे हविः दत्तम्, तथा सर्वे माम् नमन्तु, एवमेव नमन्तु। दिशः गावः, तासां वत्सः चन्द्रमाः। तेन चन्द्रमसा वत्सेन अहं काम्यं बलं पोषणं दीर्घायुः प्रथमोऽपत्यं धनं च प्राप्नुयाम्। स्वाहा। अग्नौ अग्निः प्रविश्य सञ्चरति, सः ऋषिपुत्रः शापत्राणः। श्रद्धया नमस्कृत्य अहं तुभ्यं हविं ददामि; देवकार्यस्य विभक्तभागं मम मा अस्तु। हे जातवेदः, हृदयेन मनसा च शुद्धः, सर्वदेवकार्यवित्, तव सप्त मुखानि—तानि अर्हसि, एषा मे हविः गृह्यताम्। ये जातवेदसे पूर्वतः, प्राचीदिशि, यजन्ति ये च अस्मान् अभिद्रवन्ति—तान् अग्निः होतृरूपेण निरस्तु; प्रत्यञ्चं मन्त्रेण तान् नुदामि। ये दक्षिणतः, दक्षिणदिशि, जातवेदसे यजन्ति ये च अस्मान् अभिद्रवन्ति—तान् यमः होतृरूपेण निरस्तु; प्रत्यञ्चं मन्त्रेण तान् नुदामि। ये पश्चिमतः, प्रतिचीदिशि, जातवेदसे यजन्ति ये च अस्मान् अभिद्रवन्ति—तान् वरुणः होतृरूपेण निरस्तु; प्रत्यञ्चं मन्त्रेण तान् नुदामि। ये उत्तरतः, उदीचीदिशि, जातवेदसे यजन्ति ये च अस्मान् अभिद्रवन्ति—तान् सोमः होतृरूपेण निरस्तु; प्रत्यञ्चं मन्त्रेण तान् नुदामि। ये अधस्तात्, अधरदिशि, जातवेदसे यजन्ति ये च अस्मान् अभिद्रवन्ति—तान् पृथिवी होतृरूपेण निरस्तु; प्रत्यञ्चं मन्त्रेण तान् नुदामि। ये अन्तरिक्षतः, मध्यदिशि, जातवेदसे यजन्ति ये च अस्मान् अभिद्रवन्ति—तान् वायुः होतृरूपेण निरस्तु; प्रत्यञ्चं मन्त्रेण तान् नुदामि। ये उपरिष्टात्, ऊर्ध्वदिशि, जातवेदसे यजन्ति ये च अस्मान् अभिद्रवन्ति—तान् सूर्यः होतृरूपेण निरस्तु; प्रत्यञ्चं मन्त्रेण तान् नुदामि। ये दिशां सन्धिषु जातवेदसे यजन्ति, ये च सर्वतः अस्मान् अभिद्रवन्ति—तान् ब्रह्म होतृरूपेण निरस्तु; प्रत्यञ्चं मन्त्रेण तान् नुदामि। सः यस्य मन्त्रः बलिष्ठः, यो गर्भात् उदितः, अमृतः, महावीर्यः, सदा वर्धमानः, उदारजः; अपराजितः, दीप्तिमान्, अहिसदृशः, तृता धारयिता त्रयाणि धत्ते। सः यः प्रथमम् ऋतं स्थापयत्, तस्मात् बहूनि रूपाणि करोति; धारयिता प्रथमम् गर्भं प्रविश्य, अनूक्तवाचं वेद। सः यः स्वं रूपं दग्ध्वा हिरण्यरूपः, शुद्धाः स्वभावेन अनुयान्ति; अत्र अमृतानि नामानि स्थापितानि, वस्त्राणि अस्मासु प्रविशन्तु, हे गणाः। यदा एते द्वौ अग्रे गच्छन्तौ प्राचीनं संधिं प्राप्नुतः, सत्-असत् मध्ये स्थितौ, अजरौ; कविः, शुष्कस्य