श्रूयतां दिव्यं चरित्रम्। यः देवः स्वप्राणेन द्यावापृथिव्यौ तर्पयति, स्वनिःश्वासेन समुद्रगर्भं पूरयति, स एव क्रुद्धः सति—यदा ब्राह्मणं विदुषं वेदशास्त्रवितं जयति कश्चित्, तदा एष एव अपराधः भवति। तस्मात्, रोहित, ब्रह्मघ्नस्य बन्धनानि क्षिप्रं विमोचय, तस्य पाशान् विमोचय। यत्र विराज्, परमेष्ठिन्, प्रजापति, वैश्वानराग्निः, पङ्क्तिः च प्रतिष्ठिता: सन्ति; यः अन्यस्य प्राणं तेजश्च गृह्णाति, तस्य देवस्य क्रोधे एष एव अपराधः—यो ब्राह्मणं विदुषं जयति। रोहित, पाशान् विमोचय, ब्रह्मघ्नस्य बन्धनानि शिथिलय। यत्र षट् दिशः, पञ्च प्राचीः, चत्वारि आपः, यज्ञस्य त्र्यक्षराणि प्रतिष्ठितानि; यः क्रुद्धः सन् द्यावापृथिव्योः मध्ये अपश्यत्, तस्य देवस्य क्रोधे एष एव अपराधः। रोहित, बन्धनानि विमोचय, ब्रह्मघ्नस्य पाशान् शिथिलय। स एव अन्नादोऽभवत्, अन्नस्य ईशः, वाक्पतिः, सः यः अस्ति, यः भविष्यति, सर्वभूतानां अधिपतिः। तस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। रोहित, बन्धनानि विमोचय। स एव त्रयोदशमासं त्रिंशद्भागयुक्तं दिवा-नक्तं व्यमिमीमीत। तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। रोहित, बन्धनानि विमोचय। याः कृष्णगामिन्यः सुवर्णपक्षिण्यः उत्तमाः पक्षिणः जलवसनाः स्वर्गं प्रति पतन्ति, सत्यमासाद्य पुनः प्रतिनिवृत्ताः; तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। रोहित, बन्धनानि विमोचय। हे कश्यप, तव यः दीप्तमान् तेजस्वी मण्डलः, यत्र सप्त सूर्याः एकत्र स्थिताः, स एव तस्य देवस्य तेजः। तस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। रोहित, बन्धनानि विमोचय। ब्रिहत् तं पुरतः अनुगच्छति, रथन्तरं पृष्ठतः स्वीकरोति; सः प्रकाशरूपेण स्थिरासनं उपविशति। तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। रोहित, बन्धनानि विमोचय। ब्रिहद् तस्य एकः पक्षः, रथन्तरः अपरः, उभौ बलयुक्तौ सम्यक् स्थितौ; तं रोहितं देवाः सृजन्। तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। रोहित, बन्धनानि विमोचय। स एव सायं वरुणः, अग्निः; प्रातः मित्रः; मध्यं दिवः सविता; दिव्याम् मध्ये इन्द्रः सन् स्फुलिङ्गति। तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। रोहित, बन्धनानि विमोचय। सहस्राणि अह्नां तस्य शीघ्रस्य हंसस्य पक्षिणः, स्वर्गं प्रति पतन्ति; सर्वान् देवान् हृदि स्थापयित्वा, सः सर्वलोकान् पश्यन् गच्छति। तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। रोहित, बन्धनानि विमोचय। सः देवः सहस्रमूलः, कठिनत्वचः, रक्तवर्णः, यः इमं विश्वं सृजति। तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। रोहित, बन्धनानि विमोचय। हरिताः अश्वाः तम् उज्ज्वलन्तं वहन्ति, सः दिवि दीप्तिमान्; तस्य सम्यक् स्थिताः किरणाः द्यां दहन्ति, अधस्तात् सुवर्णध्वजैः सः दीप्तिमान्। तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। हे रोहित, उत्तिष्ठ, बन्धनानि विमोचय। येना हरिताः आदित्यान् वहन्ति, यस्य यज्ञेन बहवः प्राज्ञाः भवन्ति; एकं तेजः अनेकवर्णम् प्रकाशते। तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। हे रोहित, उत्तिष्ठ, बन्धनानि विमोचय। सप्त युक्ताः एकचक्रे रथं वहन्ति; एकः अश्वः