एकदा ऋषयः समागताः, तेषां मध्ये कश्चन महात्मा सम्यक् पृच्छति स्म—“कः एष एकः परमात्मा, यं बहवः नामभिः आहुः? तं केचित् इन्द्र इति, केचित् मित्रः, केचित् वरुणः, अन्ये अग्निः इति, अपि च सः दिव्यः सुवर्णपक्षः गरुत्मान् इति कथ्यते। प्राज्ञाः तमेकमेव बहुधा वदन्ति—अग्निम्, यमम्, मातरिश्वानम् इति।” ततः अन्ये ऋषयः तन्त्रेण कृतं किञ्चन दुष्टकर्म निरीक्ष्य, तस्य निवारणाय औषधिं निर्माय, तस्य सारं गृह्णन्तः, तम् अनिष्टं दूरतः अपाकुर्वन्। तद्वत्, यत् शिरसा, नासया, कर्णाभ्यां, मायया निर्मितं, विविधरूपं सन्निकृष्टं, तस्यापि सारं निष्कासयामासुः। यत् शूद्रेण, राज्ञा, स्त्रिया, ब्राह्मणैः वा कृतं, तद् दुष्टकर्म स्वकत्रारं प्रतिनिवर्तताम्—यथा भार्या पतिं प्रति निवर्तते, तथा स्वजनं प्रति गच्छतु। एषया औषध्यया अहं निर्दोषात् सर्वां मायां दुरितं च अपाकरोमि—यत् कृतं क्षेत्रे, पशुषु, जनपदे वा। यः पापं कृतवान्, तस्मिन्नेव शापः पततु; यः मिथ्याशपथं कृतवान्, तस्मै एव शापः प्रतिनिवर्तताम्। अहं तद् दुष्टकर्म स्वकर्त्रे प्रत्यनयामि, यथा तद् तं एव बाधेत। अङ्गिरसः, अस्मान् प्रति स्थित्वा, अस्मदर्थं अध्वर्यवः स्युः; ते एव अस्मान् प्रति तानि दुष्टकर्माणि मायाश्च विनाशयन्तु, तेषां च कर्तॄन्। यः ते त्वां, हे माय, “गच्छ” इति शत्रुभावेन उक्तवान्, तं प्रति एव प्रतिनिवर्तस्व; निर्दोषान् अस्मान् मा स्पृश। यः त्वदर्थं यन्त्राणि स्थापयामास, यथा तक्षकः रथस्य, सः एव तव गृहम्; अस्माकं मध्ये, ये त्वां न जानन्ति, तत्र मा स्थाः। ये त्वां निर्माय, मन्त्रविद्या कुर्वन्तः, उपयुज्य, त्वां प्रक्षालयन्ति—एषया शुद्धयाम्बुना, या मायां प्रतिनिवर्तयति, त्वां स्नापयामः। यदि अहं कस्यचित् अशुभस्य, स्नातस्य, वा पुत्रनष्टस्य समीपं गतवान्, सर्वं पापं मम अपगच्छतु, धनं च मम स्थातु। यत् नाम त्वत्तः गृह्य, पितृभ्यः वा यज्ञे दत्तम्, तस्मात् सर्वपापाद्, सर्वसन्देशात्, ओषधयः त्वां विमुञ्चन्तु। दैवात् पापात्, पितृनामग्रहणात्, सर्वसन्देशात्, प्रायश्चित्तात्, ओषधयः ब्रह्मणा, ऋग्भिः, ऋषिदुग्धेन च त्वां विमुञ्चन्तु। यथा वायुः भूमेः रजः, मेघः च दिवः अपाकरोति, तथा हे ब्रह्मन्, मम सर्वं अमंगलं अपाकुरु। मा रुदन्, बद्धेव गर्दभी, गच्छ; ब्रह्मणा शक्तिमता मोचिता, स्वकर्तृन् प्रति प्रतिनिवर्तस्व। एषा मायायाः पन्थाः—अनेन त्वां नयामः; विसृष्टा त्वां प्रतिनिवर्तयामः। अनेन गच्छ; यथा वन्ध्या स्त्रियाः यात्रा, तथा भिन्ना, कुशलया गच्छ। प्रकाशस्य मार्गे दूरं गच्छ; अस्मद्भ्यः दूरं तिष्ठ; नौका इव दुस्तरं तीर्त्वा, मा विलम्बस्व, पारं गच्छ। यथा वातः वृक्षान् उन्मूलयति, एवं तान् निपातय; अस्माकं मध्ये गावम्, अश्वम्, मनुष्यं मा स्पृश। स्वकर्तृन् प्रति प्रतिनिवर्तस्व, तान् अपुत्रान् कुरु। यत् मन्त्रं तव कृते कुशेषु, श्मशाने, क्षेत्रे, यत् पाशं, यत् अग्नौ पच्यमानं, सर्वं तद् पण्डिताः, निर्दोषाः, जेष्यन्तु। यद् वैरं आनीतम्, जागृतम्, निहितम्, तद् विज्ञाय, यत् अत्र आनीतम्, तत् यथास्थानं प्रतिनिवर्तताम्, अश्व इव; मन्त्रकर्ता अस्माकं जनान् मा हिंसतु। अस्माकं गृहे आयसकुठाराः सन्ति; मन्त्रस्य तव अनेकानि रूपाणि वयं जानिमः। उत्तिष्ठ, इतः गच्छ, हे आगन्तुक; किम् इच्छसि? अहं तव ग्रीवां पादौ च छिन्द्यामि, हे मन्त्र; पलायस्व! इन्द्रः अग्निश्च अस्मान् रक्षेतां, येषां जनानां सन्ततिः अस्ति। सोमः राजा, प्रजापतयः, मित्रः, भूता च अस्मान् कृपां ददतु। भवः, सर्व च, अस्मान् प्रति कृपावन्तौ भवतम्; यत् पापं कृतं, मन्त्रश्च, तस्मिन् देवास्त्रं विद्युत् इव भवतु। द्विपदः, चतुष्पदः, अनेकविधरूपः, अष्टपदः वा मन्त्रः यः, सीमाभूतः सन्, पुनः दूरं गच्छतु। अलिप्तः, अभ्यक्तः, चिह्नितः, सर्वदुःखभारः, गच्छ; मन्त्रकर्तारं विज्ञास्व, यथा कन्या पितरम्। गच्छ, हे मन्त्र, मा तिष्ठ; व्याघ्रपदेन गच्छ; त्वं पशुः, शिकारी त्वां अन्वेति; सः त्वां मा हन्तु। पूर्ववासिनं हन्ति, यत् प्रतिगृह्णाति; अन्यः प्रथमं हन्ति, तं चान्यः हन्ति। मम वचनं शृणु; यतः कुत्रापि असि, तत्रतः आगच्छ; स्वकर्तारं प्रति प्रतिनिवर्तस्व। निर्दोषस्य हिंसा घोरैव, हे मन्त्र; अस्माकं गावम्, अश्वम्, मनुष्यम् मा हन्याः। यत्रापि निहितः, तत्रतः त्वां उद्धरामि; पत्रादपि लघुतरः भव। यदि त्वं तमसि आच्छन्नः, जालेन आच्छादित इव, सर्वे मन्त्राः नश्यन्तु; त्वां पुनः स्वकर्त्रे प्रेषयामः। मन्त्रं, पाशं, येन अस्माकं जनान् बाध्यते, तं च विनाशय; हे मन्त्र, नश्य; अत्र मा तिष्ठ; मन्त्रकर्तॄन् हन्याः। यथा सूर्यः तमसः विमुक्तः, रात्रिः च प्रभातचिह्नानि वजति, तथा अहं सर्वं पापं, कृतमन्त्रं च, हस्तिनः रजः इव, निक्षिपामि। ऋषयः पुनः पृच्छन्ति—“कस्मात् पुरुषस्य गुल्फः उत्पन्नः? कस्मात् मांसम् एकत्रितम्? कस्मात् पादाङ्गुलयः, सन्धयः, विवराणि? कस्मात् पादतलानि, कस्मात् मध्ये आधारः?” “कस्मात् अधरगुल्फौ, ऊर्ध्वगुल्फौ, अस्थिभ्याम्, निर्मितौ? जानुनोः सन्धयः कुत्र? निरृतौ पिण्डिके स्थापिते; जानुनोः सन्धयः को वेद?” “चतुर्विधं संयोगं, यः अन्ते एकत्वं प्राप्नोति; जानूनां उपरि शिथिलं कट्युत्तरम्। कः कटिं, ऊरू च निर्मितवान्, येन दृढं आधारं जातम्?” “कति देवाः, के च, पुरुषस्य उरः, ग्रीवा च निर्मितवन्तः? कति स्तनौ, कः स्कन्धौ, कति पृष्ठानि निर्मितानि?” “कः देवः बाहू संहृत्य, ‘बलवन्तौ कुर्याम’ इति उक्त्वा, तान् स्थापयामास? कः स्कन्धौ स्थापयामास, कः दृढं स्थापितवान्?” “कः सप्त विवराणि विदारितवान्—मस्तिष्कम्, द्वे कर्णे, द्वे नासिके, द्वे नेत्रे, मुखं च? यस्य महिम्ना द्विपदः, चतुष्पदः च सर्वत्र विचरन्ति?” “नूनं जिह्वा दन्तयोः मध्ये स्थापिता, वाणी पृथिव्यां स्थापिताः। लोकेषु वसन्, रूपाणि धारयन्, कः एतत् सत्यं वेद?” एवं ऋषयः, देवाः, मनुष्याश्च, एकस्य परमात्मनः, मन्त्रस्य च, पुरुषस्य च रहस्यानि विचिन्तयन्तः, श्रद्धया, जिज्ञासया, स्वशुद्धये च, अन्वेषणम् अकरोत्।