विवस्वान् ज्ञानवान् उदारश्च दीर्घायुष्मान् महादानश्च अस्ति। सः अस्मान् सर्वत्र रक्षां ददातु। अत्र अस्माकं समीपे बहवः वीराः सन्तु, गोअश्वसमृद्धाः सन्तु, मम समृद्धिः सदा अस्तु। विवस्वान् अस्मान् अमृतत्वे स्थापयतु; मृत्युः दूरं गच्छतु, अमृतः न कदापि गच्छतु; सः एतान् नरान् जरया रक्षतु, तेषां प्राणाः यमस्य समीपं न यान्तु। यो महिमा मध्यं लोकं धारयति, सः ऋषिः पितृभ्यः मध्ये प्रज्ञावान् च। तं यमं विश्वामित्रपुत्राः हविर्दानैः पूजयन्तु; सः नः जीवितस्य सुखेन तरणं ददातु। ऋषयः, यूयं परमं दिवं आरोहत, भयमपि मास्तु; सोमपायिनः, एषा वह्निः युष्माकं कृते दीयते; वयं परमं ज्योतिः प्राप्तवन्तः स्म। अग्निः महतीं दीप्तिम् आदाय, ध्वजवत् प्रकाशते; सः वृषभः इव द्यावापृथिव्योः मध्ये गर्जति; सः दिवः अन्तेषु अपि उत्तिष्ठति, महान् महिषः आपां मध्ये वृद्धिं गच्छति। दिवि, यदा सुश्रेणी पक्षी पतति, तदा हृदयेन अन्वेषिणः त्वां पश्यन्ति; सः सुवर्णपक्षः वरुणस्य दूतः, पक्षी शीघ्रगामी, यमस्य गृहे स्थितः। इन्द्रः, पितेव पुत्रेभ्यः बलं अस्मभ्यं ददातु; बहुहूतो, अस्मिन्पन्थान्यस्मान् शिक्षयतु, यथा वयं जीवज्ज्योतिः प्राप्नुयाम। यानि घटाः पिष्टकावृताः देवैः युष्माकं कृते स्थापिताः, ते हविःसमृद्धाः, मधुराः, सर्पिसा आप्लुताः स्युः। यानि तिलयुतानि धान्यानि अहं युष्माकं कृते विक्षिपामि, तानि हविःपूर्णानि, बहूनि, वीर्यवन्ति च स्युः; तानि राजा यमः स्वीकुर्यात्। हे वृक्ष, यत् तव अन्तरितं तत्तु पुनः ददातु; यमस्य आसने यथा, सः सभायाम् उपविश्य वदतु। हे जातवेदः, गृहाण, तव तेजः बलवत्तरं भवतु; अस्य शरीरं सम्पूर्णं दह, धर्मिष्ठेषु लोकेषु तं स्थापय। ये तव पितरः पूर्वं गताः, ये च अनागता अपि, तेषां प्रति शतधारया सर्पिः प्रवहतु। एषः वायुम् आरोहतु, शुद्धः, स्वगृहे दीप्तिमान्; मध्ये मार्गे गच्छतु, प्रतिनिवर्तितुं मा कृत्वा, पितृणां लोके गच्छतु, यः अत्र प्रथमः आसीत्। हे जातवेदः, मातरं प्रति पितृपथैः आरोहतु; अहं त्वां सम्यक् आरोपयामि; हविःवाहन, होमेन प्रेरितः, यजमानं धर्मिष्ठं लोकं प्रति वह। देवाः यज्ञेन अमृतत्वं प्राप्तवन्तः, ते हविः, पिष्टकं, चमसाः, यज्ञोपकरणानि च सज्जीकुर्वन्ति। तैः दिव्यैः मार्गैः गच्छ, येन यजमानाः स्वर्गलोकं यान्ति। हे अङ्गिरस, सत्यस्य मार्गं पश्य, धर्मस्य पन्थानं येन साधवः यान्ति। तैः मार्गैः स्वर्गं प्रतिपद्य, यत्र आदित्याः माधुर्यं भुञ्जते; तृतीयं दिवं आरोहतु, तत्रैव स्थानं कुरु। त्रयः दिव्याः पक्षिणः, उत्तमस्य लोकस्य रक्षकाः, दिवः शिखरे, परमव्योम्नि स्थिताः। स्वर्गलोकाः अमृतत्वेन परिपूर्णाः, तैः यजमानः पोषं बलं च लभते। सरितः संगच्छन्तु, वायवः संयन्तु, पक्षिणः समागच्छन्तु। एष यज्ञः वृद्धिं यातु; प्रवाहितेन हविषा, वाचाः हविर्ददामि। वयं एतं यज्ञं रक्षेम, एषं प्रवाहितं यज्ञं वर्धयेम; प्रवाहितेन हविषा, वाचाः हविर्ददामि। रूपेण रूपं, युगेन युगं, ते सम्यक् संयुज्य