ये देवाः, ये वायुम् प्रेरयन्ति, ये पञ्च दिशः समं ददाति, ये हविसाम् अभिमानिनः, आपां नेतारः, त एव किल को नामासन्? तेषाम् एकः पृथिव्याम् अध्यास्ते, अन्यः अन्तरिक्षे विचरति, तृतीयः व्योम्नि स्थापयिता, अन्ये सर्वाः दिशः रक्षन्ति। यः एषः सूत्रं विततं वेद, यत्र इमानि भूतानि प्रविष्टानि, यः तस्य सूत्रस्य अपि सूत्रं वेद, स एव महद् ब्राह्मणम् वेद। अहम् अपि तत् विततं सूत्रं जानामि, यत्र इमानि भूतानि प्रविष्टानि; अहम् अपि सूत्रस्य सूत्रं जानामि, तेन महद् ब्राह्मणम् अवेदम्। द्यावापृथिव्योः मध्ये अग्निः सन्तप्यते, यद् यद् दह्यते तत् सः भक्षयति; स एकया भार्यया तिष्ठन्, तस्मात् परं यत्र सः स्थितः, तत्र मातरिश्वा कुतः आसीत्? मातरिश्वा आपः प्रविवेश, देवाः अपि आपः प्रविशन्ति। महत् तु रजः प्रमाणमिव स्थितम्, शुद्धः हरितम् प्रविशति। सः अमृतस्य गायत्र्याः उपरि उत्तरस्याम् दिशि त्रैणं पदं व्यचक्रमत्; ये साम्ना साङ्गं वेदन्ति, त एव तां दिशम् अपश्यन्—कियती सा? यः सः निवासः, यः सः निधीनां संनिधिः, सवितुः सदृशः, ऋतेन सत्यः; तस्मिन्सम्प्रतियोगे इन्द्रः न तस्थौ। नवद्वारपद्मम्, त्रिभिः गुणैः संवृतम्, तस्मिन्यदि स्वामी आत्मा अस्ति, तं ब्रह्मविदः एव जानन्ति। सः कामरहितः, धृतिमान्, अमृतः, स्वयम्भूः, सारपूर्णः, किञ्चन नापेक्षते; तम् एव ज्ञात्वा, मृत्युम् न बिभेति, सः आत्मा स्थिरः, अजरः, नित्ययुवः। अथ सत्रे, वयं वदेम न पापम्; वज्रः शत्रून् प्रति पतिष्यतु। प्रथमः, शतं प्राशनः, इन्द्रेण दत्तः, शत्रुघ्नः, यजमानस्य पन्थाः अस्ति। त्वदीयं चर्म यूपः भवतु, रोमाणि दर्भाः स्युः; एषा बद्धिः त्वत्तः गृह्यते, अयं शिलाः त्वयि नृत्यतु। तव शावकाः अभिषेचका भवन्तु, जिह्वा शुद्धिं करोतु, हे अवध्ये! शुद्धा यज्ये योग्याऽसि, स्वर्गं गच्छ शतं प्राशनः। यः शतं प्राशनं कामेन पचति, सः यजमानः पात्रः; तस्मिन्सर्वे ऋत्विजः तुष्यन्ति, यथावत् प्रचरन्ति। यः हविः दत्त्वा शतं प्राशनं ददाति, सः स्वर्गं देवानां धाम प्राप्नोति। यः सुवर्णरश्मिना शतं प्राशनं ददाति, सः सर्वे लोकान्—दिव्यान्, भूम्यान्—अश्नुते। हे देवि! ये तव छागाः, पाचकाः, जनाः, ते सर्वे त्वां रक्षन्तु; मा अस्मान् बिभीत, हे शतं प्राशने। दक्षिणे त्वां वसवः, उत्तरस्यां मरुतः, पृष्ठतः आदित्याः रक्षन्तु; अग्निष्टोमेण धाव। देवाः, पितरः, मनुष्या, गन्धर्वाः, अप्सरसः—ते सर्वे त्वां