ਨ ਤੇ ਸਖਾ ਸਖ੍ਯਂ ਵष੍ਟ੍ਯੇਤਤ੍ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਯਦ੍ਵਿषੁਰੂਪਾ ਭਵਤਿ । ਮਹਸ੍ਪੁਤ੍ਰਾਸੋ ਅਸੁਰਸ੍ਯ ਵੀਰਾ ਦਿਵੋ ਧਰ੍ਤਾਰ ਉਰ੍ਵਿਯਾ ਪਰਿ ਖ੍ਯਨ੍
ਉਹ ਤੇਰਾ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਇਹ ਦੋਸਤੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਰੂਪ ਬਦਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਵੀਰ, ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਉਸ਼ਨ੍ਤਿ ਘਾ ਤੇ ਅਮृਤਾਸ ਏਤਦੇਕਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤ੍ਯਜਸਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ । ਨਿ ਤੇ ਮਨੋ ਮਨਸਿ ਧਾਯ੍ਯਸ੍ਮੇ ਜਨ੍ਯੁਃ ਪਤਿਸ੍ਤਨ੍ਵਮਾ ਵਿਵਿष੍ਯਾਃ
ਇਹ ਅਮਰ ਜੀਵ ਤੇਰੇ ਲਈ ਤਰਸਦੇ ਹਨ, ਇਕ ਮੌਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਟਿਕੇ, ਸਾਡੀ ਦੇਹ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਕਰ, ਨੌਜਵਾਨ।
ਨ ਯਤ੍ਪੁਰਾ ਚਕृਮਾ ਕਦ੍ਧ ਨੂਨਮृਤਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਅਨृਤਂ ਰਪੇਮ । ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋ ਅਪ੍ਸ੍ਵਪ੍ਯਾ ਚ ਯੋषਾ ਸਾ ਨੌ ਨਾਭਿਃ ਪਰਮਂ ਜਾਮਿ ਤਨ੍ ਨੌ
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ, ਹੁਣ ਨਾ ਕਰੀਏ; ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਝੂਠ ਨੂੰ ਨਾ ਅਪਣਾਈਏ; ਗੰਧਰਵ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਕੁੜੀ ਵੀ—ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੋੜ ਹੋਵੇ, ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੋਵੇ।
ਗਰ੍ਭੇ ਨੁ ਨੌ ਜਨਿਤਾ ਦਮ੍ਪਤੀ ਕਰ੍ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਸਵਿਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਃ । ਨਕਿਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰ ਮਿਨਨ੍ਤਿ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਵੇਦ ਨਾਵਸ੍ਯ ਪृਥਿਵੀ ਉਤ ਦ੍ਯੌਃ
ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਜਣਨ ਵਾਲਾ ਦੰਪਤੀ ਹੈ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ; ਦੇਵਤਾ ਤਵਸ਼ਟਾ, ਵਿਅਕਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਸਵਿਤਾ; ਕੋਈ ਉਸਦੇ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਤੋੜਦਾ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਉਸਦੀ ਪਾਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਕੋ ਅਦ੍ਯ ਯੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਧੁਰਿ ਗਾ ऋਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿਮੀਵਤੋ ਭਾਮਿਨੋ ਦੁਰ੍ਹृਣਾਯੂਨ੍ । ਆਸਨ੍ਨਿषੂਨ੍ ਹृਤ੍ਸ੍ਵਸੋ ਮਯੋਭੂਨ੍ ਯ ਏषਾਂ ਭृਤ੍ਯਾਮृਣਧਤ੍ਸ ਜੀਵਾਤ੍
ਅੱਜ ਕੌਣ ਗਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦੇ ਜੂਏ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਚਮਕਦਾਰ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹਨ? ਉਹ ਦਿਲ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ—ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੋ ਅਸ੍ਯ ਵੇਦ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਯਾਹ੍ਨਃ ਕ ਈਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਕ ਇਹ ਪ੍ਰ ਵੋਚਤ੍। ਬृਹਨ੍ ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਧਾਮ ਕਦੁ ਬ੍ਰਵ ਆਹਨੋ ਵੀਚ੍ਯਾ ਨॄਨ੍
ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਵੇਖਿਆ? ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ—ਮੈਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸਾਂ?
