कस्मिन्नयं पृथिवी धार्यते? केन द्यौः पर्यस्ते? केन महत्त्वेन पर्वतानां स्थितिः, केन पुरुषस्य कर्माणि सञ्चालितानि? केन मेघः सञ्चरति, केन विवेकिना सोमः विज्ञायते? केन यज्ञः श्रद्धा च, केन च मनः तस्मिन् निवेशितम्? केन ब्रह्मविद्या लभ्यते, केन परमं पदं गम्यते? केन पुरुषः अग्निं प्राप्नोति, केन संवत्सरः मीयते? ब्रह्मणा हि ब्रह्मविद्या लभ्यते, ब्रह्मणा परमं पदं; ब्रह्मणा एव पुरुषः अग्निं प्राप्नोति, ब्रह्मणा संवत्सरं मीयते। कस्मात् दिव्यो मनुष्यः तिष्ठति, कस्मात् दिव्या जनाः सन्ति? कस्मात् एषा अन्यत् नक्षत्रं, कस्मात् सत्यम् क्षत्रं प्रकीर्त्यते? ब्रह्मणा दिव्यो मनुष्यः तिष्ठति, ब्रह्मणा दिव्या जनाः सन्ति; ब्रह्मणा एषा अन्यत् नक्षत्रं, ब्रह्मणा सत्यम् क्षत्रं प्रकीर्त्यते। केन पृथिवी प्रतिष्ठिता, केन परो द्यौः स्थापितः? केन एषा विश्वता अन्तरिक्षं व्यवस्थितम्? ब्रह्मणा पृथिवी प्रतिष्ठिता, ब्रह्मणा परो द्यौः स्थापितः; ब्रह्मणा एषा विश्वता अन्तरिक्षं व्यवस्थितम्। अथर्वा स्वशिरः हृदयं च संयोजयामास; मस्तकात् उपरि शुद्धिः प्रेषिता, शिरसि एव। तत् अथर्वणः शिरः, दिव्यम् पात्रं, सुशिल्पितम्; प्राणः तद् रक्षति, यथा अन्नं च मनः। ऊर्ध्वम् सृष्टः, तिर्यग् सृष्टः, सर्वदिशः पुरुषः अभवत्; यः ब्रह्मणः पुरीं वेद, स एव अस्य पुरुषः इति कथ्यते। यः तां ब्रह्मणः पुरीं अमृतमय्या आच्छन्नां वेद, तस्मै ब्रह्म च ब्राह्मणाश् च चक्षुः प्राणं प्रजां च ददुः। न तं चक्षुः जहाति, न प्राणः, यावत् जरां न गच्छति, यः ब्रह्मणः पुरीं वेद, यस्य पुरुषः एवम् उक्तः। अष्टचक्रा नवद्वारा देवानां पुरी वास्या; तत्र सुवर्णमयं निधिं, स्वर्गं, ज्योतिषा आवृतम्। तस्मिन् सुवर्णनिधौ त्रिधा, त्रिसंस्थाने, यत् आत्मा अन्तः, तत् ब्रह्मविदो वेद। तेजस्वी, कपिलः, कीर्त्या परिवृतः, ब्रह्म सुवर्णनगरे अप्रतिघ्नः प्रविवेश। एष मे रक्षामणिः, वैरिविनाशनः रत्नम्, बलवान्; तेन शत्रून् गृह्णीहि, अरातीन् नुद। छिन्धि, हन, गृह्णीहि; रत्नं ते पुरस्तात् नेतु अस्तु। एषया रक्षया देवाः असुराणां प्रतिगमनम् प्रतिदिनं वारयन्ति। एष रक्षारत्नम् सार्वभौमौषधिः, सहस्राक्षं, हरितं, सुवर्णमयम्; शत्रून् अधः पतयिष्यति, द्वेषिणः निगृह्णाति। एष मन्त्रबन्धनम् अपकर्षति, एष भीतिं निवर्तयति; एष रक्षां सर्वपापेभ्यः त्वां पालयति। रक्षां वारयतु, अयं देवः, ओषधीनां पतिः; यद् व्याधिः अत्र प्रविष्टः, देवाः तम् अपाकुर्वन्। यदि सुप्त्वा पापं स्वप्नं पश्यसि, वा पशुः अमङ्गलमार्गे गच्छति, वा