श्रूयताम्—ब्रह्मणः प्रथमं जातः ब्रह्मचार्यी, यः यज्ञोपवीतधारी तपसा समुत्थितः, तस्मात् एव ब्राह्मणः, ज्येष्ठं ब्रह्म, सर्वे च देवाः सहामृतत्वेन जाताः। स ब्रह्मचार्यी समिधं ज्वालयन्, कृष्णाजिनवसानः, दीक्षितः, दीर्घकेशः, त्वरया पूर्वात् पारं सागरं याति, लोकेषु क्षणेन गृहीत्वा चरति। स एव ब्रह्मचार्यी विद्यां, आपः, लोकं, प्रजापतिं, परमेश्वरं, स्वाराज्यं च सृजति; स अमृतयोनिर्भूत्वा, इन्द्रत्वं प्राप्य, दानवान् अभिभवति। आचार्यः उभे—भूमिं च दिवं च—एते विशालाव् अवगाढे क्षेत्रे आकारयति; ब्रह्मचार्यी तौ तपसा रक्षति; तस्मिन् एव देवाः एकचित्ताः भवन्ति। ब्रह्मचार्यी भिक्षुकवत् प्रथमं भूमिं दिवं च आदत्त; ततः समिधया उपहृत्य, तयोः एव सर्वे लोकाः प्रतिष्ठिताः। एकः समीपस्थः, अन्यः परस्थः, परमदिवि गुह्यः—एते द्वौ निधी ब्राह्मणे स्थापितौ; ब्रह्मचार्यी तौ तपसा रक्षति, ब्रह्मवित् तद् एव आत्मनः करोति। अत्र द्वौ अग्नि—एकः अत्रागच्छन्, अपरः पृथिव्याः, मध्यं दिवः संयुक्तौ। तयोः दृढाः रश्मयः तिष्ठन्ति; ब्रह्मचार्यी तयोः तपसा स्थितः। गर्जन्, नर्दन्, रक्तः, श्वेतशिखः, दीर्घजिह्वः, स पृथिवीं गृहीत्वा तिष्ठति। ब्रह्मचार्यी शिखरि बीजं सिञ्चति; तेन चतस्रः दिशः जीवन्ति। अग्नौ, सूर्ये, चन्द्रे, वायौ, ब्रह्मचार्यी आप्सु समिधं स्थापयति। तासां ज्वलन्यः पृथक् गच्छन्ति, मिश्रयन्ति च; ताभ्यः एव घृतं, वर्षं, आपः च मानवः प्राप्नोति। आचार्यः मृत्युः, वरुणः, सोमः, ओषधयः, दुग्धं च; मेघाः भूतानि; एतेन एव प्रकाशमयं जगत् ध्रियते। गृहस्थः आचार्यः शुद्धं घृतं करोति; वरुणत्वं प्राप्य, यद् यद् इच्छति सृष्टिषु, तद् ब्रह्मचार्यी स्वात्मने मित्राय समर्पयति। आचार्यः एव ब्रह्मचार्यी; ब्रह्मचार्यी प्रजापतिः; प्रजापतिः प्रकाशते; स्वराज्यः इन्द्रत्वं प्राप्य अधिपः भवति। ब्रह्मचर्येण तपसा च राजा राज्यं रक्षति; आचार्यः ब्रह्मचर्येण शिष्यं इच्छति। ब्रह्मचर्येण कन्या युवानं पतिं विन्दति; ब्रह्मचर्येण वृषभः तृणम् इच्छति, अश्वः च यवसं। ब्रह्मचर्येण तपसा च देवाः मृत्युम् अपाक्रान्तवन्तः; ब्रह्मचर्येण इन्द्रः देवेषु प्रकाशमयं लोकं आनयत्। ओषधयः, भूतं भविष्यच्च, अहोरात्रे, वृक्षाः, संवत्सरः ऋतुभिः सह—एते सर्वे ब्रह्मचार्यतः जाताः। भूमिस्थानि दिविस्थानि पशवः, अरण्ये चरन्ति, ग्राम्याः, पक्षिणः, अपक्षिणः—एते सर्वे ब्रह्मचार्यतः एव उत्पन्नाः। प्रजापतेः सर्वाणि भूतानि पृथक् प्राणान् आत्मनि धारयन्ति; एतानि सर्वाणि ब्रह्मचार्येण पूरितानि, ब्रह्मणा रक्ष्यन्ते। एष देवेषु श्रेष्ठः, अप्राप्यः, तेजस्वी; तस्मात् देवाः, सर्वे च अमराः, ब्राह्मणः च जाताः; ब्रह्म ज्येष्ठम् अस्ति। ब्रह्मचार्यी तेजस्विनं ब्रह्म