ਯਮਸ੍ਯ ਮਾ ਯਮ੍ਯਂ ਕਾਮ ਆਗਨ੍ਤ੍ਸਮਾਨੇ ਯੋਨੌ ਸਹਸ਼ੇਯ੍ਯਾਯ । ਜਾਯੇਵ ਪਤ੍ਯੇ ਤਨ੍ਵਂ ਰਿਰਿਚ੍ਯਾਂ ਵਿ ਚਿਦ੍ਵृਹੇਵ ਰਥ੍ਯੇਵ ਚਕ੍ਰਾ
ਯਮ ਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਯਮ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ, ਇਕੋ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਲਈ, ਇਕਠੇ ਲੈਟਣ ਲਈ; ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਾਹ 'ਤੇ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਾਂਗ।
ਨ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਨ ਨਿ ਮਿषਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ੍ਪਸ਼ ਇਹ ਯੇ ਚਰਨ੍ਤਿ । ਅਨ੍ਯੇਨ ਮਦਾਹਨੋ ਯਾਹਿ ਤੂਯਂ ਤੇਨ ਵਿ ਵृਹ ਰਥ੍ਯੇਵ ਚਕ੍ਰਾ
ਇਹ neither ਖੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, neither ਬੈਠਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜਾਸੂਸ ਹਨ ਜੋ ਇੱਥੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਚਲ, ਉਸ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾ, ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਾਂਗ।
ਰਾਤ੍ਰੀਭਿਰਸ੍ਮਾ ਅਹਭਿਰ੍ਦਸ਼ਸ੍ਯੇਤ੍ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਮੁਹੁਰੁਨ੍ ਮਿਮੀਯਾਤ੍। ਦਿਵਾ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਮਿਥੁਨਾ ਸਬਨ੍ਧੂ ਯਮੀਰ੍ਯਮਸ੍ਯ ਵਿਵृਹਾਦਜਾਮਿ
ਰਾਤ ਤੇ ਦਿਨ ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦੇਣ; ਸੂਰਜ ਦੀ ਅੱਖ ਸਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਾਪੇ; ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ—ਯਮੀ ਯਮ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ।
{੧} ਆ ਘਾ ਤਾ ਗਚ੍ਛਾਨ੍ ਉਤ੍ਤਰਾ ਯੁਗਾਨਿ ਯਤ੍ਰ ਜਾਮਯਃ ਕृਣਵਨ੍ਨ੍ ਅਜਾਮਿ । ਉਪ ਬਰ੍ਬृਹਿ ਵृषਭਾਯ ਬਾਹੁਮਨ੍ਯਮਿਚ੍ਛਸ੍ਵ ਸੁਭਗੇ ਪਤਿਂ ਮਤ੍
ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਵੱਲ ਚੱਲ, ਜਿੱਥੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਵੱਝ ਦੇ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ, ਸੁਭਾਗੀ, ਪਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਂ ਭ੍ਰਾਤਾਸਦ੍ਯਦਨਾਥਂ ਭਵਾਤਿ ਕਿਮੁ ਸ੍ਵਸਾ ਯਨ੍ ਨਿਰ੍ऋਤਿਰ੍ਨਿਗਛਾਤ੍। ਕਾਮਮੂਤਾ ਬਹ੍ਵੇਤਦ੍ਰਪਾਮਿ ਤਨ੍ਵਾ ਮੇ ਤਨ੍ਵਂ ਸਂ ਪਿਪृਗ੍ਧਿ
ਭਰਾ ਕੀ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ? ਭੈਣ ਕੀ ਹੈ ਜੇ ਉਸ 'ਤੇ ਦੁੱਖ ਆ ਜਾਵੇ? ਜੇ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਉਲਟ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਹਿ ਲਵਾਂ; ਮੇਰੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਨਾਲ ਬਚਾ।
ਨ ਤੇ ਨਾਥਂ ਯਮ੍ਯਤ੍ਰਾਹਮਸ੍ਮਿ ਨ ਤੇ ਤਨੂਂ ਤਨ੍ਵਾ ਸਂ ਪਪृਚ੍ਯਾਮ੍ । ਅਨ੍ਯੇਨ ਮਤ੍ਪ੍ਰਮੁਦਃ ਕਲ੍ਪਯਸ੍ਵ ਨ ਤੇ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸੁਭਗੇ ਵष੍ਟ੍ਯੇਤਤ੍
ਯਮੀ, ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਰੱਖਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਤੇਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜੀ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸੁਭਾਗੀ—ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