पक्षिणः पापं शब्दं शृणोषि, एष रक्षामणिः तद् अपाकरोतु। वराणमणिः त्वां शत्रुतः, विनाशात्, अभिचारात्, भीतेः च रक्षतु; मृत्योर् अतिबलिनः घातात् अपि त्वां पालयतु। यत् मातरः, पितरः, भ्रातृभ्यः, आत्मनः वा, यद् वयं च कृतवन्तः, तस्मात् अस्मान् दिव्यः ओषधीनां पतिः पालयतु। ये मम द्विषन्ति, स्वबन्धुभिः सहिताः, ये वराणेन पीड्यन्ते, ते दूषिते धूलौ पतन्तु, अधमं तमः गच्छन्तु। अहम् अवध्यः, अवध्यैः सह, दीर्घायुषी, सर्वेषां मध्ये सम्यक् स्थितः; एष वराणमणिः मां सर्वतः पालयतु। अयं वराणः, राजा, दिव्यः ओषधीनां पतिः, मम उरस्युपविष्टः; स मे शत्रून् अपाकरोतु, यथा इन्द्रः दस्यून् असुरांश् च अपाकरोत्। एषं वराणं धारयामि, शतं शरदान् जीवामि; स मे राज्यं बलं पशून् च बलं च ददातु। यथा वायुः स्वबलात् वृक्षान् वनस्पतींश् च भिनत्ति, एवं वराणः मम पूर्वजन्मनः उत्तरजन्मनः च द्वेषिणः भिनत्ति, माम् रक्षतु। यथा वायुः अग्निश्च वृक्षान् दहतः, तथा वराणः मम पूर्वोत्तरद्वेषिणः दहातु, माम् रक्षतु। यथा वृक्षाः वातेन हतान् पतन्ति, तथा वराणः मम पूर्वोत्तरद्वेषिणः अपातयित्वा निगृह्णातु, माम् रक्षतु। ये पूर्वकर्मणा, पूर्वजीवितेन वा, गवां मध्ये, राज्यस्य वा हर्तुम् इच्छन्ति, तान् छिन्धि, हे वराण। यथा सूर्यः प्रकाशते, यथा एष तेजः तस्मिन् स्थितम्, तथा वराणमणिः मे कीर्तिं श्रीं च ददातु; न तेजः हरतु, कीर्त्या संनयतु। यथा चन्द्रे, सूर्ये, मनुष्येषु कीर्तिः, तथा वराणमणिः मे कीर्तिं श्रीं च ददातु; न तेजः हरतु, कीर्त्या संनयतु। यथा पृथिव्याम्, दीप्ते अग्नौ च कीर्तिः, तथा वराणमणिः मे कीर्तिं श्रीं च ददातु; न तेजः हरतु, कीर्त्या संनयतु। यथा कन्यायाम्, समाहितरथे च कीर्तिः, तथा वराणमणिः मे कीर्तिं श्रीं च ददातु; न तेजः हरतु, कीर्त्या संनयतु। यथा सोमपेषे, मधुप्रस्तारे कीर्तिः, तथा वराणमणिः मे कीर्तिं श्रीं च ददातु; न तेजः हरतु, कीर्त्या संनयतु। यथा अग्निहोत्रे, वषट्कारे कीर्तिः, तथा वराणमणिः मे कीर्तिं श्रीं च ददातु; न तेजः हरतु, कीर्त्या संनयतु। यथा यजमाने, स्थापितयज्ञे कीर्तिः, तथा वराणमणिः मे कीर्तिं श्रीं च ददातु; न तेजः हरतु, कीर्त्या संनयतु। यथा प्रजापतौ, परमेश्वरे च कीर्तिः, तथा वराणमणिः मे कीर्तिं श्रीं च ददातु; न तेजः हरतु, कीर्त्या संनयतु। एवं सृष्टे विश्वे, ब्रह्मणा सर्वं सञ्चालितम्, ब्रह्मणः पुरीं यो वेद, स एव पुरुषः कीर्त्या, बलिना, अमृतत्वेन च युक्तः भवति। वराणमणिः अपि तं सर्वतः रक्षति, कीर्तिं श्रीं च ददाति, सम्पदः च संयोजयति।