सः वत्सानां पिता, गावां स्वामी, तथा महारवाणां अपि पिता अस्ति। यः वत्सः चर्मणा संवृतः, सः पोषदुग्धं ददाति—एष एव घृतं, एष धनेषु बीजम् इति। सः देवतानां भागं समीपं नयति, आपां, ओषधीनां, घृतस्य च सारं ददाति। शक्रः सोमस्य अन्नं अवृणोत्, महद् गिरिः तस्य शरीरे अभवत्। त्वं सोमपूर्णं पात्रं वहसि; त्वष्टा रूपाणां च पशूनां च कर्ता। येऽत्र सन्ति फलवन्तः, ते तव शुभाय स्युः—अस्मभ्यं तान् अत्र तान् च परत्र ददातु। सः स्रुतं वहति, तस्य बीजं घृतम्, तस्य समृद्धिः सहस्रगुणा; तम् यज्ञम् इति आहुः। वृषभः, मेदसा आवृतः, इन्द्रस्य रूपम् अस्ति—देवाः, अनुग्रहं कृत्वा, तम् अस्मभ्यं ददातु। तस्य बलम् इन्द्रस्य, बाहू वरुणस्य, स्कन्धौ अश्विनोः, ककुद् मरुतां; मनीषिणः, कवयः, धीराः, एतत् बृहस्पतेः संहितं रूपम् इति वदन्ति। त्वं दिव्यानां गणानां क्षीरसारं व्याप्तवान्; त्वां इन्द्रम् इति, त्वां सरस्वतीम् इति आहुः। यः ब्राह्मणाय वृषभं ददाति, सः एकेन वक्त्रा सहस्रं ददाति। बृहस्पतिः, सविता च, तुभ्यं पक्षौ दत्तवन्तौ; त्वष्टुः प्राणः त्वां परिवेष्टयति; मम मनसा त्वां अन्तरिक्षे जुहोमि—द्योः पृथिव्योः बर्हिषि तिष्ठतः। यो देवेषु च गोषु च इन्द्रवत् वदति—ब्राह्मणः तस्य वृषभस्य अङ्गानि आशीर्वादेन स्तुवीत। पार्श्वे अनुमत्याः, ऊरू भगस्य; मित्रः उक्तवान्—"एते अस्ति, अस्थिमन्तौ, मम एव।" नितम्बे आदित्याः, श्रोणि बृहस्पतेः; पुच्छं वातस्य देवस्य—तेन सः ओषधीः कम्पयति। अन्त्राणि सिनीवाल्याः, त्वक् सूर्यायाः इति श्रूयते; ये वृषभं उद्धृतवन्तः, ते उक्तवन्तः—"पदं अस्य अस्तु।" कट्यः जामिशंसस्य, मूत्राशयः सोमाय; यदा देवाः समेत्य, वृषभं समग्रं अकल्पयन्। खुरान् सरमायै, नखानि कूर्मेभ्यः; लोमानि कीटेषु, बिलाशयेषु च न्यधत्त। सः शृङ्गाभ्यां रक्षति, पुच्छेन प्रेरयति, नेत्राभ्यां तुदति; श्रोत्राभ्यां शुभं शृणोति—सः गोस्वामी च अपश्चानां च। शतदक्षिणयाज्यं यः करोति, तं अग्नयः न हिंस्युः; सर्वे देवाः तं वृषभदातारं प्रीयन्ते। वृषभं ब्राह्मणाय दत्त्वा, सः मनः श्रेष्ठतरं करोति; स्वगोष्ठे सः गोसंपदं पश्यति। गावः स्युः, प्रजाः स्युः, बलं च शरीरे अस्तु। सर्वे देवाः एतस्मै वृषभदात्रे अनुमोदन्तां। इदं पिबन्, हे इन्द्र, गवां गणाय प्रज्ञां ददातु। एषा गौः, सदा दुग्धदा, सवत्साऽपि, इच्छया दुह्यमाना, प्रज्ञावती, दिवं अतिवर्तिनी अस्तु। पिङ्गला रूपेण, दिवः वातान् धारयन्ती, इन्द्रबलसमेता, सर्वरूपिणी, अस्मान् आगच्छतु। सा आयुः, प्रजां, धनं च ददातु, अस्माभिः सदा सह भवतु। आगच्छ, हविर्भूमौ समीपं गच्छ, अस्मान् समीपं आगच्छ। वृषभस्य बीजं, तव बलं, हे इन्द्र, आगच्छ। एतस्मै बाले त्वां समर्पयामः; तेन सह क्रीडस्व, विचरस्व, इच्छया। मा