ਨ ਵਾ ਉ ਤੇ ਤਨੂਂ ਤਨ੍ਵਾ ਸਂ ਪਿਪृਚ੍ਯਾਂ ਪਾਪਮਾਹੁਰ੍ਯਃ ਸ੍ਵਸਾਰਂ ਨਿਗਚ੍ਛਾਤ੍। ਅਸਂਯਦੇਤਨ੍ ਮਨਸੋ ਹृਦੋ ਮੇ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸ੍ਵਸੁਃ ਸ਼ਯਨੇ ਯਚ੍ਛਯੀਯ
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਦੇਹ ਆਪਣੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਾਂਗਾ; ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭੈਣ ਨੇੜੇ ਆਵੇ ਤਾਂ ਪਾਪ ਹੈ; ਇਹ ਸੋਚ, ਇਹ ਭਾਵ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ—ਭਰਾ ਭੈਣ ਨਾਲ ਲੈਟੇ।
ਬਤੋ ਬਤਾਸਿ ਯਮ ਨੈਵ ਤੇ ਮਨੋ ਹृਦਯਂ ਚਾਵਿਦਾਮਾ । ਅਨ੍ਯਾ ਕਿਲ ਤ੍ਵਾਂ ਕਕ੍ਸ਼੍ਯੇਵ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਰਿ ष੍ਵਜਾਤੌ ਲਿਬੁਜੇਵ ਵृਕ੍ਸ਼ਮ੍
ਹਾਏ ਹਾਏ ਯਮ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਮਨ ਜਾਂ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ; ਕੋਈ ਹੋਰ, ਸਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਜਨਮ 'ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੇਲ ਵ੍ਰੱਖ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਮੂ षੁ ਯਮ੍ਯਨ੍ਯ ਉ ਤ੍ਵਾਂ ਪਰਿ ष੍ਵਜਾਤੌ ਲਿਬੁਜੇਵ ਵृਕ੍ਸ਼ਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਮਨ ਇਛਾ ਸ ਵਾ ਤਵਾਧਾ ਕृਣੁष੍ਵ ਸਂਵਿਦਂ ਸੁਭਦ੍ਰਾਮ੍
ਹੇ ਯਮੀ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਔਰਤ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵੇਲੇ ਤੈਨੂੰ ਇਉਂ ਜੱਫੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲਤਾ ਦਰਖ਼ਤ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਕਰੇ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਸਾਂਝ ਬਣਾਉ।
ਤ੍ਰੀਣਿ ਚ੍ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਕਵਯੋ ਵਿ ਯੇਤਿਰੇ ਪੁਰੁਰੂਪਂ ਦਰ੍ਸ਼ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਚਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਆਪੋ ਵਾਤਾ ਓषਧਯਸ੍ਤਾਨ੍ਯੇਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਭੁਵਨ ਆਰ੍ਪਿਤਾਨਿ
ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਛੰਦ ਬਣਾਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੇਅੰਤ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਪਾਣੀਆਂ, ਹਵਾਵਾਂ ਤੇ ਬੂਟੀਆਂ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਕੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਵृषਾ ਵृष੍ਣੇ ਦੁਦੁਹੇ ਦੋਹਸਾ ਦਿਵਃ ਪਯਾਂਸਿ ਯਹ੍ਵੋ ਅਦਿਤੇਰਦਾਭ੍ਯਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸ ਵੇਦ ਵਰੁਣੋ ਯਥਾ ਧਿਯਾ ਸ ਯਜ੍ਞਿਯੋ ਯਜਤਿ ਯਜ੍ਞਿਯਾਮृਤੂਨ੍
ਬਲਵਾਨ ਨੇ ਬਲਵਾਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨੀ ਪਾਣੀਆਂ ਨਿਕਾਲੀਆਂ; ਉਹ ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਅਟੱਲ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਵਰੁਣ ਸਭ ਕੁਝ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਯੋਗ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਪਦ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੀਰਪ੍ਯਾ ਚ ਯੋषਣਾ ਨਦਸ੍ਯ ਨਾਦੇ ਪਰਿ ਪਾਤੁ ਨੋ ਮਨਃ । ਇष੍ਟਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਅਦਿਤਿਰ੍ਨਿ ਧਾਤੁ ਨੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਨੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਵਿ ਵੋਚਤਿ
