सत्यसम्भूताः मुनयः या विद्याम् अवेदयन्, या देवाः जानन्ति, या ऋषयः शुभां विद्याम् अविन्दन्, तां विद्याम् आत्मनि स्थापयेमेति प्रार्थनां कृत्वा, तस्यैव विद्या-सम्पदः अभिलाषः प्रकटितः। या विद्या प्रजापतिभिः मनीषिभिः ज्ञाता, या स्रष्टृभिः ऋषिभिः अनुभूता, तया विद्या, हे अग्ने, अद्य माम् अपि विद्वांसं कुरु। सायं प्रातः मध्यन्दिने च या विद्या, तां विद्याम् आदित्यरश्मिभिः वाचा च आत्मनि स्थापयेम। दीर्घमूलिका, या औषधिः देवैः विन्यस्ताऽस्ति, या सर्वेभ्यः प्रसिद्धा, सा जीविताय पर्याप्ता। दीर्घमूलिकाः समवदन्त्यः जन्मनः आधौ स्थापिता, तया यः जीवन् भजते, स न विनश्यति। असुरैः निहिता, देवैः पुनः उत्खाता, सा वातव्याधेः औषधिः, पतितस्य च औषधिः। त्वं पुरातना, यजुषां स्तुता, पुराणनवहोत्रारूपा, हे अग्ने, स्वस्वरूपं पालय, सौभाग्यं च ददातु। ज्येष्ठनाशनाय जातः, यमस्य मूलात् उत्पादितः, एनं रक्ष, शतायुः सर्वपापात् पारय। व्याघ्रदिने नक्षत्रे वीर्यवान् पुत्र उत्पन्नः, स वृद्धौ न पितरं तुदेत्, न जननीं हिंस्यात्। अग्ने, एषो बन्धनयुक्तः, जडवद्वदनः, तं मे विमोचय, यदा स पुनः स्वस्थः स्यात्, तदा तस्य भागं विधेहि। यदि मनस्ते विक्षिप्तं स्यात्, अग्निः तं शमयतु; अहं ज्ञात्वा औषधिं निर्मिमि, यथा त्वं पुनः स्वस्थो भूयाः। देवैः, पापरहितैः, प्रमत्तैः, असुरैः च, सर्वतः अहं औषधिं निर्मिमि, यथा त्वं पुनः स्वस्थो भूयाः। पिशाचा इन्द्रः भगः च सर्वे च अप्रियदेवाः त्वां प्रत्यावर्तयन्तु, यथा त्वं पुनः स्वस्थो भूयाः। अग्ने, एषः ज्येष्ठं न हन्यात्, यमस्य मूलात् रक्ष, बन्धनानि ज्ञात्वा विमोचय, यथा सर्वे देवाः त्वां जानेयुः। त्रयस्त्रिंशद्भिः बन्धनैः यः बद्धः, तानि विमुच्य, पितरं पुत्रं मातरं च सर्वान् विमोचय। येन येन बन्धनैः अङ्गानि बद्धानि, तानि विमुच्यन्तां, विमोचका एवात्र; हे पूषन्, पापहर, गर्भघ्नं पापं शुद्धय। देवैः त्रिताय पापं शुद्धम्, त्रितेन मनुष्येषु शुद्धम्; यदि ग्रहणं त्वां गृहीतम्, तद् देवाः मन्त्रेण नाशयन्तु। रश्मयः धूमः च पापं विक्षिपन्तु, तद् विस्तीर्णानि वा तमः वा गच्छतु; नद्यः फेनं यथा वहन्ति, पूषन्, पापहर, गर्भघ्नं पापं शुद्धय। द्वादशधा मनुष्यस्य यत् पापं त्रितात् अपोहितम्, तस्मात् यदि त्वां ग्रहणं न गृहीतम्, देवाः मन्त्रेण तद् नाशयन्तु। देवेषु यत् अपराधं कृतवन्तः स्म, हे आदित्या, तस्मात् सत्येन, ऋतेन नः विमोचय। ऋतेन, हे आर्यादित्या, अस्मान् विमोचय; यदि यज्ञे यथाविधि न कृतम्। हविषा स्रुचाः समृद्धघृताः होत्रारः जुह्वन्ति; अकामाः अपि देवाः, यत्नं कृत्वा, न सफलाः