अथ कथा प्रवर्तते। एषा, सर्वेषां ओषधीनां तिष्ठन्ती, बलीयसी, अजशृङ्गिणी, राज्ञी, तीक्ष्णशृङ्गा, इयं दुष्टानि द्रावयतु। शिरोमणिभिः नर्तकैः, गन्धर्वाणां च अप्सरसां च अधिपतिना सह, अहं तेषां शिश्नं भिनद्मि, वीर्यं च हरामि। इन्द्रस्य आयुधानि तीक्ष्णानि, शतशृङ्गाणि, आयसीनि, तैः सः हविःहरन् गन्धर्वान्, अधः स्थितांश्च, द्रावयतु। इन्द्रस्यैव आयुधानि तीक्ष्णानि, शतशृङ्गाणि, हिरण्ययानि, तैः सः हविःहरन् गन्धर्वान्, अधः स्थितांश्च, द्रावयतु। अधः स्थितान्, दुःखदायकान्, आप्सु स्थितान् प्रेतान् च द्रावय; हे ओषधे, सर्वान् रक्षांसि नाशय, जय च। शुनवत्, वानरवत्, लाङ्गूलिनवत्, सर्वाङ्गलोमके बालकवत्, प्रियदर्शनरूपेण गन्धर्वः स्त्रीषु आसक्तः भवति; तम् वयं ब्रह्मबलात् अत्रैव नाशयामः। अप्सरसः तु वध्वः, गन्धर्वाः तेषां पतयः; अतः, हे अमृताः, मर्त्येभ्यः प्रच्छेद्य, तैः न सह वसत। अत्र अहं ताम् अप्सरसं हवये या कौशलवती, दिव्या, या विस्फुरन्ती, संयोजयन्ती, क्रीडायां अक्षान् पतयन्ती। तामेव अप्सरसं हवये या अन्वेषयन्ती, विक्षिपन्ती, पुनः अक्षान् सञ्चिन्वती। या परितः नृत्यन्ती, अक्षान् क्रीडायाः गृह्णाति, सा, या अस्माकं अक्षान् सञ्चिन्वन्ति, कौशलात् महद् धनं विजेतुं प्रयच्छतु; सा समृद्ध्या युक्ता अस्मान् आगच्छतु, अन्ये अस्माकं धनं न जयन्तु। तामेव हृष्टां तुष्टां च अप्सरसं हवये या अक्षेषु रममाणा, तेजसा च कोपेन च युक्ता। ये सूर्यस्य रश्मिषु चरन्ति, वा ये किरणेषु गच्छन्ति, यं वृषा, अश्वसदृशः शीघ्रगामी, सर्वान् लोकान् शीघ्रं परितः रक्षति; सः, अश्वेन सह अन्तरिक्षे, इमं हविर्ग्राहीत्वा, अत्र आगच्छतु। अश्वेन सह अन्तरिक्षे, हे अश्व, अत्र वत्सं रक्ष; तव अल्पाश्च बहवश्च, समीपं आगच्छन्तु—अत्र तव वत्सः, अत्र तव मनः अस्तु। अश्वेन सह अन्तरिक्षे, हे अश्व, अत्र वत्सं रक्ष; अत्र तृणम्, अत्र गोष्ठः, अत्र वयं वत्सं बध्निमः; यथा तव योग्यं, तथा वयं समृद्धिं प्राप्नुयाम। स्वाहा। पृथिव्यां अग्नये अन्नं समं, समृद्धं च अस्तु; यथा पृथिव्यां अग्नये अन्नं समं, तथा ममापि समृद्धिः अस्तु—सर्वे मां सम्मानयन्तु। पृथिवी गौः, अग्निः तस्याः वत्सः; सा, अग्निवत्सयुक्ता, मम काम्यं अन्नं बलं च ददातु—दीर्घायुः, प्रथमोऽपत्यः, पोषणं, धनं च। स्वाहा। अन्तरिक्षे वायवे अन्नं समं, समृद्धं च अस्तु; यथा अन्तरिक्षे वायवे अन्नं समं, तथा ममापि समृद्धिः अस्तु—सर्वे मां सम्मानयन्तु। अन्तरिक्षं गौः, वायुः तस्याः वत्सः; सा, वायुवत्सयुक्ता, मम काम्यं अन्नं बलं च ददातु—दीर्घायुः, प्रथमोऽपत्यः, पोषणं, धनं च। स्वाहा। दिवि आदित्याय अन्नं समं, समृद्धं च अस्तु; यथा दिवि आदित्याय अन्नं समं, तथा ममापि समृद्धिः अस्तु—सर्वे मां सम्मानयन्तु। द्यौः गौः, आदित्यः तस्याः वत्सः; सा, आदित्यवत्सयुक्ता, मम काम्यं अन्नं बलं च ददातु—दीर्घायुः, प्रथमोऽपत्यः, पोषणं, धनं च। स्वाहा। दिशासु चन्द्रमसे