अथ किल, विवाहकाले, अधर्मान्धकारं कृष्णं पीतरक्तं च नः अपसर्पतु इति प्रार्थयन्ति। यदिह काचिद्दाहजन्यपीडा दृश्यते, तां सर्वां यूपे स्थापयामः। यावन्ति तत्र विवाहपीठे पापानि, यावन्ति वरुणस्य पाशाः, यावन्ति विफलताः, तानि अपि यूपे एव स्थापयामः। मम या तनुः प्रियतमा, सा वस्त्रैः शोभितां भवतु; हे वृक्ष, तस्या अग्रे अधोवस्त्रं निर्मास्व, यथा नः किञ्चिदपि अनिष्टं न स्यात्। यानि च तन्तवः, यावन्ति अन्तानि, यद्वा तन्तुयुग्मं, यानि च सूत्राणि, तानि सर्वाणि—पत्नीभिः विनिर्मितं यद्वस्त्रं, तत् शुभेन स्पृशतु। इमाः दीप्तयः कन्याः, पितृलोकात् पतिं प्रति गच्छन्त्यः, दीक्षां मुमुचुः—स्वाहा। बृहस्पतिना निर्मितं, सर्वैर्देवैः धार्यमाणं, या तेजः गावः प्रविष्टवत्याः, तेनामां निर्मिमः। एवं तेजसा, बलिना, यशसा, पयसा, सारेण च, या गावः प्रविष्टा, तेनामां निर्मिमः। यदि गृहे दीर्घकेशाः जनाः, शोकात् रुदन्तः, किंचित् अनिष्टं कुर्वन्ति, तस्मात् पापात् अग्निः सविता च त्वां विमोचयेताम्। यदि तव दुहितरः विकीर्णकेश्या गृहे रुदति, तस्याः क्रन्दनजन्यं पापं अग्निः सविता च विमोचयेताम्। यदि भगिन्यः वा युवत्यः गृहे शोकात् रुदन्त्यः, तस्याः पापात् अग्निः सविता च विमोचयेताम्। यदि दुष्टैः तव सन्ततौ, गोषु, गृहे च किञ्चित् अनिष्टं कृतं, तस्मात् पापात् अग्निः सविता च विमोचयेताम्। इयं स्त्री पितृगृहात् निर्गम्य वदति—मम पतिः शतं शरदान् दीर्घायुष्मान् भवतु। हे इन्द्र, अत्र दम्पत्योः मध्ये यं कलहं चक्रवाकयोः इव नय, तौ सन्तानसम्पन्नौ सर्वं जीवनं सुखेन यापयेताम्। यद् यद् पापं मलिनं शय्यायां वा आसने वा, यद् यद् विवाहे स्नाने वा किञ्चित् दोषं जातम्, तत् सर्वं परित्यजामः। यद् यद् दुष्कृतं कल्मषं विवाहे वा हरणे वा, तत् सम्भलस्य कुम्भिकायां शुद्धिं कृत्वा पापं निष्कासयामः। तथैव कल्मषं शुद्ध्वा, पापं निहत्य, यज्ञयोग्याः शुद्धाश्च जाताः; आयुषः पारं गच्छेम। शतशल्यकं कृत्रिमं कंटकं, तद् अपाकुरु, केशेभ्यः मलं निष्कासय, शिरसः कल्मषं अपाकुरु। तस्या अंगेभ्यः रोगं निष्कासयामः; न स पृथिवीं, न देवान्, न द्यां, न अन्तरिक्षं, नापः, न चेदं पापं अग्ने, न यमं, न पितॄन् प्राप्नुयात्। त्वां पृथिव्याः सारेण बध्नामि, ओषधीनां सारेण बध्नामि, सन्तत्याः धनस्य च सारेण बध्नामि; एवं संयुक्ता, अस्मिन्स्थाने दृढा भव। अहं स्तोमः, त्वं गीतिः; अहं साम, त्वं ऋचः; अहं द्यौः, त्वं पृथिवी; एवं अत्र संयोक्त्वा, संतानं जनयाव। नावः सन्ततिं वहन्तु, दातारः पुत्रान् जनयन्तु; अनयोरनिष्टं विना, महाबलाय सह जीवतम्। ये पितरः कन्यां दृष्टवन्तः, ते ताम् आनयितुम् आगताः; ते अस्यै पत्न्यै सन्तानसम्पन्नं सुरक्षितं गृहम् आदिशन्तु। ये पूर्वे उपवीता, अस्यै सन्ततिं धनं च दत्त्वा, तां पूर्वगतानां पथ्या नेतुं, सा शोभना सन्तानवती तान् अतिशेत। उत्तिष्ठ, उत्तिष्ठ सुविश्रुत्या, शतशरदं दीर्घायुष्या जागृत्य, गृहपत्नी भूत्वा गृहम् आगच्छ; सविता त्वां दीर्घायुषीं करोतु। *** अथ, एकः वृात्यः जातमात्रः आसीत्; सः प्रजापतिम् उपगच्छत्। प्रजापतिः स्वात्मनि हिरण्यम् अपश्यत्; तत् ससर्ज। तत् एकं जातम्; तत् चिह्नं, तत् महत्, तत् ज्येष्ठं, तत् ब्रह्म, तत् तपः, तत् सत्यम् अभवत्; तेन सः जातः। सः ववृधे, महत्त्वं जगाम, स महादेवः अभवत्। सः देवानां स्वामी भूत्वा सर्वत्र विचचार, अधिपतित्वं प्राप। स एवैकः वृात्यः अभवत्; धनुः जग्राह; सा इन्द्रस्य धनुः। तस्य उदरं कृष्णं, पृष्ठं रक्तम्। सः कृष्णेन अशुभं रिपुं च छादयति, रक्तेन शत्रुं हन्ति—इति ब्रह्मविदः वदन्ति। *** सः उत्थाय, पूर्वदिकं प्रतिपद्य गतवान्। बृहद्, रथन्तर, आदित्याः, सर्वे देवाश्च तं अनुययुः। यो वृात्यं विज्ञाय एवं वदति, स बृहद्, रथन्तर, आदित्याः, सर्वे देवाः च प्राप्यते। तस्य पूर्वदिकि श्रद्धा, गणिका, मित्रः, सूतः, विद्या, वासः, दिवा पग्रम्, रात्रिः केशः, हरितौ, चक्रे, मलम्, रत्नम्; अतीतं भविष्यच्च धावकौ, मनः पन्थाः; मातरिश्वा पवमानौ मार्गदर्शकौ, वायुः सारथि, रश्मयः अंकुशः; कीर्तिः, यशश्च अग्रगामिनौ। एवं विज्ञाय, कीर्तिः यशश्च तं अनुयातः। सः दक्षिणदिकं प्रतिपद्य उत्थितः। यज्ञः, यजमानः, वामदेवः, क्रतु, पशवः च तं अनुययुः। यो वृात्यं विज्ञाय एवं वदति, तं ते यज्ञादयः प्राप्नुवन्ति। तस्य दक्षिणदिकि उषाः, गणिका, मन्त्रः, सूतः, विद्या, वासः, दिवा पग्रम्, रात्रिः केशः, हरितौ, चक्रे, मलम्, रत्नम्; अमावास्या पौर्णमासी च धावकौ, मनः पन्थाः; मातरिश्वा पवमानौ मार्गदर्शकौ, वायुः सारथि, रश्मयः अंकुशः; कीर्तिः, यशश्च अग्रगामिनौ। एवं विज्ञाय, कीर्तिः यशश्च तं अनुयातः। सः पश्चिमदिकं प्रतिपद्य उत्थितः। वैरूपः, वैराजः, आपः, वरुणराजा च तं अनुययुः। यो वृात्यं विज्ञाय एवं वदति, स तेषां प्रियस्थानं भवति। तस्य पश्चिमदिकि गणिका, हास्यं, मागधः, विद्या, वासः, दिवः किरीटम्, रात्रिः केशः, हरितौ, गमनम्, मलम्, रत्नम्; दिवा रात्रिश्च धावकौ, मनः पन्थाः; मातरिश्वा पवमानौ मार्गदर्शकौ, वायुः सारथि, रश्मयः अंकुशः; कीर्तिः, यशश्च अग्रगामिनौ। एवं विज्ञाय, कीर्तिः यशश्च तं अनुयातः। सः उत्तरदिकं प्रतिपद्य उत्थितः। श्यैतः, नौधासः, सप्तर्षयः, सोमराजा च तं अनुययुः। यो वृात्यं विज्ञाय एवं वदति, स तेषां प्रियस्थानं भवति। तस्य उत्तरदिकि विद्युत् गणिका, गर्जनं मागधः, विद्या, वासः, दिवः किरीटम्, रात्रिः केशः, हरितौ, गमनम्, मलम्, रत्नम्; श्रुतं, यशश्च धावकौ, मनः पन्थाः; मातरिश्वा पवमानौ मार्गदर्शकौ, वायुः सारथि, रश्मयः अंकुशः; कीर्तिः, यशश्च अग्रगामिनौ। एवं विज्ञाय, कीर्तिः यशश्च तं अनुयातः। एवं विवाहसंस्कारस्य पवित्रकथायाः च, वृात्यस्य दिव्यचरितस्य च, ऋषयः सन्देशं ददति—शुद्धिं, ऐश्वर्यं, दीर्घायुषः, तथा ब्रह्मविद्यां च।