स्म। यद् पापं जानता अजानता वा कृतम्, सर्वे देवाः तस्मात् अस्मान् विमोचयन्तु। जाग्रतः स्वप्नतः वा यत् पापं कृतम्, अतीतानागतौ तस्मात् विमोचयेताम्, यथा पेषण्याः मुक्तः स्यात्। यथा पेषण्यामुक्तः, स्नानात् मलशुद्धः, घृतं परिष्कृतम् इव, तथा सर्वे देवाः पापात् मां शुद्धयन्तु। प्रथमं ये अन्नज्ञाः, न तु विद्याज्ञाः, बन्धनं कृतवन्तः, यथा कार्षीवानाः, अहं वैवस्वताय राजा हविः ददामि, तदा यज्ञं मधुरं स्यात्। वैवस्वतः भागं वितरति, मधुना मधुना संयोजयति; यद् मातुः कामितम् न प्राप्तम्, पितुः चेद् दोषः, स स्वयमेव निवर्तते। यदि पापं मातुः, पितुः, भ्रातुः, पुत्रस्य वा आगतम्, ये चान्ये पितरः संबद्धाः, तेषां सर्वेषां संकल्पाः शम्यन्तु। यत् ऋणं मया अकृतम्, येन यमस्य वशे चरामि, तस्मात् हे अग्ने, ऋणात् मुक्तो भूयासम्; त्वं सर्वाणि बन्धनानि जानासि। अत्रैव ऋणं प्रत्यर्पयामः, जीवन् जीविषु तद् हरामः; यद् परान्नेन ऋणं कृतम्, तस्मात् अग्ने, ऋणात् मुक्तो भूयासम्। अत्र मुक्तः, तत्र मुक्तः, तृतीयेषु लोकेषु मुक्तः स्याम; सर्वेषु देवपित्र्येषु पथिषु ऋणात् मुक्ताः वसाम। यद् द्यूतवृत्त्या, अन्नेन वा पापं कृतम्, तस्मात् आज्ञापयामि, हे उग्राजित् अप्सरसः, अद्य अस्मान् ऋणात् विमोचयन्तु। उग्राजितः अप्सरसः, राज्यस्य अधिपः, यानि द्यूतपापानि कृतानि, तस्मात् विमोचयन्तु; ऋणं न यमस्य लोके स्थास्यति। येभ्यः ऋणं गृहीतम्, यस्य भार्यां गच्छामि, यस्य याचकः स्याम्, तेषां वचनानि देवाः अनुकूलानि कुर्युः, अप्सरसः च अनुमोदन्ताम्। यद् द्यूतेन, अन्नेन वा ऋणं कृतम्, हे अग्ने, तद् अभिज्ञापयामि; वैश्वानरः नः पतिः धर्मलोकं प्रापयतु। वैश्वानराय वदामि, यदि देवेषु किञ्चित् ऋणम् अस्ति, स सर्वाणि बन्धनानि जानाति; तदा पक्वेन हविषा संगच्छेम। वैश्वानरः शुद्धिकर्ता मां शुद्धयतु, यदा स्पर्धायां प्रार्थयमानः प्रविशामि; यत् तत्र अज्ञातेन कृतम्, मनसा पृच्छन्, तद् अपराधं प्रायश्चित्तयेयम्। यत् व्योम्नि, पृथिव्याम्, दिवि, मातरं पितरं वा कृतं पापं, तस्मात् गार्हपत्यः अग्निः धर्मलोकं नयतु। पृथिवी माता, अदितिः जन्मदात्री, अन्तरिक्षं भ्राता, नः शापो न भवतु; द्यौः पितरः, पितृयज्ञभागः शुभः स्यात्; मृत्युम् जित्वा लोके न पताम। यत्र सुहृदः धर्मकर्मणः, रोगं स्वदेहे त्यक्त्वा, अक्रन्दिताङ्गाः, अशेषाः, तस्मिन् स्वर्गे पितरं पुत्रं च पश्येम। एवं मन्त्रैः, प्रार्थनया, औषधिभिः च, ऋषयः, देवाः, अग्निः, पूषा, वैश्वानरः च, सर्वे दोषान्, ऋणानि, पापानि च विमोचयन्ति, यथा धर्मे स्थातुं, आयुष्मन्तः, पवित्राः, स्वर्गे सुखं जीवेम।