मातरः, युक्तेच्छया, सन्तानाय अधिपतिं विधत्ताम्। तस्मात् तुभ्यं, महते, व्यापकवर्चसे, नमः; कविना, कवित्वेन, तव आहुतिं करोमि। यदा द्वौ समागतौ, अत्र महती पृथिवी द्यौः च अन्तरिक्षं विस्तारयतः। सप्त सीमाः कवयः अकल्पयन्; तासां एकां आह्वयामि। आयसस्तम्भः सादृश्यपद्मे स्थितः, मार्गेषु, आधारेषु। अहं अमृतैः महद्भिः सञ्चरामि, असुरव्रतम् आचरामि; असुरात्मा मम शरीरे, एषा च विदुषां प्रीतिरेव। शक्रो धनं स्थापयेत्, वा हविर्दाता बलात् कामम् आप्नोति। पुत्रः पितरम् आह्वयति, क्षत्रियः ज्येष्ठः, कल्याणाय धर्माय च आह्वयति। हे वरुण, तव स्थानानि द्रष्टुम् इच्छामि; तव स्थापितात् ऋताद् रूपाणि निर्मिमि। अर्धेन पोषणं पूरयामि; अर्धेन त्वं वीर्येण वर्धसे, अमृत। वयं वरुणं मित्रं वर्धयामः, अदितेः सुतं, बलिनं। कवयः तस्मै रूपाणि उक्तवन्तः, पृथिव्याः द्यावश्च सत्यवाचं पतिम्। एषः खलु ज्येष्ठः लोकेषु, यस्मात् यज्ञः तीव्रः शोभनः जायते। सहसा जातः, रिपून् निष्कासयति; सर्वाणि शक्तयः तस्मिन् हृष्यन्ति। वीर्येण वर्धमानः, महाबलः, शत्रवे भयम् जनयति सेवकाय। सः रक्षति च नाशयति च; सः विजयी। त्वां, महाबलिनं, यज्ञेषु नमन्ति। त्वां प्रज्ञया पूरयन्ति, द्विः त्रिः च शक्तयः उद्भवन्ति। मधूनां मधुतमः, प्रीतिं विमोचय; मधु निष्पादय, मधुभिः संयोजय। यदि अपि ऋषयः त्वां धनविजये रणविजये च स्तुवन्ति, तव दृढं शरीरं वर्धय; न पापचेताः न दुःखितः त्वां हिंसयेत्। त्वया सह वयं युद्धेषु विश्वसिमः, विजयानां अवसरान् पश्यामः। तव आयुधानि वाक्भिः प्रेरयामि; तव शक्तयः स्तोत्रेण बध्नामि। त्वं तद् अधस्तात् उपरिष्टात् च स्थापयसि, यत्र त्वं गृहे निवससि। मातरं चरन्तीं स्थापय; बहूनि रूपाणि सृज। तं विस्तीर्णवपुषं, बहुपथं, बलिनं, कृत्स्नेषु श्रेष्ठं स्तौमि। सः महता वीर्येण प्रकटयति; पृथिव्याः माप्रमानं दर्शयति। एते स्तोत्राणि, बृहद् दिवि कृतानि, इन्द्राय, श्रेष्ठाय, दीप्ताय, ज्योतिषां पतये। सः महावंशस्य अधिपतिः, स्वराजा; शीघ्राः, सर्ववर्णाः, तपस्विनः अपि तस्य एव। एवं बृहद्दिवः महात्मा, अथर्वा, स्वदेहम् इन्द्ररूपेण प्राह। तौ भगिन्यौ, मातरौ, तम् प्रेरयतः; ते बलवता तं वर्धयन्ति, सशक्तिकुर्वन्ति। एवं मन्त्रदृढ्यया, हविपूजया, देवपूजया च, इदं विश्वं सम्यग् अनुगतम् अस्ति।