सप्तनामधेयः तं वहति। तस्य चक्रस्य त्रयः नाभयः, अजराः, अखण्डिताः, यत्र सर्वे लोका प्रतिष्ठिताः। तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। हे रोहित, उत्तिष्ठ, बन्धनानि विमोचय। तप्तः अग्निः अष्टधा युक्तः वहति; सः देवपिता, चिन्तनां स्रष्टा। सत्यसूत्रं मनसा मापयन् मातरिश्वा सर्वदिशः गच्छति। तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। हे रोहित, उत्तिष्ठ, बन्धनानि विमोचय। सर्वाः दिशः ऋजुसूत्रम् अनुवर्तन्ते, गायत्र्यां, अमृतगर्भे। तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। हे रोहित, उत्तिष्ठ, बन्धनानि विमोचय। त्रयः उषसः अवतरन्ति, त्रयः उदयन्ति, त्रयः अन्तरिक्षस्य प्रदेशाः, त्रयः एव स्वर्गाः। तव त्र्युत्पत्तिं, हे अग्ने, वयं विद्मः; देवानां त्र्युत्पत्तिं अपि जानिम। तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। हे रोहित, उत्तिष्ठ, बन्धनानि विमोचय। सः जातः पृथिवीं रोम्णा व्याप्तवान्, अन्तरिक्षं सागरस्य उपरि स्थापयत्। तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। हे रोहित, उत्तिष्ठ, बन्धनानि विमोचय। त्वं, अग्ने, कर्मभिः, लिङ्गैः च प्रतिष्ठितः; दीप्तमान् सन् दिवि दृश्यसे। यं देवाः रक्तं सृजन्, तं मरुतः किं स्तुतवन्तः? तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। हे रोहित, उत्तिष्ठ, बन्धनानि विमोचय। यः आत्मानं ददाति, बलं ददाति, यं सर्वे उपासते, यस्याज्ञया देवाः चरन्ति; यः द्विपदां चतुष्पदां च ईशः। तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। हे रोहित, उत्तिष्ठ, बन्धनानि विमोचय। एकपदेन सः द्विपदात् परं गच्छति; द्विपदाभ्यां त्रिपदं पृष्ठतः अनुयाति। चतुष्पदेन द्विपदेषु वर्तते, रेखां निरीक्ष्य, पङ्क्तौ स्थितः। तस्य देवस्य क्रोधे—यो ब्राह्मणं वेदविदं जयति—एष एव अपराधः। हे रोहित, उत्तिष्ठ, बन्धनानि विमोचय। श्वेतः कृष्णरात्रेः पुत्रः वत्सः जातः। सः दिवि उदेति, उदितः, रोहित उदितः। सः प्रेरयिता स्वर्गस्य शिखरं प्रति गच्छति, अधस्तात् उक्त्वा। किरणैः सः दिवं आवृत्य तिष्ठति; महेन्द्रः आवृतः आगच्छति। सः धाता, विधाता, वायुः, दिवि उत्थितः। सः आर्यमा, सः वरुणः, सः रुद्रः, सः महादेवः। सः अग्निः, सः सूर्यः, सः एव महायमः। तम् दश वत्साः, एकैकशिरसः, युक्ताः उपगच्छन्ति। ते पश्चिमं च, अग्रे च प्रसारयन्ति, यदा सः उदेति दीप्तमान्। एष मरुतां गणः, गुच्छरूपेण आगच्छति। महेन्द्रः आवृतः गगनं किरणैः वहमानः आगच्छति। एष नव पात्राणि, नवधा स्थितानि। सः सर्वाणि भूतानि, श्वासन्ति अश्वासन्ति च, निरीक्षते। एष शक्ति तस्मिन् अन्तर्गतं; सः एक एव वहमानः, एक एव। एते देवाः तस्मिन् एके वहमाने संयुक्ताः भवन्ति। यशः, कीर्तिः, आपः, द्यौः, ब्राह्मतेजः, अन्नं, यच्च खाद्यं अस्ति—एते सर्वे तत्रैव स्थिताः। यः एतम् एकम् वहमानं देवम् वेद, तस्य। न द्वितीयः, न तृतीयः, न चतुर्थः कश्चन उक्तः। न पञ्चमः, न षष्ठः, न सप्तमः अपि उक्तः। एवं सः एक एव देवः, सर्वस्य आधारः, सर्वेषां कारणम्, सर्वदेवताः तस्मिन्नेव एकीकृताः, सर्वं तस्माद् प्रवर्तते। यः ब्राह्मणं वेदविदं जयति, तस्य एष एव अपराधः—तस्मात्, हे रोहित, ब्रह्मविद्यायाः बन्धनानि विमोचय, पाशान् शिथिलय, विमोचय।