समालिङ्गन्तु। चत्वारः दिशः एषं यज्ञं वृद्धिं यान्तु; प्रवाहितेन हविषा, वाचाः हविर्ददामि। हिमालयात् आपः त्वां कल्याणं कुर्युः, सरःसः आपः अपि त्वां कल्याणं कुर्युः। उपशान्ताः आपः, वर्षायाः आपः च त्वां कल्याणं कुर्युः। मरुभ्यः आपः, पल्वलेभ्यः आपः, खुदिताभ्यः आपः, घटेषु नीताः आपः च त्वां कल्याणं कुर्युः। अनभ्राः गभीराः आपः समाहृताः, ताः चिकित्सकानाम् मध्ये श्रेष्ठाः; ताः वयं आवाहयामः। वयं दिव्यानां आपां, प्रवाहितानां आपां, पीत्वा, समवेत्य, त्वं शीघ्राश्वः भव। एता आपः शुभाः, रोगनाशकाः च; यथा तृप्तिः आगच्छति, तथा ताः अस्मभ्यं भेषजं ददातु। द्यावापृथिव्योः, अन्तरिक्षस्य, वृक्षाणां, ओषधीनां च, यत्र यत्र जातवेदाः स्थितः, स्तुतः, स्वागतम्, तत्रतस्त्वं अस्मान् प्रति आगच्छ। तव महिमा आप्सु, वनेषु, ओषधीषु, पशुषु, अन्तः आप्सु च अस्ति; हे अग्ने, तानि सर्वाणि रूपाणि संगृह्य, अस्मान् प्रति आगच्छ, धनदः, सदा उदारः च। देवेषु तव महिमा दिव्या, पितृषु तव रूपं प्रविष्टम्; यद् ऐश्वर्यं त्वया मनुष्येषु वितरितं, तेन अस्मान् धनं ददातु। विदुषे, श्रुतवत्, श्रोत्राय, अहं वचसा समीपं गच्छामि; यत्र भीः, तत्र अस्माकं रक्षां कुर्यात्; हे अग्ने, देवांश्च पूजय, आपदं च निवर्तय। अथर्वणा यः प्रथमः होमः कृतः, यः जातः, यः जातवेदसा हविर्भूतः, तं प्रथमं अहं आवाहयामि; तेन प्रेरितः अग्निः, एतत् हविः अग्नये वहतु, स्वाहा। मम पुरतः दिव्यं प्रेरणां स्थापयामि, शुभां, सौम्यां, चिन्तनस्य मातरं; सा अस्मान् अनुग्रहं करोतु। प्रेरणां अहं इच्छामि, सा मम अस्तु; सा यथा अहं इच्छामि, मम मनसि प्रविशतु। हे बृहस्पते, प्रेरणया, प्रेरणया, अस्मान् समीपं आगच्छ; भाग्यस्य भागं अस्मभ्यं ददातु, अनुग्रहं च कुर्यात्। बृहस्पतिः, अङ्गिरसः वंशजः, मम वाक्यं स्वीकरोतु; यस्य देवत्वानि देवाः अभवन्, सः सुप्रेरिताः इच्छाः अस्मान् अनुवर्तन्ताम्। इन्द्रः चराचराणां राजा, पृथिव्याः सर्वरूपस्य च; सः तस्मात् यजमानाय धनं ददाति, स्तुतः सन्, दूरात् अपि समीपं आनयति। पुरुषः सहस्रबाहुः, सहस्रनेत्रः, सहस्रपादः च अस्ति; सः पृथिवीं सर्वतः परिव्याप्त्य, दशाङ्गुलं अतीत्य तिष्ठति। त्रिभिः पदैः दिवं व्यचरत्, चतुर्थेन पुनः अत्र स्थितः; एवं सः सर्वत्र व्याप्तः, खादति च, न खादति च। तस्य एतावन्ति महिमानः, किन्तु पुरुषः एतेभ्यः अपि अधिकः; तस्य चतुर्थभागः सर्वाणि भूतानि, त्रयो भागाः अमृतस्य दिवि स्थिताः। सः पुरुषः एव सर्वं इदम्—यत् भूतं, यच्च भविष्यति; सः अमृतस्य अधिपः, यत् तेन सह वर्धते। यदा तं पुरुषं अविव्युः, कति भागेषु तं वितरन्त? किम् अस्य मुखं, किम् बाहू, किं मध्यं, किं पादौ इति? तस्य मुखं ब्राह्मणः अभवत्, बाहू राजन्यः; मध्यं वैश्यः, पाद्यां शूद्रः जातः। एवं, ऋषयः, यजमानाः, देवाः, पितरः, आपः, अग्निः, बृहस्पतिः, इन्द्रः, पुरुषः च, सर्वे मिलित्वा, यज्ञस्य, अमृतत्वस्य, समृद्धेः च एकं दिव्यं चरित्रं निर्मिमुः।