रक्षन्तु; सातिरात्रेण धाव। यः शतं प्राशनं ददाति, सः अन्तरिक्षं, दिवम्, पृथिवीं, आदित्याः, मरुतः, दिशः—सर्वान् लोकान् प्राप्नोति। घृताभिषिक्त्या, सौम्या देवी, देवेषु यास्यति; हे अवध्ये! पाचकं मा हिंसीः, स्वर्गं गच्छ शतं प्राशनः। ये के देवाः दिवि, अन्तरिक्षे, पृथिव्याम् वसन्ति, तेषां त्वम् सदा क्षीरं, घृतं, मधु दास्यसि। यत् तव शीर्षम्, मुखम्, कर्णौ, हनू, तानि दातृणां क्षीरं, घृतं, मधु दास्यन्तु। तव ओष्ठौ, नासिके, शृङ्गे, नेत्रे, तानि दातृणां क्षीरं, घृतं, मधु दास्यन्तु। यत् तव प्लीहा, हृदयं, फुफ्फुसम्, कण्ठः, तानि दातृणां क्षीरं, घृतं, मधु दास्यन्तु। नवजातायै नमः, जाता्यै नमः; तव वत्सेभ्यः, पादेभ्यः, रूपाय नमः, हे अवध्ये। यः सप्त प्रवेशान्, सप्त निष्क्रमणान्, यज्ञस्य शीर्षम् वेद, सः एव गावम् आलम्बेत। अहम् एव सप्त प्रवेशान्, सप्त निष्क्रमणान्, यज्ञस्य शीर्षम् जानामि; तत्र सोमम् अन्तः पश्यामि। येना दिवः, येना पृथिवी, येना आपः रक्ष्यन्ते, तया सहस्रधारया गाव्या ब्रह्मणस्पतिं हवामहे। शतं पात्राणि, शतं दुहित्रः, शतं रक्षिणः तस्याः पृष्ठे; ये देवाः अन्तः श्वासन्ति, ते गावम् एकाम् एव जानन्ति। सा यज्ञस्य पन्थाः, क्षीरदृष्टिः, स्वधायाः श्वासः, महति स्थितिः; गावः, पर्जन्यस्य भार्या, ब्रह्मणा सह देवेषु गच्छति। त्वयि अग्निः प्रविष्टः, सोमः अन्तः स्थितः, हे गावः; पर्जन्यः तुभ्यं उत्तमं स्तनं दत्तवान्, विद्युत् तव वक्षः। त्वम् प्रथमं आपः अपिपः, ततः पृथिवीं, तृतीयं जनं दुहः—अन्नं क्षीरं च त्वयि स्थितम्। यदा आदित्यैः आहूता, त्वम् ऋतुषु स्थित्वा, इन्द्रः त्वां सहस्रपात्रं सोमं पाययामास। यदा वृषभः, अनुच्यैः, इन्द्रमायैः आहूयमानः, त्वां आह्वयत्, तदा वृत्रहाः कोपितः तव क्षीरं अददात्। यदा धनाधिपः कोपितः तव क्षीरं अददात्, तत् अद्य त्रिषु पात्रेषु दिवि रक्ष्यते। त्रिषु पात्रेषु देवी गावः तं सोमं अददात्, यत्र अथर्वा दीक्षितः हिरण्यदर्भे उपाविशत्। सैव सोमेन, सर्वैः पन्थिभिः सह आगता; सैव सागरमध्ये गन्धर्वैः कलीभिः च स्थित्वा। सा एव वायुणा, पक्षिभिः च सह आगता; सैव सागरमध्ये ऋचः साम च वहन्ती नृत्यति। सा एव सूर्येण, सर्वदृष्टिभिः सह आगता; सैव सागरं तीर्त्वा शुभ्रदीप्तीः वहन्ती। एवं सृष्ट्याः रहस्यं, यज्ञस्य मार्गः, गावः च देवतानां सम्प्रदायः, ऋषिभिः प्रतिपादितः, ब्रह्मविद्भिः अनुभूतः, तथा सम्यग् अवगम्यते।