पूर्वजाः दश देवाः, ये अन्यदेवान् पूर्वं जाताः, ते जगत् स्वपुत्रेभ्यः दत्त्वा, तस्मिन् जगति अधुना कुत्र निवसन्ति इति विचार्यते। यदा सः केशं, अस्थि, स्नायु, मांसं, मज्जा च संगृह्य, पादयुक्तं शरीरं निर्माय, तदा सः कस्यां लोक्यां प्रविष्टवान् इति प्रश्नः उद्भवति। केशः, स्नायु, अस्थयः, अंगानि, संधयः, मज्जा, मांसं च—कुतः संगृहीतानि? कः एतानि सर्वाणि समानीतवान्? संचिताः देवाः, ये साम्चिकाः इति कथ्यन्ते, ते सर्वं द्रव्यं संगृह्य, देवाः मृत्युमन्तं पुरुषं प्रविष्टवन्तः। जंघे, पादौ, अस्थयः, शिरः, हस्तौ, मुखं, पृष्ठं, फलकौ, पार्श्वे—एतानि सर्वाणि कः सम्यक् संयोजितवान्, हे ऋषे? शिरः, हस्तौ, मुखं, जिह्वा, ग्रीवा, जावौ—एतानि सर्वं त्वचा आच्छाद्य, पृथिवी एतानि संयोजयति। यत् शरीरं संधिभिः संयोजितं, विशालरूपं शयितं, तस्य दीप्तिम् अधुनाति कः वर्णं आनीयत्? सर्वे देवाः तं शरीरं अन्वेष्टुम् आरभन्त; सा बुद्धिमती वधू, शक्तिपतेः पत्नी, तं ज्ञात्वा, तस्मिन् वर्णं आनीयत्। यदा त्वष्टा विभजति, त्वष्टुः पिता, तस्य पश्चात् यः अस्ति, तेन निवासं कृत्वा, देवाः मृत्युमन्तं पुरुषं प्रविष्टवन्तः। निद्रा, तन्द्रा, जीर्णता, पापम्—एते देवतानाम् नामानि; वृद्धत्वं, केशच्छेदः, श्मश्रुता च शरीरम् प्रविष्टवन्ति। चौर्यं, अधर्मः, पापम्, सत्यम्, यज्ञः, महद् यशः, बलम्, ऐश्वर्यम्, वीर्यं च शरीरम् प्रविष्टवन्ति। समृद्धिः, विपत्तिः, दानम्, निषेधः, सर्वाः तृष्णाः, क्षुधाः च शरीरम् प्रविष्टवन्ति। निन्दा, अनिन्दा, यत् 'हन्' वा 'न हन्' इति, श्रद्धा, दानशीलता, श्रद्धाहीनता च शरीरम् प्रविष्टवन्ति। विज्ञानम्, अविज्ञानम्, यत् शिक्ष्यते, वेदः, ऋचः, साम, यजुः च शरीरम् प्रविष्टवन्ति। सुखानि, हर्षाः, रम्याः, परमसुखानि, आनन्दः, हासः, अहिंसा, नृत्यं च शरीरम् प्रविष्टवन्ति। वाक्, वाचालता, कामाः, व्यर्थवाकः—एतानि सर्वाणि शरीरम् प्रविष्टवन्ति, युक्तानि च अयुक्तानि। प्राणः, अपानः, दृष्टिः, श्रवणम्, द्वे भूम्यः, यत् स्थिरं, यत् अधः, प्राणः, उदानः, वाक्, मनः—एतानि सर्वे शरीरसहितं विचरन्ति। आशीः, आज्ञाः, अनुमतिः, भेदाः, सर्वे इच्छाः, संकल्पाः च शरीरम् प्रविष्टवन्ति। चौर्यवृत्तिः, वासवृत्तिः, शीघ्रता, दुःखम्, यत् गुह्यं, यत् शुद्धम्, यत् स्थूलम्, यत् त्याज्यम्, यत् घृणितम्—एतानि सर्वाणि शरीरम् अधिष्ठितवन्ति। अस्थि दारु इव कृत्वा, अष्ट जलानि अधिष्ठितवन्ति; शुक्रं घृतं इव कृत्वा, देवाः पुरुषं