ਜਿਤਮਸ੍ਮਾਕਮੁਦ੍ਭਿਨ੍ਨਮਸ੍ਮਾਕਮृਤਮਸ੍ਮਾਕਂ ਤੇਜੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਮਾਕਂ ਸ੍ਵਰਸ੍ਮਾਕਂ ਯਜ੍ਞੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਪਸ਼ਵੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਪ੍ਰਜਾ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਵੀਰਾ ਅਸ੍ਮਾਕਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦਮੁਂ ਨਿਰ੍ਭਜਾਮੋऽਮੁਮਾਮੁष੍ਯਾਯਣਮਮੁष੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਮਸੌ ਯਃ । ਸ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵ੍ਯੋਃ ਪਾਸ਼ਾਨ੍ ਮਾ ਮੋਚਿ
ਜਿੱਤ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਚਮਕ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਪਸ਼ੂ ਸਾਡੇ ਹਨ, ਸੰਤਾਨ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਵਿਰ ਸਾਡੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਹਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਵੰਸ਼ਜ, ਉਹਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹੇ।
ਜਿਤਮਸ੍ਮਾਕਮੁਦ੍ਭਿਨ੍ਨਮਸ੍ਮਾਕਮृਤਮਸ੍ਮਾਕਂ ਤੇਜੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਮਾਕਂ ਸ੍ਵਰਸ੍ਮਾਕਂ ਯਜ੍ਞੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਪਸ਼ਵੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਪ੍ਰਜਾ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਵੀਰਾ ਅਸ੍ਮਾਕਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦਮੁਂ ਨਿਰ੍ਭਜਾਮੋऽਮੁਮਾਮੁष੍ਯਾਯਣਮਮੁष੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਮਸੌ ਯਃ । ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨ੍ਯੋਃ ਪਾਸ਼ਾਨ੍ ਮਾ ਮੋਚਿ
ਜਿੱਤ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਚਮਕ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਪਸ਼ੂ ਸਾਡੇ ਹਨ, ਸੰਤਾਨ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਵਿਰ ਸਾਡੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਹਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਵੰਸ਼ਜ, ਉਹਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹੇ।
ਜਿਤਮਸ੍ਮਾਕਮੁਦ੍ਭਿਨ੍ਨਮਸ੍ਮਾਕਮृਤਮਸ੍ਮਾਕਂ ਤੇਜੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਮਾਕਂ ਸ੍ਵਰਸ੍ਮਾਕਂ ਯਜ੍ਞੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਪਸ਼ਵੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਪ੍ਰਜਾ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਵੀਰਾ ਅਸ੍ਮਾਕਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦਮੁਂ ਨਿਰ੍ਭਜਾਮੋऽਮੁਮਾਮੁष੍ਯਾਯਣਮਮੁष੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਮਸੌ ਯਃ । ਸ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਯੋਃ ਪਾਸ਼ਾਨ੍ ਮਾ ਮੋਚਿ
ਜਿੱਤ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਚਮਕ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਪਸ਼ੂ ਸਾਡੇ ਹਨ, ਸੰਤਾਨ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਵਿਰ ਸਾਡੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਹਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਵੰਸ਼ਜ, ਉਹਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹੇ।
ਜਿਤਮਸ੍ਮਾਕਮੁਦ੍ਭਿਨ੍ਨਮਸ੍ਮਾਕਮृਤਮਸ੍ਮਾਕਂ ਤੇਜੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਮਾਕਂ ਸ੍ਵਰਸ੍ਮਾਕਂ ਯਜ੍ਞੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਪਸ਼ਵੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਪ੍ਰਜਾ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਵੀਰਾ ਅਸ੍ਮਾਕਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦਮੁਂ ਨਿਰ੍ਭਜਾਮੋऽਮੁਮਾਮੁष੍ਯਾਯਣਮਮੁष੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਮਸੌ ਯਃ । ਸ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਪਾਸ਼ਾਨ੍ ਮਾ ਮੋਚਿ
