यदा वृशाकपिः उत्तरदिशं प्रति इन्द्रस्य गृहम् आगच्छत्, तदा कः स चित्ररुक् मृगः, का वा सा पन्थाः या माता वत्सं जनयामास? इन्द्रः सर्वान् अतिशेते। पार्शुर्हा नाम स्त्री द्वाभ्यां सह विंशतिं अपत्यानि जनयामास; तस्या योनिः सौभाग्यवती जाताऽभवत्, उदरं च स्फीतम् अभवत्; इन्द्रः सर्वान् अतिशेते। शृणुत जनाः, नृशंसः स्तुत्यः; षष्टिसहस्राणि च नवति कौर्माणि वयम् ऋषमेषु न्यधाम। तस्य प्रवहणस्य उष्ट्राः वधूभिः सह द्वादश सन्ति; रथस्य शरीरम् अधः न पतति, दिवम् आक्रम्य उत्तिष्ठन्ति। अस्माभिः तदर्थं स्पृहयामः—शतं हाराणि, दश मालाः, त्रिशतं अश्वान्, सहस्रं गावः। वद रेभ, वद, पक्ते वृक्षे विहग इव; यदा जिह्वा नश्यति, तर्हि वदति, तिक्तशिला उपरि क्षुर इव। रेभाः चिन्तया सह प्रस्थिताः, वृषभा इव गोः रक्षां कुर्वन्ति; तेषां पुत्राः सुरक्षिताः, गावः अपि सुरक्षिताः। प्रस्थित रेभ, चिन्तां प्रजानीहि, यो गाः जानाति, यो वित्तं जानाति; इमं वचः देवान् पुरस्तात् ब्रूहि, विप्र, यथा कुशलनाविकः पारयति। सर्वेषां जनानां नृपतये, मृत्युषु अमृतबुद्धये देवाय, वैश्वानराय, सुविन्यस्तया स्तुत्या समर्पय, हे पारिक्षित्। सीमाः स्थापयित्वा, सः रक्षां चकार, परमं स्थानं प्रतिष्ठापयामास; गृहं निर्माय, कौरव्यः स्वपत्नीं सह स्वामीव संवादं करोति। को वा युष्माकं दधि, मथितं शुद्धीकृतं च, अपाहरत्? पत्नी स्वपतिं पृच्छति पारिक्षित्प्रजास्यां। पक्तयवः स्फीताः सन्तः मार्गात् विवर्तन्ते स्वगुहां प्रति; जनाः समृद्धिं प्राप्नुवन्ति पारिक्षित्प्रजास्यां। इन्द्रः कविं प्रबोधयामास; उत्तिष्ठ, जनानां मध्ये गच्छ। न मे कृपणं स्तौहि; त्वया सर्वः शत्रुः पूर्येत। अत्र गावः जायन्तां, अत्र अश्वाः, अत्र नराः; अत्र पूषा, सहस्रदः, उपविशतु। एता गावः, इन्द्र, न हिंस्यन्ताम्; तेषां गोपः अपि न आपद्येत। न च कश्चन रिपुः, न च चौरः, तासां बलं प्राप्नुयात्, हे इन्द्र। एषा स्तुतिः, शुभवचसा सह, त्वं अस्मासु रमस्व; न वयं कानने, न कदाचित्, वाचं नष्टुं इच्छामः। यो सभा-कुशलः, मन्त्रेषु प्राज्ञः, यजमानः, च पुरुषः—तम् एव देवा: प्रथमं गणानां भक्षं सूर्यं च स्थापयामासुः। यो बान्धवान् अतिक्रामति, यो सखायं जेतुम् इच्छति, ज्येष्ठः चेत् अविद्वान् भवति, तम् अधमं मन्यन्ते। यदा कुलपुत्रः स्थिरः भवति, तदा ऋषिः वदति, तदा गन्धर्वः काम्यं वचः भाषते। यो पणिः, स्पर्धायाम् शीघ्रतमः, यश्च देवहीनः दाशुरिः—प्राज्ञस्य च नित्यस्य च, श्रुतं यत् सः दूरस्थः। ये च देवा यज्ञं न अकुर्वन्, ये च अन्येभ्यः अददुः—ते स्वर्गं गताः सूर्यवत्, मघवा नः न परित्यजति। यो अक्षौध्रः, यो निराभरणः, यो न हारधारी, यो न सुवर्णवान्, यो न ऋत्विक्, ऋत्विजः पुत्रः—सः सामगः, यज्ञेषु प्रसिद्धः। यस्य नेत्रे प्रक्षालिते, सः सुसज्जितः, हारयुक्तः, सुवर्णमयः, उत्तमऋत्विक्, ऋत्विजः पुत्रः—सः सामगः, यज्ञेषु प्रसिद्धः। या पीनपाणिः, अलंकृता, सर्वतः शोभना, कन्या, सुन्दर्यपात्रा—सा सामगिनी, यज्ञेषु प्रसिद्धा। या शोभनपीनपाणिः, अलंकृता, सर्वतः शोभना, कन्या, सुन्दर्यपात्रा—सा सामगिनी, यज्ञेषु प्रसिद्धा। या पृथग्वासिनी, राज्ञी, युधि कल्याणेन गच्छति, यश्च श्रान्तः न स्यात्, बलवान्—एते सामगाः, यज्ञेषु प्रसिद्धाः। राज्ञि, त्वं युधि सुगन्धिना वातेन कल्याणेन च गच्छ; श्वशुरश्वशुर्यौ च त्वया सभासु सुसंवादिनौ स्ताम्। हे इन्द्र, यत् त्वं जनानां नृपतये कृतवान्, मानवाः विभाग्य, यत् सर्वं विचित्रं चकार, तत् यज्ञाय योग्यं। त्वं दानवन्, वृषभं बलिनं कृतवान्, मर्त्यं सूर्यवत् तेजस्विनं चकार, वृत्रस्य शिरः विदार्य, राहिणं असुरं अपाकरोः। यो पर्वतान् स्थापयामास, यो आपः प्रविष्टवान्, इन्द्रः, महावृत्रहा—तुभ्यं नमः। ते शीघ्रयुगले, प्रसिद्धयुगले, मार्गे धावमानौ, ऊचुः—"शुभेन, हे अश्व, इन्द्रं जयाय वह, शोभनमालया भूषितम्।" ते श्वेताः, उच्चैःश्वासिनः अश्वाः, यान् त्वं, हे इन्द्र, दक्षिणे योजयसि, त्वं देवानां प्राचीं नमस्कृतिं वहसि, त्वं स्तूयसे। एते अश्वाः तर्तुम् इच्छन्ति। ते प्रवाहस्य प्रतिकूलं गच्छन्ति, सुतं सोमं इच्छन्तः। तेषु एकः हेममयकचः अस्ति। "हेममयकच, किं इच्छसि?"—"सुवर्णसमृद्धं पुत्रं।" "सः कुतः गतः, दूरस्थः?"—"यत्र ते त्रयः शिंशपावृक्षाः तिष्ठन्ति।" तेषां त्रयाणां परितः।