प्रविष्टवन्ति। आपः, देवाः, राज्ञः व्यवस्था, ब्रह्म च शरीरम् प्रविष्टवन्ति; ब्रह्म शरीरम् प्रविष्टवान्, प्रजापतिः तत्र अधिपत्यं कृतवान्। सूर्यः नेत्रम् अभवत्, वायुः पुरुषस्य प्राणः अभवत्; ततः देवाः तस्य अन्यं आत्मानं अग्नये ददुः। अतः, यः जानाति, सः पुरुषं ब्रह्म इति मन्यते; तस्मिन् सर्वे देवाः तिष्ठन्ति, गोशाला इव गाः। प्रथमया मित्या, त्रिधा सर्वत्र गच्छति; एकया तत्र गच्छति, अन्यया अन्यत्र, एकया अत्र स्थाति। जलेषु स्थापितम्, मातृषु वृद्धम्, शरीरम् अन्तः स्थाप्यते; तस्य अन्तः छाया अस्ति, अतः 'छाया' इति नाम भवति। अथ, सर्वे भुजाः, शराः, धनुषः शक्तयः, खड्गाः, परशवः, आयुधानि, हृदयस्य संकल्पः—एतत् सर्वं, हे अर्बुद, त्वं धारयसि; शत्रूणां दर्शनाय तानि दर्शय, वीरान् प्रकटय। उत्तिष्ठ, समागच्छ, हे दिव्याः, अस्माकं मित्राणि; ये दृश्याः, ये अदृश्याः, ते रक्षिणः भवन्तु—ये अर्बुदे अस्माकं मित्राणि। उत्तिष्ठ, गृह्णीहि, उभाभ्यां गृहणेन बन्धनं च; शत्रूणां सेनाः अर्बुदे निहन्यन्ताम्। अर्बुदः देवस्य नाम, न्यर्बुदिः अधिपः; ताभ्यां मध्यं च महतीं भूमिं च व्याप्नोति। ताभ्यां, इन्द्रेण सह, सेनया जयम् अन्विष्यामि। उत्तिष्ठ, दिव्याः, अर्बुदे सेनया सह; शत्रूणां सेनाः भञ्जित्वा, तान् भोगैः परिवेष्टय। सप्त उत्तमाः, न्यर्बुदे जाताः, पश्यन्ति; तैः सर्वैः, हविः क्षिप्ते, सेनया सह उत्तिष्ठ। शत्रूणां पत्न्यः अश्रुपूर्णाः स्युः, तेषां कर्णे विलापः पूर्णः, विकृतकेशाः, यदा पुरुषः अर्बुदे हन्यते च विक्रियते। मृतदेहं आकृष्य, पुत्रं, पति, भ्रातृ, बान्धवं कामयन्ती, मनसा विलपन्ती, अर्बुदे विकृतं विलपतु। गृध्राः, काकाः, गरुडाः, श्येनाः, अन्ये पक्षिणः, शृगालाः, लोभिनः च, शत्रूणां विकृतं अर्बुदे पश्यन्तः तृप्ताः स्युः। सर्वे वन्यजीवाः, कीटाः, कृमयः, मृतदेहे, विष्ठायाम्, मांसावलेपने, चर्विते, अर्बुदे तृप्ताः स्युः। प्राणः, अपानः, अर्बुदे गृह्यन्तु, एकत्रीकृत्य; गृहेषु, ग्रामेषु, शत्रूणां मध्ये, अर्बुदे निर्गच्छन्तु। शत्रूणां भयात् कम्पय, विक्षिप; अर्बुदे विस्तीर्णमुखैः, दृढभुजैः शत्रूणां विदारय। तेषां भुजाः, हृदयस्थं मायां भ्रमय; तेषां किंचित् न अवशिष्यते, अर्बुदे। संहर्तारः, बलिनः, घोषवन्तः, घातकाः, पापकाः, विकृताः, विलपन्त्यः स्त्रियः, हतपुरुषे, अर्बुदे संयुज्यन्तु। श्वदृशः अप्सरसः, रूपाणि, अर्बुदः, पात्रे स्थितः, दंशनः, पापकामी—एतानि सर्वाणि अर्बुदे शत्रूणां दर्शनाय दर्शय, वीरान् प्रकटय।