ਜਿੱਤ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਚਮਕ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਪਸ਼ੂ ਸਾਡੇ ਹਨ, ਸੰਤਾਨ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਵਿਰ ਸਾਡੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਹਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਵੰਸ਼ਜ, ਉਹਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹੇ।
ਜਿਤਮਸ੍ਮਾਕਮੁਦ੍ਭਿਨ੍ਨਮਸ੍ਮਾਕਮृਤਮਸ੍ਮਾਕਂ ਤੇਜੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਮਾਕਂ ਸ੍ਵਰਸ੍ਮਾਕਂ ਯਜ੍ਞੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਪਸ਼ਵੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਪ੍ਰਜਾ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਵੀਰਾ ਅਸ੍ਮਾਕਮ੍
ਜਿੱਤ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਚਮਕ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਪਸ਼ੂ ਸਾਡੇ ਹਨ, ਸੰਤਾਨ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਵਿਰ ਸਾਡੇ ਹਨ।
ਜਿਤਮਸ੍ਮਾਕਮੁਦ੍ਭਿਨ੍ਨਮਸ੍ਮਾਕਮਭ੍ਯष੍ਠਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਃ ਪृਤਨਾ ਅਰਾਤੀਃ
ਜਿੱਤ ਸਾਡੀ ਹੈ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਾਡਾ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਲੜਾਈਆਂ ਤੇ ਵੈਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ।
ਤਦਗ੍ਨਿਰਾਹ ਤਦੁ ਸੋਮ ਆਹ ਪੂषਾ ਮਾ ਧਾਤ੍ਸੁਕृਤਸ੍ਯ ਲੋਕੇ
ਅਗਨਿ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਸੋਮ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਪੁਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਨਾ ਡਿੱਗੀਂ।'
ਅਗਨ੍ਮ ਸ੍ਵਃ ਸ੍ਵਰਗਨ੍ਮ ਸਂ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਗਨ੍ਮ
ਅਸੀਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਅਸੀਂ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ; ਅਸੀਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਏ।
ਵਸ੍ਯੋਭੂਯਾਯ ਵਸੁਮਾਨ੍ ਯਜ੍ਞੋ ਵਸੁ ਵਂਸਿषੀਯ ਵਸੁਮਾਨ੍ ਭੂਯਾਸਂ ਵਸੁ ਮਯਿ ਧੇਹਿ
ਯਜਨਾ ਧਨ ਲਈ ਧਨਵਾਨ ਹੋਵੇ; ਮੈਂ ਧਨ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂ, ਮੈਂ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਵਾਂ; ਧਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ।
ਓ ਚਿਤ੍ਸਖਾਯਂ ਸਖ੍ਯਾ ਵਵृਤ੍ਯਾਂ ਤਿਰਃ ਪੁਰੂ ਚਿਦਰ੍ਣਵਂ ਜਗਨ੍ਵਾਨ੍ । ਪਿਤੁਰ੍ਨਪਾਤਮਾ ਦਧੀਤ ਵੇਧਾ ਅਧਿ ਕ੍ਸ਼ਮਿ ਪ੍ਰਤਰਂ ਦੀਧ੍ਯਾਨਃ
ਓ ਦੋਸਤ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਚੁਣਾਂ; ਕਈ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚਮਕਦਿਆਂ ਪُل ਵਾਂਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਨ ਤੇ ਸਖਾ ਸਖ੍ਯਂ ਵष੍ਟ੍ਯੇਤਤ੍ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਯਦ੍ਵਿषੁਰੂਪਾ ਭਵਤਿ । ਮਹਸ੍ਪੁਤ੍ਰਾਸੋ ਅਸੁਰਸ੍ਯ ਵੀਰਾ ਦਿਵੋ ਧਰ੍ਤਾਰ ਉਰ੍ਵਿਯਾ ਪਰਿ ਖ੍ਯਨ੍
ਉਹ ਤੇਰਾ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਇਹ ਦੋਸਤੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਰੂਪ ਬਦਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਵੀਰ, ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਉਸ਼ਨ੍ਤਿ ਘਾ ਤੇ ਅਮृਤਾਸ ਏਤਦੇਕਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤ੍ਯਜਸਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ । ਨਿ ਤੇ ਮਨੋ ਮਨਸਿ ਧਾਯ੍ਯਸ੍ਮੇ ਜਨ੍ਯੁਃ ਪਤਿਸ੍ਤਨ੍ਵਮਾ ਵਿਵਿष੍ਯਾਃ
ਇਹ ਅਮਰ ਜੀਵ ਤੇਰੇ ਲਈ ਤਰਸਦੇ ਹਨ, ਇਕ ਮੌਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਟਿਕੇ, ਸਾਡੀ ਦੇਹ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਕਰ, ਨੌਜਵਾਨ।
ਨ ਯਤ੍ਪੁਰਾ ਚਕृਮਾ ਕਦ੍ਧ ਨੂਨਮृਤਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਅਨृਤਂ ਰਪੇਮ । ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋ ਅਪ੍ਸ੍ਵਪ੍ਯਾ ਚ ਯੋषਾ ਸਾ ਨੌ ਨਾਭਿਃ ਪਰਮਂ ਜਾਮਿ ਤਨ੍ ਨੌ
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ, ਹੁਣ ਨਾ ਕਰੀਏ; ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਝੂਠ ਨੂੰ ਨਾ ਅਪਣਾਈਏ; ਗੰਧਰਵ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਕੁੜੀ ਵੀ—ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੋੜ ਹੋਵੇ, ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੋਵੇ।