धारयति; तस्मिन् सर्वे देवाः संनिहिताः; स प्राणापानौ, व्यानं, वाक्, मनः, हृदयं, ब्रह्म, प्रज्ञां च सृजति। सः अस्मभ्यं चक्षुः, श्रोत्रं, यशः, अन्नं, वीर्यं, रक्तं, उदरं च ददातु। ब्रह्मचार्यी एतानि निर्माय, आपः उपरि स्थित्वा, तपः आचरन्, सागरे ज्वलन्, स्नातः, कपिलः, हिरण्यवर्णः, भूमौ महत्तया प्रकाशते। ततः वयं अग्निं, वनस्पतीन्, ओषधीः, भिषजः च आह्वयामः। इन्द्रः, बृहस्पतिः, सूर्यः च अस्मान् पापात् विमोचयन्तु। वयं राजा वरुणं, मित्रं, विष्णुं, भगं च आह्वयामः; अंशं, विवस्वन्तं च आह्वयामः; ते अस्मान् पापात् विमोचयन्तु। दिव्यं सवितारं, धातारं, पूषाणं, त्वष्टारं च आह्वयामः; ते अस्मान् दुःखात् विमोचयन्तु। गन्धर्वान्, अप्सराः, अश्विनौ, बृहस्पतिं, अर्यमणं च आह्वयामः; ते अस्मान् दुःखात् विमोचयन्तु। अहोरात्रे, सूर्यचन्द्रौ, सर्वान् आदित्यांश्च आह्वयामः; ते अस्मान् दुःखात् विमोचयन्तु। वायुः, पर्जन्यः, अन्तरिक्षं, दिशः, सर्वाः च दिशः आह्वयामः; ते अस्मान् दुःखात् विमोचयन्तु। अहोरात्रे, उषसः च, माम् शापात् विमोचयन्तु; सोमः, यं चन्द्रमसं वदन्ति, स माम् विमोचयतु। भूमिस्थानि दिविस्थानि पशवः, अरण्ये चरन्ति, ग्राम्याः, पक्षिणः, अपक्षिणः—एतान् सर्वान् आह्वयामः; ते अस्मान् दुःखात् विमोचयन्तु। भवः, शर्वः, रुद्रः, पशुपतिः, एषां बाणान् वयं जानिमहि; ते नः सदा शुभाः भवन्तु। द्यौः, नक्षत्राणि, पृथिवी, यक्षाः, पर्वताः, समुद्राः, नद्यः, पुराणि च आह्वयामः; ते अस्मान् दुःखात् विमोचयन्तु। सप्तर्षयः, दिव्याः आपः, प्रजापतिः, पितरः, यमः च आह्वयामः; ते अस्मान् दुःखात् विमोचयन्तु। ये स्वर्गे देवाः, ये अन्तरिक्षे, ये पृथिव्याम्, ते महान्तः—ते अस्मान् दुःखात् विमोचयन्तु। आदित्याः, रुद्राः, वसवः, दिव्याः देवाः, अथर्वणः, अङ्गिरसः, प्राज्ञाः च आह्वयामः; ते अस्मान् दुःखात् विमोचयन्तु। यज्ञः, यजमानः, ऋचः, सामानि, ओषधयः, यजूंषि, होतारः च आह्वयामः; ते अस्मान् दुःखात् विमोचयन्तु। पञ्च राजन्याः ओषधयः, सोमः श्रेष्ठः, कुशः, भङ्गः, यवः, अन्याश्च आह्वयामः; ते अस्मान् दुःखात् विमोचयन्तु। शत्रवः, राक्षसाः, सर्पाः, साधवः, पितरः, मृत्युः शतानि च आह्वयामः; ते अस्मान् दुःखात् विमोचयन्तु। ऋतवः, तेषां अधिपाः, आवर्ताः, संवत्सराः, मासाः च आह्वयामः; ते अस्मान् दुःखात् विमोचयन्तु। एते देवाः दक्षिणे, पश्चिमे, पूर्वे, उत्तरदिशि च; सर्वे महान्तः देवाः संनिहिताः; ते अस्मान् दुःखात् विमोचयन्तु। सर्वान् देवताः, सत्यनिष्ठान्, धर्मे वृद्धान्, सर्वैः पत्निभिः सह आह्वयामः; ते अस्मान् दुःखात् विमोचयन्तु। एवं ब्रह्मचार्यस्य महिमा, तपसः प्रभावः, आचार्यशिष्ययोः ऐक्यम्, देवतानां च अनुग्रहः, समग्रे जगति प्रतिपाद्यते।