ਗੰਧਰਵੀ ਤੇ ਔਰਤ, ਦੋਵੇਂ, ਦਰਿਆ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਮਨ ਬਚਾਉਣ। ਚਾਹੀਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਦਿਤੀ ਸਾਨੂੰ ਟਿਕਾਏ; ਸਾਡਾ ਭਰਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।
ਸੋ ਚਿਤ੍ਨੁ ਭਦ੍ਰਾ ਕ੍ਸ਼ੁਮਤੀ ਯਸ਼ਸ੍ਵਤ੍ਯੁषਾ ਉਵਾਸ ਮਨਵੇ ਸ੍ਵਰ੍ਵਤੀ । ਯਦੀਮੁਸ਼ਨ੍ਤਮੁਸ਼ਤਾਮਨੁ ਕ੍ਰਤੁਮਗ੍ਨਿਂ ਹੋਤਾਰਂ ਵਿਦਥਾਯ ਜੀਜਨਨ੍
ਉਹ ਚਮਕਦੀ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਨੂ ਲਈ ਉੱਜਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਗ ਪਈ। ਜਦ ਜਾਗਣ ਵਾਲੇ, ਹੋਰ ਜਾਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਗ, ਯਜਮਾਨ, ਨੂੰ ਰਸਮ ਲਈ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
{੨} ਅਧ ਤ੍ਯਂ ਦ੍ਰਪ੍ਸਂ ਵਿਭ੍ਵਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਨਂ ਵਿਰਾਭਰਦਿषਿਰਃ ਸ਼੍ਯੇਨੋ ਅਧ੍ਵਰੇ । ਯਦੀ ਵਿਸ਼ੋ ਵृਣਤੇ ਦਸ੍ਮਮਾਰ੍ਯਾ ਅਗ੍ਨਿਂ ਹੋਤਾਰਮਧ ਧੀਰਜਾਯਤ
ਫਿਰ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸਿਆਣਾ ਬੂੰਦ, ਤਾਕਤਵਰ ਬਾਜ, ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਭਲੇ ਲੋਕ ਵਧੀਆ ਅੱਗ ਨੂੰ ਯਜਮਾਨ ਚੁਣਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਦਾਸਿ ਰਣ੍ਵੋ ਯਵਸੇਵ ਪੁष੍ਯਤੇ ਹੋਤ੍ਰਾਭਿਰਗ੍ਨੇ ਮਨੁषਃ ਸ੍ਵਧ੍ਵਰਃ । ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾ ਯਚ੍ਛਸ਼ਮਾਨ ਉਕ੍ਥ੍ਯੋ ਵਾਜਂ ਸਸਵਾਮੁਪਯਾਸਿ ਭੂਰਿਭਿਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੌ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ; ਅੱਗ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯਜਮਾਨ। ਜਦ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਇਕ ਸ਼ਖਸ ਭਜਨ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ।
ਉਦੀਰਯ ਪਿਤਰਾ ਜਾਰ ਆ ਭਗਮਿਯਕ੍ਸ਼ਤਿ ਹਰ੍ਯਤੋ ਹृਤ੍ਤ ਇष੍ਯਤਿ । ਵਿਵਕ੍ਤਿ ਵਹ੍ਨਿਃ ਸ੍ਵਪਸ੍ਯਤੇ ਮਖਸ੍ਤਵਿष੍ਯਤੇ ਅਸੁਰੋ ਵੇਪਤੇ ਮਤੀ
ਉਠੋ, ਪਿਤਰੋ, ਵਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਹ ਭਾਗ ਲੱਭਦਾ, ਸੋਹਣੀ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਖਾਹਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਰਸਮ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦਾ, ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਤਾਕਤਵਰ ਹਿਲਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤੇ ਅਗ੍ਨੇ ਸੁਮਤਿਂ ਮਰ੍ਤੋ ਅਖ੍ਯਤ੍ਸਹਸਃ ਸੂਨੋ ਅਤਿ ਸ ਪ੍ਰ ਸ਼ृਣ੍ਵੇ । ਇषਂ ਦਧਾਨੋ ਵਹਮਾਨੋ ਅਸ਼੍ਵੈਰਾ ਸ ਦ੍ਯੁਮਾਮਮਵਾਨ੍ ਭੂषਤਿ ਦ੍ਯੂਨ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅੱਗ, ਤਾਕਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਦੂਰ ਤੱਕ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਚਮਕਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਧੀ ਨੋ ਅਗ੍ਨੇ ਸਦਨੇ ਸਧਸ੍ਥੇ ਯੁਕ੍ਸ਼੍ਵਾ ਰਥਮਮृਤਸ੍ਯ ਦ੍ਰਵਿਤ੍ਨੁਮ੍ । ਆ ਨੋ ਵਹ ਰੋਦਸੀ ਦੇਵਪੁਤ੍ਰੇ ਮਾਕਿਰ੍ਦੇਵਾਨਾਮਪ ਭੂਰਿਹ ਸ੍ਯਾਃ
ਸਾਡੀ ਸੁਣ, ਹੇ ਅੱਗ, ਘਰ ਵਿੱਚ, ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ; ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਥੀ ਜੋੜ। ਸਾਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕ, ਦੇਵੀਆਂ, ਲਿਆ; ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਾ ਰਹੀਏ।
