एकदा देवाः ऋषयश्च ब्राह्मणपत्नीं प्रति कथां समारब्धवन्तः। सा ब्राह्मणपत्नी, या तारकेशी इति प्रसिद्धा, विमुक्तकेश्या ग्रामं प्रविशन्ती दुष्टिं वहति स्म। यत्र शशकः दीप्तमुष्णं वहन् आगच्छति, तत्र सा राज्यं विक्षिपति स्म। एषा ब्राह्मणपत्नी ब्रह्मचारिणः प्रसादेन पुनः प्राप्ता। स ब्रह्मचारी द्वेषरहितः देवतानां अङ्गं जातः। तेनैव बृहस्पतिः तां भार्यां पुनरलब्धवान्, यां सोमपुरोगमाः देवाः हविरिव नीतवन्तः। देवाः सप्तर्षयश्च, ये तपसा उपविशत्, तां ब्राह्मणपत्नीं विषये समालोचयन्। सा भीषणा ब्राह्मणपत्नी, हृदि गम्भीरं भारं दिवि दधाति यदा सा अपहृता भवति। या गर्भाः पतिताः, यद्वा यत्किञ्चित् चरति विनश्यति, ये च वीराः परस्परं हन्यन्ते, तेषां सर्वेषां हानिं ब्राह्मणपत्नी करोति। यदि अपि स्त्री दशपूर्वान् पतिकान् अभवत्, ये न ब्राह्मणाः, तथापि ब्राह्मणः यदि तस्याः हस्तं गृह्णाति, स एव अस्याः सत्यः पतिः। ब्राह्मण एव पतिः, न क्षत्रियः, न वैश्यः—एवं सूर्यः पञ्चजनान् प्रति घोषयति। देवाः अपि तां ब्राह्मणपत्नीं प्रत्यर्पितवन्तः, मानवाः अपि, सत्यं पालयन्तः राजानः अपि तां प्रत्यर्पितवन्तः। ब्राह्मणपत्नीं प्रत्यर्प्य, देवैः सह एनां पावयित्वा, पृथिव्याः रसम् अन्वश्नुवन्ति, स्तुतिं च लभन्ते। यस्य राज्ये ब्राह्मणपत्नी बन्धने स्थाप्यते, तस्य भार्या न शोभनशय्यायां शयितुम् अर्हति। तस्मिन्नेव गृहे, न कश्चन छिन्नकर्णः वा विस्तृतशिराः जायते। न कश्चन रूप्यहारधारी दासवत् पुत्राणाम् पुरतः आगच्छति। न श्वेतवृषभः कृष्णकर्णः हलयोजनाय योज्यते। न तस्य क्षेत्रे पद्मतडागो न पद्मनालिका उत्पाद्यते। न तस्मिन्नेव राज्ये पिङ्गलां धेनुं दुहन्ति, ये दुहन्ति तस्याः। न तस्य श्रेष्ठा धेनुः वृषभेण सह योक्यते, यत्र ब्राह्मणः पापेन रात्रिं यापयति। हे राजन्, देवाः तां गोमृगां न तुभ्यं ददुः, न अपि अरण्यवासिने; ब्राह्मणस्य प्राचीनां गावं स्प्रष्टुम् इच्छ मा कृथाः, हे क्षत्रिय। यः क्षत्रियः द्यूतक्रोधपापैः मोहितः, स्वयमेव पराजितः, ब्राह्मणस्य गावं हर्तुम् इच्छति—सः अद्यैव नश्यतु, न श्वः। सा ब्राह्मणस्य गौः पापविषेण नूतनचर्मणा आच्छादिता, भीषणा, भोक्तुं न योग्यते। यः ब्राह्मणं केवलं भोक्तारमिव मन्यते, सः वीर्यं हरति, तेजो नाशयति, अग्निवत् सर्वं दहति; स एव विषं पिबति, तेनैव नश्यति। यः तं ब्राह्मणं शान्तमिति हत्वा धनमिच्छति, यथा देवदत्तं भोक्तुम् इच्छन्, तस्मिन्नेव हृदि इन्द्रः अग्निं प्रज्वालयति; सः स्वर्गमपि पृथिवीं च द्वेष्यः भवति। ब्राह्मणः न हिंस्यः, यथा गृहे पूजितो अग्निः न हिंस्यते; सोमः अस्य दायादः, इन्द्रः शापानां रक्षिता। सः शतास्थियुक्तं अपि निपातयति, परन्तु पूर्णतः न जयति; यः ब्राह्मणस्य अन्नं मधुरमिति मन्यते, सः मूढः। तस्य जिह्वा धनुः, वाक् नलिका, दन्ताः तपसा तीक्ष्णीकृताः; एतेन ब्राह्मणः देवदत्तं भुञ्जानान् हन्ति, हृदयबलात्, देवैः प्रेरितैः धनुषभिः। ब्राह्मणाः तीक्ष्णशराः, शस्त्रधारिणः; तेषां अस्त्राणि लक्ष्यं न विफलयन्ति, यथा शराः; तपसा च क्रोधेन च दूरे अपि तान् वेधयन्ति। हे राजन्, ये सहस्रं, दशशतानि अपि, ब्राह्मणस्य गावं भुक्त्वा, वैतहव्याः, ते विनष्टाः। यथा गौः वध्यते, तथैव वैतहव्याः नष्टाः; ये तस्याः केशान्तं छित्तवन्तः, ते अपि विनष्टाः। तस्य जनस्य केवलं शतम् अवशिष्टम्, पृथिवी तान् निष्कासयत्; ब्राह्मणस्य सन्ततिं हिंस्य, ते नश्यन्ति। यः देवदत्तं भुङ्क्ते, सः मर्त्येषु सञ्चरन् विषेण स्फुटति, अस्थिमयः भवति; यः ब्राह्मणं मित्रं हिंसति, सः पितृलोकं न प्राप्नोति। अग्निः अस्माकं नेताः, सोमः दायादः, इन्द्रः शापनाशकः—एवं विद्वांसः जानन्ति। ब्राह्मणस्य शरः विषयुक्त इव, तीक्ष्णाङ्कुश इव, भीषणः; तेन सः भुञ्जानं हन्ति। ते जनाः, ये अत्यर्चिताः अभवन्, गगनं न स्पृष्टवन्तः; भ्रिगुं हिंस्य, सृञ्जयाश्च वैतहव्याश्च विनष्टाः। ये जनाः ब्राह्मणं, महत्सामगायिनं, परित्यक्तवन्तः, ते पतिताः; वृद्धाः अपि तेषां, बालाः अपि नष्टाः। ये ब्राह्मणं निष्कास्य, तस्मात् मूल्यं याचमानाः, ते सरित्पथे मध्ये स्वकं केशं खादन्ति। यावत् ब्राह्मणस्य गौः पच्यते, तावत् सा विचरति; तस्या वीर्यं राज्यं नाशयति, न तत्र बलवान् वीरः जायते। तस्या शापा भीषणा, तस्या मांसं कठिनं भोक्तुम्; तस्याः पयः पितृणां मध्ये पापं भवति। यः राजा, स्वबलमिति मन्यन्, ब्राह्मणं हिंसितुम् इच्छति, तस्य राज्यं त्यज्यते, यत्र ब्राह्मणः वसति। अष्टपादया, चतुरक्षया, चतुःकर्णया, चतुःहन्वा, द्विमुख्या, द्विजिह्वया सा ब्रह्मघ्नी राज्यं कम्पयति। तद् राज्यं भग्ननाव इव सलिलवत् प्रवहति; यत्र ब्राह्मणः हिंस्यते, तद् राज्यं पापेन नश्यति। वृक्षाः तम् अपसारयन्ति, "मा अस्य छायां अस्माभ्यं समीपं गच्छतु" इति वदन्ति—यः ब्राह्मणस्य धनं स्पृहयति, हे नारद। एष विषं देवैः कृतम्, इति राजा वरुणः उक्तवान्—यः ब्राह्मणस्य गावं भुक्त्वा, सः कदापि राज्ये न संपद्यते। एवं देवाः, ऋषयः, राजानः च ब्राह्मणस्य पत्नीं, गाम्, धनं च यथावत् संरक्षन्ति स्म; यः तद् न पालयति, तस्य राज्ये, कुलं, जीवनं च नश्यन्ति। ब्राह्मणस्य गौर्याः, भार्यायाः, धनस्य च पावित्र्यं, देवैः स्थापितम् इति सर्वे जानन्ति।