हविः कृतम्; तत् सिध्यतु। यथा दिशासु चन्द्रमसे हविः कृतम्, तथा सर्वे मां नमन्तु, नूनं नमन्तु। दिशः गावः, चन्द्रमाः तासां वत्सः। तेन चन्द्रमसा वत्सेन सह, अहं बलं, पोषणं, दीर्घायुः, प्रथमोऽपत्यं, धनं च आहरामि—स्वाहा। अग्नौ अग्निः प्रविश्य चरति, ऋषिपुत्रः, शापात् त्राता। सस्नेहं नमस्कृत्य ते हविः ददामि; देवकार्यस्य विभाजने मम भागो मा भूयात्। हे जातवेदः, हृदयेन मनसा च विशुद्धः, सर्वदेवकर्मज्ञ, तव सप्त वक्त्राणि—तानि हविर्ददामि; त्वं एतां होमं गृहाण। ये जातवेदसे पुरतः, प्राचीं दिशं, यजन्ति, ये अस्मान् बाधन्ते—तान् अग्निः होतृरपकर्षतु; अहं प्रत्यूहं करिष्यामि। ये दक्षिणतः, दक्षिणां दिशं, यजन्ति—तान् यमः होतृरपकर्षतु; अहं प्रत्यूहं करिष्यामि। ये पश्चिमतः, पश्चिमां दिशं, यजन्ति—तान् वरुणः होतृरपकर्षतु; अहं प्रत्यूहं करिष्यामि। ये उत्तरतः, उत्तरां दिशं, यजन्ति—तान् सोमः होतृरपकर्षतु; अहं प्रत्यूहं करिष्यामि। ये अधस्तात्, अधरां दिशं, यजन्ति—तान् पृथिवी होतृरपकर्षतु; अहं प्रत्यूहं करिष्यामि। ये अन्तरिक्षतः, अन्तरां दिशं, यजन्ति—तान् वायुः होतृरपकर्षतु; अहं प्रत्यूहं करिष्यामि। ये उपरिष्टात्, ऊर्ध्वां दिशं, यजन्ति—तान् सूर्यः होतृरपकर्षतु; अहं प्रत्यूहं करिष्यामि। ये दिशाम् अन्तरालये, सर्वतः, यजन्ति—तान् ब्रह्म होतृरपकर्षतु; अहं प्रत्यूहं करिष्यामि। यः मन्त्रेण बलीयान्, यो गर्भात् उदितः, अमृतः, महाबलः, नित्यवर्धमानः, कुलीनः; अप्रधृष्यः, दीप्तिमान्, अहिवत्, त्रितः धारयिता, त्रयाणि धारयति। सः यः प्रथमं नियमं स्थापयामास, तस्मात् बहूनि रूपाणि करोति; धारयिता प्रथमं गर्भं प्रविश्य, अनुक्तां वाचम् अविन्दत्। सः यः स्वं रूपं दाहाय जहौ, हिरण्यमयं प्रवाहितं, शुद्धाः स्वभावतः अनुवर्तन्ते; अत्रैव अमृतानि नामानि प्रतिष्ठितानि, वस्त्राणि अस्मान् प्रविशन्तु, हे गणाः। यदा एते द्वौ अग्रे गच्छन्तौ, प्राचीनं संधिं प्राप्नुतः, सत्-असत् मध्ये स्थितौ, अजरौ; कविः, शुष्कस्य मातरः, योगकामाः, अपत्याय अधिपतिं विधत्त। तस्मात्, त्वां महान्तं, विस्तीर्णबलं, अहं नमस्करोमि; कविः, काव्येन, तव कृते करोमि। यदा द्वौ मिलित्वा आगच्छतः, अत्र महती पृथिवी च द्यौश्च अन्तरिक्षम् व्याप्नुतः। सप्त सीमाः कवयः निरमिमीत; तासां एकाम् अहं समीपं आह्वयामि। आयसी यूपः साधृश्यस्य कुडे स्थितः, मार्गेषु, आधारेषु च। अमृतैः महद्भिः अहं चरामि, असुरव्रतम् आचरन्; असुरस्य तेजः मम शरीरे, तत् विदुषां हर्षः। शक्रः धनं स्थापयतु, वा हविर्दाता बलात् काम्यम् प्राप्नुयात्। पुत्रः पितरं क्षत्रियं, ज्येष्ठं, आरोग्याय, धर्माय च आह्वयति। हे वरुण, तव तानि स्थानानि अहं पश्येयम्; तव स्थापितात् ऋताद् रूपाणि निर्मिमि। इति एषा कथा, मन्त्रबलसमन्विता, देवतानां स्तुत्या, ओषधीनाम् ऐश्वर्येण, गन्धर्वाप्सरसां व्यवहारेण, हविर्दानस्य महिम्ना, पृथिव्यादिषु समृद्ध्याश्च, सम्यक् प्रवहति।