ਯਦਗ੍ਨ ਏषਾ ਸਮਿਤਿਰ੍ਭਵਾਤਿ ਦੇਵੀ ਦੇਵੇषੁ ਯਜਤਾ ਯਜਤ੍ਰ । ਰਤ੍ਨਾ ਚ ਯਦ੍ਵਿਭਜਾਸਿ ਸ੍ਵਧਾਵੋ ਭਾਗਂ ਨੋ ਅਤ੍ਰ ਵਸੁਮਨ੍ਤਂ ਵੀਤਾਤ੍
ਜਦ ਵੀ ਇਹ ਸਭਾ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਅੱਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪੂਜਣਯੋਗ; ਤੇ ਜੋ ਵੀ ਖਜਾਨੇ ਤੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦੌਲਤ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਦੇ।
ਅਨ੍ਵਗ੍ਨਿਰੁषਸਾਮਗ੍ਰਮਖ੍ਯਦਨ੍ਵਹਾਨਿ ਪ੍ਰਥਮੋ ਜਾਤਵੇਦਾਃ । ਅਨੁ ਸੂਰ੍ਯ ਉषਸੋ ਅਨੁ ਰਸ਼੍ਮੀਨ੍ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਆ ਵਿਵੇਸ਼
ਅੱਗ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਾਇਆ, ਉਹ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ, ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ ਤੇ ਅਸਮਾਨ-ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਨਿਰੁषਸਾਮਗ੍ਰਮਖ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਾਨਿ ਪ੍ਰਥਮੋ ਜਾਤਵੇਦਾਃ । ਪ੍ਰਤਿ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪੁਰੁਧਾ ਚ ਰਸ਼੍ਮੀਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਆ ਤਤਾਨ
ਅੱਗ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ, ਉਹ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਈਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਫੈਲਾਈਆਂ ਤੇ ਅਸਮਾਨ-ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਦ੍ਯਾਵਾ ਹ ਕ੍ਸ਼ਾਮਾ ਪ੍ਰਥਮੇ ऋਤੇਨਾਭਿਸ਼੍ਰਾਵੇ ਭਵਤਃ ਸਤ੍ਯਵਾਚਾ । ਦੇਵੋ ਯਨ੍ ਮਰ੍ਤਾਨ੍ ਯਜਥਾਯ ਕृਣ੍ਵਨ੍ਤ੍ਸੀਦਦ੍ਧੋਤਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਸ੍ਵਮਸੁਂ ਯਨ੍
ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਸੱਚ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ, ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ। ਜਦ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਜਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਉਹ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵੋ ਦੇਵਾਨ੍ ਪਰਿਭੂਰ੍ऋਤੇਨ ਵਹਾ ਨੋ ਹਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਥਮਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਵਾਨ੍ । ਧੂਮਕੇਤੁਃ ਸਮਿਧਾ ਭਾऋਜੀਕੋ ਮਨ੍ਦ੍ਰੋ ਹੋਤਾ ਨਿਤ੍ਯੋ ਵਾਚਾ ਯਜੀਯਾਨ੍
ਪਰਮੇਸ਼ਰ, ਸੱਚ ਨਾਲ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਸਾਡੀ ਭੇਟ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ। ਧੂੰਏਂ ਵਾਲਾ, ਸੜਕਦਾ, ਚਮਕਦਾ, ਮਿੱਠਾ, ਸਦਾ ਲਈ ਯਜਮਾਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ।
{੩} ਅਰ੍ਚਾਮਿ ਵਾਂ ਵਰ੍ਧਾਯਾਪੋ ਘृਤਸ੍ਨੂ ਦ੍ਯਾਵਾਭੂਮੀ ਸ਼ृਣੁਤਂ ਰੋਦਸੀ ਮੇ । ਅਹਾ ਯਦ੍ਦੇਵਾ ਅਸੁਨੀਤਿਮਾਯਨ੍ ਮਧ੍ਵਾ ਨੋ ਅਤ੍ਰ ਪਿਤਰਾ ਸ਼ਿਸ਼ੀਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਵਧਾਈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਾਣੀਆਂ, ਘਿਉ ਨਾਲ ਲਪੇਟੀਆਂ; ਅਸਮਾਨ-ਧਰਤੀ, ਮੇਰੀ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਰਾਹ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਸਾਨੂੰ ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਣ।