स एकदा सः अग्निरूपं धृत्वा मनुष्येषु विचचार, "स्वाहा" इति घोषं कुर्वन्, अन्नध्वनिं च निर्मिमीत। सः "स्वाहा"शब्देन अन्नध्वनिना च अन्नं भुङ्क्ते—एवं यो वेद, स एव तत् प्राप्नोति। पुनः सः बृहस्पतिर्भूत्वा ऊर्ध्वदिशं प्रति जगाम, "वषट्" इति घोषं कुर्वन्, अन्नध्वनिं च निर्मिमीत। सः "वषट्"शब्देन अन्नध्वनिना च अन्नं भुङ्क्ते—एवं यो वेद, स एव तत् प्राप्नोति। ततोऽपि सः ईशानरूपं धृत्वा देवानां मध्ये विचचार, "मन्यु" इति घोषं कुर्वन्, अन्नध्वनिं च निर्मिमीत। सः "मन्यु"शब्देन अन्नध्वनिना च अन्नं भुङ्क्ते—एवं यो वेद, स एव तत् प्राप्नोति। अनन्तरं सः प्रजापतिरूपं धृत्वा प्राणिनां मध्ये विचचार, श्वासं निःश्वस्य, अन्नध्वनिं च निर्मिमीत। सः श्वासेन अन्नध्वनिना च अन्नं भुङ्क्ते—एवं यो वेद, स एव तत् प्राप्नोति। पश्चात् सः परमेष्ठीभूत्वा सर्वेषु अन्तरिक्षेषु विचचार, ब्रह्म घोषयन्, अन्नध्वनिं च निर्मिमीत। सः ब्रह्मणा अन्नध्वनिना च अन्नं भुङ्क्ते—एवं यो वेद, स एव तत् प्राप्नोति। तस्य वै व्रात्यस्य सप्त प्राणाः, सप्त अपानाः, सप्त व्यानाः सन्ति। तस्य प्रथमो प्राणः ऊर्ध्व इति नाम, सः अग्निः। द्वितीयः प्राणः प्रौढ इति नाम, सः आदित्यः। तृतीयः प्राणः अभ्यूद्ध इति नाम, सः सोमः। चतुर्थः प्राणः विभू इति नाम, सः पवमानः। पञ्चमः प्राणः योनि इति नाम, एते आपः। षष्ठः प्राणः प्रिय इति नाम, एते पशवः। सप्तमः प्राणः अपरिमित इति नाम, एते प्रजाः। तस्य प्रथमो अपानः—सः पौर्णमास्यः। द्वितीयः अपानः—सः अष्टका। तृतीयः अपानः—सा सामावास्या। चतुर्थः अपानः—सा श्रद्धा। पञ्चमी पादिका—सा दीक्षा। षष्ठी पादिका—स यज्ञः। सप्तमी पादिका—एते दानानि। तस्य प्रथमो व्यानः—इयं पृथिवी। द्वितीयो व्यानः—इदम् अन्तरिक्षम्। तृतीयो व्यानः—द्यौः। चतुर्थो व्यानः—एताः नक्षत्राणि। पञ्चमो व्यानः—एतानि ऋतवः। षष्ठो व्यानः—एतानि युगानि। सप्तमो व्यानः—एष संवत्सरः। देवाः एकं कृत्यम् अन्वियन्ति; ऋतवः हि संवत्सरमेव अनुवर्तन्ते, व्रात्यं च। यदा ते सूर्यं प्रविशन्ति, अमावास्यायां च पौर्णमास्यां च, तदेव तेषां अमृतत्वं—यज्ञ एव। तस्य व्रात्यस्य—तस्य दक्षिणं नेत्रं सूर्यः, वामं नेत्रं सोमः। तस्य दक्षिणं कर्णं अग्निः, वामं कर्णं पवमानः। दिनरात्रे तस्य नासिके, दितिः अदितिश्च तस्य कपालके, संवत्सरः तस्य शिरः। दिवा पश्चिमां दिशं पश्यति व्रात्यः, रात्रौ पूर्वां दिशं पश्यति। नमो व्रात्याय। उदकस्य वृषा विमुक्तः, दिव्या अग्नयः विमुक्ताः। भिन्दन्, परिवृत्य, पिषन्, समूलं विनाशयन्। संहरन्ति, मनः हरन्ति, खनन्ति, दहन्ति, आत्मनाशकाः, शरीरनाशकाः। एषा तमः अहं प्रेषयामि; मा माम् आवृणोत्।