अस्मान् त्याक्षीः, सौभाग्ययुक्तान्, जात्या; धनसमृद्ध्या च, अस्माभिः सह भव। एषः अत्र नेतव्यः, गृह्यताम्, धर्मिणां लोकं गच्छतु, विज्ञानवान्। बहूनि तमांसि रूपेण अतीत्य, अजः तृतीयं दिवं आरोहतु। इन्द्राय त्वां परितः नयामि, अस्मिन्यज्ञे, यजमानाय। ये नः द्विषन्ति, तान् अपि गृह्णीत, हे वीराः, यजमानाय निर्दोषाः। तव पादौ पापकर्मणा न मलिनौ स्याताम्; शुद्धैः खुरैः, ज्ञात्वा, पदं कुरु। बहूनि तमांसि अतीत्य, स्फुटदृष्टिः, अजः तृतीयं दिवं आरोहतु। एष त्वचं कृष्णया सह, संयुक्तचर्मणा इव, समुद्धृत्य, नः मा हिंसीः। न कठिनतया, न द्वेषेण, एनं पाचय; तृतीयं दिवं विश्रान्तिम् उपयातु। मन्त्रेण एनं पात्रे स्थापयामि, अग्नौ मध्ये; आपः अस्मिन् सिञ्च। ये अग्निना शमयन्ति, ते एनं परिवेष्टयन्तु; पक्वः धर्मिणां लोकं गच्छतु। गच्छ, निर्गच्छ, अपक्वः वा पक्वः वा, ऊर्ध्वं तृतीयं दिवं आरोहतु। अग्नेः अग्निः जातः, ज्योतिष्मन्तं लोकं जय। अजः अग्निः इति, अजः ज्योतिः इति, अजः जीवन् ब्राह्मणाय दातव्यः इति आहुः। अजो दूरं तमः अपाकरोति, श्रद्धया अस्मिन्लोके दत्तः। पञ्चशाल्यः पञ्चधा प्रयातु, त्रिषु ज्योतिषु यत्नतः। धर्मिणां लोकम् इच्छन्, मध्ये गच्छ, तृतीयं दिवं विश्रान्तिम् उपयातु। अजः, यत्र धर्मिणां लोकः, तत्र आरोहतु, मृगः इव, निरुद्धः न स्यात्, दुर्गाणि विजित्य। पञ्चशाल्यः ब्राह्मणाय दत्तः, दातारं तृप्त्या तर्पयति। अजः, त्रिषु दिवः, त्रिषु व्योमसु, दिवः पृष्ठे हविः स्थापयति। पञ्चशाल्यः ब्राह्मणाय दत्तः सर्वरूपिणी गौः, कामधुक्, एकैव। एषः, पितॄणां तेजः, तृतीयम् अस्ति; पञ्चशाल्यः, अजः, ब्राह्मणाय दत्तः। अजः दूरं तमः अपाकरोति, श्रद्धया अस्मिन्लोके दत्तः। धर्मिणां लोकम् इच्छन्, पञ्चशाल्यः, अजः, ब्राह्मणाय दत्तः। सः लोकं विस्तार्य जयतु; प्रतिग्रहीतः नः शुभः अस्तु। अजः हि अग्नेः तापसः जातः, प्रेरितात् प्रेरितः, बलवान्, प्राज्ञः। देवाः इच्छितं, पूर्णं, सम्यक् कृतं, वषट्कारं च यथाकालं कल्पयन्तु। अछिन्नं वसनं सुवर्णं च दक्षिणां दद्यात्; एवं सर्वान् लोकान् प्राप्नोति, दिव्यान् च मानुष्यान् च। एते स्रोतसः त्वां, सोम, दिव्यान्, घृतपृष्ठान्, मधुमन्तः, उपगच्छन्तु; ते पृथिवीं च दिवं च धारयन्ति, दिवः शिखरे, सप्तरश्मिषु। त्वं अजः, त्वं अजायमानः; त्वं दिवं; त्वया अंगिरसः लोकं प्राप; अहम् तत् शुभं लोकं विजानीयाम्। त्वया, अग्ने, सहस्रं नीयते, त्वया सर्वे वेदाः; त्वया अस्माकं यज्ञं नय, यथा दिव्यान् लोकान् प्राप्नुमः। अजः, पक्वः, दिव्यं लोकं प्रतिष्ठते, पञ्चशाल्यं ददाति, विनाशं अपाकरोति; अनेन, सूर्यलोकान् जयेम। यत् ब्राह्मणे न्यस्तम्, यत् ग्रामेषु, यच्च अजस्य शाल्यानां स्निग्धता—एतत् सर्वं, अग्ने, धर्मिणां लोके, मार्गस्य सङ्गमे, अस्माकं वेदिथाः।