एकदा ऋषयः मनुष्याः च एकत्र समागताः। ते सर्वे हृदयैः च मनसि च एकत्वेन स्थिताः, वैरस्यं विहाय, परस्परं गौः नवजातं वत्सं यथा स्नेहेन पालयति, तथा अन्वभवन्। पुत्रः पितरौ प्रति भक्तिं कृत्वा, मातरं सह एकचित्तः अभवत्। भार्याः पतिं प्रति मधुरवचनानि उक्त्वा शमं जनयन्ति स्म। भ्रातृभिः भ्रातरो न द्वेषं कुर्वन्ति, न च भगिन्यः भगिन्यः प्रति द्वेषं वहन्ति। सर्वे एकव्रता एकनिष्ठाश्च सन्तः सौम्यवचनानि वदन्ति स्म। यया शक्त्या देवा अपि न विभिद्यन्ते, न च परस्परं द्वेष्टि, तां पवित्रां शक्तिं गृहेषु स्थापयामः, येन मनुष्याणां मध्ये समञ्जस्यं भवेत्। ये वृद्धाः प्रज्ञया युक्ताः, ते अपि न विखण्डिताः भवन्तु, किं तु एकचित्ताः, परस्परं प्रियवचनानि वदन्तः, सह प्रयत्नं कुर्वन्तु। एवं सर्वे एकमनसः क्रियन्ते स्म। यूयं सर्वे समं पिबथ, समं खादथ, एकयुक्त्या योजिताः सन्तः, अग्निं संयुक्तचित्ताः पूजयत, यथा चक्रस्य अरणयः नाभिं परितः स्थिताः। अहं सर्वान् एकव्रतान् एकचित्तान् करोमि, सर्वे मिलित्वा सौम्यभावेन स्थेयुः, यथा देवाः अमृतं रक्षन्तः। सायं प्रातश्च शुभचेतसः भवत। देवाः, वृद्धिं नयन्तु, अग्ने, वैरं नय, सर्वं पापं नय, क्षयव्याधिं च अल्पायुषं च नय। शुद्धिकरः महाबलः वैरं नयति, पापकर्माणि नयति, सर्वं पापं, क्षयव्याधिं, अल्पायुषं च नय। ग्राम्यपशवः वन्येभ्यः पृथक् भवन्तु, तृष्णा दूरे गच्छतु, सर्वं पापं, क्षयव्याधिं, अल्पायुषं च नय। द्यावापृथिव्यौ अत्र मम पृथक् स्थेयाताम्, मार्गाः सर्वतः गच्छन्तु, सर्वं पापं, क्षयव्याधिं, अल्पायुषं च नय। त्वष्टा कन्यां पत्युः संयोजयति, तेन सर्वं जगत् प्रवर्तते, सर्वं पापं, क्षयव्याधिं, अल्पायुषं च नय। अग्निः प्राणान् धारयति, चन्द्रमाः प्राणेन संयुज्यते, सर्वं पापं, क्षयव्याधिं, अल्पायुषं च नय। प्राणेन देवाः सर्वव्यापिनं तेजः सूर्यं सञ्चालयन्ति, सर्वं पापं, क्षयव्याधिं, अल्पायुषं च नय। प्राणेन, ये जीवन्ति, ये प्राणदाः, ते जीवन्तु, मा म्रियन्ताम्; सर्वं पापं, क्षयव्याधिं, अल्पायुषं च नय। प्राणेन, जीविषु मध्ये, प्राणे स्थेयुः, मा म्रियन्ताम्; सर्वं पापं, क्षयव्याधिं, अल्पायुषं च नय। ओषधीः रसेन, दीर्घायुषा, पूर्णायुषा च; सर्वं पापं, क्षयव्याधिं, अल्पायुषं च नय। वयं पर्जन्यस्य वर्षे अमृताः स्थेयुः; सर्वं पापं, क्षयव्याधिं, अल्पायुषं च नय। प्रथमं ब्रह्मैव जातम्, आदौ सर्वस्य पूर्वं, तस्मात् तेजस्वी ऋचः प्रसृताः। तस्य गम्भीराः आधाराः अस्य जगतः प्रतिमानानि, सत्-असतां योनिः। अयं पितृस्थानं पूर्वं, प्रथमजाय लोकेषु प्रतिष्ठितम्; तस्मात् तेजो दीप्तं, आमन्त्रयन्तं, शोभनं च प्रथमाय वहन्तु। यो जातः प्राज्ञः, अस्य बान्धवः, स देवानां सर्वजन्मानि विविनक्ति। ब्रह्म ब्रह्माणं मध्ये, अधस्तात्, उपरिष्टात् च, स्वेन धर्मेण प्रतिष्ठापयत्। स वेद, पृथिव्याः सत्येन स्थितः; महत् पृथिवीं दिवं च स्थिरीकृतवान्; महता जातः, दिवं, पृथिवीं, अन्तरिक्षं च स्थिरीकृतवान्। जननस्य गम्भीरात् अधारात् बृहस्पतिः देवतानां राजा प्रभुः, स दिवसः तेजः उत्पाद्य, प्राज्ञान् तेजसि स्थापयति। अस्य कवित्वं एतत् प्राचीनस्य देवस्य महदधिष्ठानं स्पृशति; स बहुभिः सह जातः, तेन पूर्वार्धे विभक्ते। यः अथर्वाणं पितरं, दिव्यं बान्धवं, बृहस्पतिं च श्रद्धया उपगच्छति; स सर्वस्य स्रष्टा, प्राज्ञः देवः, अवध्यः, आत्मस्थः। यः आत्मानं बलं च ददाति, यस्याज्ञां सर्वे उपासते, यस्य नियमनं देवाः अनुयन्ति, यः द्विपदां चतुष्पदां च ईश्वरः—कस्मै देवाय हविं समर्पयामः? यः एकः, जीवन्, निमिषन्, जगतः महराजा अभवत्; यस्य छायाः अमृतम्, यस्य छायाः मृत्यु—कस्मै देवाय हविं समर्पयामः? यं द्वौ क्रन्दन्तौ अधः कम्पमाने आह्वयेताम्, यं द्यावापृथिव्यौ भयेन आह्वयेताम्; यस्य पन्थाः तेजोमयः अन्तरिक्षस्य—कस्मै देवाय हविं समर्पयामः? यस्य विशालं द्यावापृथिव्यौ, विस्तीर्णमन्तरिक्षं, यस्य महत्त्वं सूर्यः व्याप्नोति—कस्मै देवाय हविं समर्पयामः? यस्मात् हिमवन्तः, यस्मात् समुद्राः महत्त्वं वदन्ति, यस्य भुजौ दिशः—कस्मै देवाय हविं समर्पयामः? आपः प्राचीना, सर्वं गर्भत्वेन वहन्त्यः, अमृताः, सत्यं जानन्त्यः; यस्मिन् देवः देविषु प्रतिष्ठितः—कस्मै देवाय हविं समर्पयामः? हिरण्यगर्भः आदौ उत्पन्नः, एक एव प्रभुः भूतानाम् जातः; स पृथिवीं दिवं च धारयति—कस्मै देवाय हविं समर्पयामः? आपः प्रथमं वत्सं, गर्भं वहन्ति, संयुक्ताः; तस्मै जाताय हिरण्ययमावरणम् आसीत्—कस्मै देवाय हविं समर्पयामः? त्रयः समुत्थिताः—व्याघ्रः, नरः, वृकः; शीघ्रं नद्यः प्रवहन्ति, शीघ्रं वनदेवता, शीघ्रं शत्रवः अपि गच्छन्तु। वृकः दूरमार्गे गच्छतु, चौरः उच्चमार्गे गच्छतु; दत्तः रज्जुः दूरं गच्छतु, पापकृदपि दूरे गच्छतु। व्याघ्रस्य नेत्रे वदनं च निगृह्यामः, सर्वाणि च विंशति नखानि। व्याघ्रं प्रथमं निगृह्यामः, ततः चौरं, ततः सर्पं, ततः राक्षसं, ततः वृकं। यः अद्य चौरः आगच्छति, स दलीयमानः गच्छतु; इन्द्रः तं वज्रेण नाशयतु, पतितमार्गेण। मृगशिरसः दन्ताः भग्नाः, पृष्ठानि विदारितानि; गोहः निगूढः भवतु, मृगः निपततु। यत् निग्रहः स निग्रहः नास्ति, यन्न निग्रहः स एव निग्रहः; अहम् इन्द्रस्य, सोमस्य जातः, अथर्वणस्य व्याघ्रनिग्राहकं मन्त्रं वेद्मि। एवं ऋषयः, मनुष्याः, देवाः च, एकचित्ताः, संयुक्ताः, अमृत्यवे प्रयत्नं कुर्वन्तः, पापं, वैरं, व्याधिं च नाशयन्तः, ब्रह्मणः आद्यत्वं, हिरण्यगर्भस्य उत्पत्तिं, जगतः स्थितिं, देवतानां महत्त्वं, प्राणस्य ऐश्वर्यं, सर्वस्य रक्षणं च, मन्त्रैः स्तुतिभिः च कथयन्ति स्म।