घृतस्य अभिषेकं कृत्वा, सौम्या देवी देवान् प्रति गच्छति। हे अप्रह्रिय, पाककर्तारं मा हिंसीः; शतभोजिनी, स्वर्गं आरोह। या देवी, यत्र यत्र दिवि, अन्तरिक्षे, पृथिव्यां च देवाः स्थिताः, तेषां सदा क्षीरं, घृतं, मधु च दास्यसि। यद् तव शिरः, मुखम्, कर्णौ, गण्डौ च, तानि दातारं प्रति क्षीरं, घृतं, मधु च ददतु। तव ओष्ठौ, नासिके, शृङ्गे, नेत्रे च, तानि दातारं प्रति क्षीरं, घृतं, मधु च ददतु। यद् तव प्लीहा, हृदयम्, फुफ्फुसं, कण्ठः च, तानि दातारं प्रति क्षीरं, घृतं, मधु च ददतु। जायमानाय नमः, जाताय नमः। तव बछाः, खुराः, रूपाय च नमः, हे अप्रह्रिय। यः सप्त प्रवेशान् जानाति, यः सप्त निर्गम्यान् जानाति, यः यज्ञस्य शिरः जानाति, स एव गौः गृह्णाति। अहम् सप्त प्रवेशान् जानामि, सप्त निर्गम्यान् जानामि; यज्ञस्य शिरः जानामि, सोमं तस्यां स्थितं पश्यामि। या स्वर्गं, या पृथिवीं, या अपः रक्षति, तया सहस्रधारया गवां ब्रह्मणः आशीषं आह्वयामः। शतं पात्राणि, शतं दूहः, शतं रक्षिणः तस्या गवां पृष्ठे स्थिताः; ये देवाः तस्यां प्राणं कुर्वन्ति, ते गवां एकां जानन्ति। या यज्ञस्य पथः, दुग्धनेत्रा, स्वधायाः प्राणेन, महिम्नि स्थितः; गौः, पर्जन्यस्य पत्नी, ब्रह्मणः सह देवान् प्रति आगच्छति। अग्निः तव प्रविष्टः, सोमः तव मध्ये स्थितः, हे गौः; पर्जन्यः तव उत्तमं स्तनं दत्तवान्, विद्युत् तव स्तनः अस्ति। त्वं प्रथमं आपः अदूहः, ततः पृथिवीं अदूहः, हे गौः; तृतीयं जनम् अदूहः—अन्नं च क्षीरं च तव मध्ये स्थितम्। यदा आदित्यैः आह्विता, त्वं ऋतुभिः सह स्थितवती, तदा इन्द्रः त्वां सहस्रपात्रं सोमं पाययामास, हे गौः। यदा अनूच्यैः इन्द्रमायैः आहूतः वृषभः त्वां आह्वयामास, तदा वृत्रहन् क्रुद्धः तव क्षीरं अदत्त, हे गौः। यदा धनपतिः क्रुद्धः तव क्षीरं अदत्त, हे गौः, तद् अद्य त्रिषु पात्रेषु दिवि रक्षितम्। त्रिषु पात्रेषु देवी गौः तं सोमं अदत्त; यत्र अथर्वन् सुवर्णकुशे उपविश्य दीक्षितः आसीत्। सा सोमेन सह, सर्वैः पथैः सह आगच्छत्; गौः गन्धर्वैः कालीभिः च सह समुद्रे स्थितवती। सा वायुनैः पक्षिभिः च सह आगच्छत्; गौः समुद्रे नृत्यन्ती, ऋचः साम्नि च वहन्ती। सा सूर्येण सह, सर्वदृश्या सह आगच्छत्; गौः शुभैः ज्योतिषः वहन्ती समुद्रं अतीतवती। हिरण्मया सा गौः, यदा विधिना स्थितवती, अश्वः समुद्रः भूत्वा तव आरोहणं कृतवान्, हे गौः। ततः पुण्याः मिलिताः—गौः, दात्री, स्वधा च; यत्र अथर्वन् सुवर्णकुशे दीक्षितः उपविश्य आसीत्। गौः राज्ञः माता, गौः तव माता, हे स्वधा; गवां यज्ञोपकरणं उत्पन्नम्, ततः मनः जातम्। ब्रह्मणः शिखरे स्थितं ऊर्ध्वगं बिन्दु उत्पन्नम्; तत्र त्वं जातासि, हे गौः, तत्र होतृः जातः। तव स्तुतयः उत्पन्नाः, उष्णिक् ऋचः तव वशे बलम् आगतम्; पजसस्य स्तनात् यज्ञः उत्पन्नः, तव स्तनाभ्यः ज्योतिषः। तव जंघाभ्यः गति उत्पन्ना, तव स्फिक्-देशात् शक्ति; तव अन्त्रात् अत्रिः उत्पन्नः, तव उदरात् ओषधयः। यदा त्वं वरुणस्य उदरे प्रविष्टा, तव वशे, तदा ब्रह्मा त्वां आह्वयामास, स तव नेत्रं जानाति। सर्वे गर्भे कम्पिताः, एकस्य जायमानात्, एकस्य प्रसवात्; सा प्रसूता, तां वाशा इति आहुः, ब्राह्मणैः साधिता, स तस्याः बन्धुः। एकः एव संग्रामे सृजति, स एव अत्र स्वामी; यज्ञाः तस्य नक्षत्राणि अभवत्, बलिनः दृष्टिः वाशा अभवत्। वाशा यज्ञं अलभत, वाशा सूर्यं धारयति; वाशायाम् हविः ब्रह्मणः सह परिष्कृतम्। वाशां अमृतत्वं इति आहुः, वाशां मृत्युं इति पूजयन्ति; सर्वं वाशा अभवत्—देवाः, मनुष्याः, असुराः, पितरः, ऋषयः च। यः एवं जानाति, स वाशां गृह्णीयात्; एवं यज्ञः सर्वफलानि दातुः नित्यं ददाति। वरुणस्य त्रि-जिह्वाः अन्तः दीप्ताः; तेषु मध्ये अधिष्ठात्री वाशा, दुर्लभा। वाशायाः बीजं चतुर्धा अभवत्—आपः, चतुर्थं अमृतं, चतुर्थं यज्ञः, चतुर्थं पशवः। वाशा स्वर्गः, वाशा पृथिवी, वाशा विष्णुः, प्रजापतिः; साध्याः वसवः च वाशायाः क्षीरं पिबन्ति। वाशायाः क्षीरं पीत्वा साध्याः वसवः ब्रध्नस्य निवासस्य क्षीरं पूजयन्ति। केचित् तस्याः सोमं दुहन्ति, केचित् घृतं पूजयन्ति; ये वाशां ज्ञायते ददन्ति, ते तृतीयं स्वर्गं यान्ति। ब्राह्मणेभ्यः वाशां दत्वा, सर्वान् लोकान् प्राप्नोति; सत्यं तस्यां प्रतिष्ठितम्, ब्रह्म च तपः च। देवाः वाशायाः जीवन्ति, मनुष्याः च; सर्वं वाशा अभवत्, यावत् सूर्यः पश्यति। हे अग्ने, त्वं जायस्व; अदितिः तव रक्षिका। सा इच्छुकामानां ब्रह्मोदनं पचति। सप्त ऋषयः, प्रजापतयः, तव सन्तानं समं मथन्ति।