ਗਰ੍ਭੇ ਨੁ ਨੌ ਜਨਿਤਾ ਦਮ੍ਪਤੀ ਕਰ੍ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਸਵਿਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਃ । ਨਕਿਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰ ਮਿਨਨ੍ਤਿ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਵੇਦ ਨਾਵਸ੍ਯ ਪृਥਿਵੀ ਉਤ ਦ੍ਯੌਃ
ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਜਣਨ ਵਾਲਾ ਦੰਪਤੀ ਹੈ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ; ਦੇਵਤਾ ਤਵਸ਼ਟਾ, ਵਿਅਕਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਸਵਿਤਾ; ਕੋਈ ਉਸਦੇ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਤੋੜਦਾ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਉਸਦੀ ਪਾਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਕੋ ਅਦ੍ਯ ਯੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਧੁਰਿ ਗਾ ऋਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿਮੀਵਤੋ ਭਾਮਿਨੋ ਦੁਰ੍ਹृਣਾਯੂਨ੍ । ਆਸਨ੍ਨਿषੂਨ੍ ਹृਤ੍ਸ੍ਵਸੋ ਮਯੋਭੂਨ੍ ਯ ਏषਾਂ ਭृਤ੍ਯਾਮृਣਧਤ੍ਸ ਜੀਵਾਤ੍
ਅੱਜ ਕੌਣ ਗਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦੇ ਜੂਏ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਚਮਕਦਾਰ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹਨ? ਉਹ ਦਿਲ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ—ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੋ ਅਸ੍ਯ ਵੇਦ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਯਾਹ੍ਨਃ ਕ ਈਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਕ ਇਹ ਪ੍ਰ ਵੋਚਤ੍। ਬृਹਨ੍ ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਧਾਮ ਕਦੁ ਬ੍ਰਵ ਆਹਨੋ ਵੀਚ੍ਯਾ ਨॄਨ੍
ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਵੇਖਿਆ? ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ—ਮੈਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸਾਂ?
ਯਮਸ੍ਯ ਮਾ ਯਮ੍ਯਂ ਕਾਮ ਆਗਨ੍ਤ੍ਸਮਾਨੇ ਯੋਨੌ ਸਹਸ਼ੇਯ੍ਯਾਯ । ਜਾਯੇਵ ਪਤ੍ਯੇ ਤਨ੍ਵਂ ਰਿਰਿਚ੍ਯਾਂ ਵਿ ਚਿਦ੍ਵृਹੇਵ ਰਥ੍ਯੇਵ ਚਕ੍ਰਾ
ਯਮ ਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਯਮ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ, ਇਕੋ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਲਈ, ਇਕਠੇ ਲੈਟਣ ਲਈ; ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਾਹ 'ਤੇ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਾਂਗ।
ਨ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਨ ਨਿ ਮਿषਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ੍ਪਸ਼ ਇਹ ਯੇ ਚਰਨ੍ਤਿ । ਅਨ੍ਯੇਨ ਮਦਾਹਨੋ ਯਾਹਿ ਤੂਯਂ ਤੇਨ ਵਿ ਵृਹ ਰਥ੍ਯੇਵ ਚਕ੍ਰਾ
ਇਹ neither ਖੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, neither ਬੈਠਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜਾਸੂਸ ਹਨ ਜੋ ਇੱਥੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਚਲ, ਉਸ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾ, ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਾਂਗ।
ਰਾਤ੍ਰੀਭਿਰਸ੍ਮਾ ਅਹਭਿਰ੍ਦਸ਼ਸ੍ਯੇਤ੍ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਮੁਹੁਰੁਨ੍ ਮਿਮੀਯਾਤ੍। ਦਿਵਾ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਮਿਥੁਨਾ ਸਬਨ੍ਧੂ ਯਮੀਰ੍ਯਮਸ੍ਯ ਵਿਵृਹਾਦਜਾਮਿ
ਰਾਤ ਤੇ ਦਿਨ ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦੇਣ; ਸੂਰਜ ਦੀ ਅੱਖ ਸਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਾਪੇ; ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ—ਯਮੀ ਯਮ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ।
{੧} ਆ ਘਾ ਤਾ ਗਚ੍ਛਾਨ੍ ਉਤ੍ਤਰਾ ਯੁਗਾਨਿ ਯਤ੍ਰ ਜਾਮਯਃ ਕृਣਵਨ੍ਨ੍ ਅਜਾਮਿ । ਉਪ ਬਰ੍ਬृਹਿ ਵृषਭਾਯ ਬਾਹੁਮਨ੍ਯਮਿਚ੍ਛਸ੍ਵ ਸੁਭਗੇ ਪਤਿਂ ਮਤ੍
ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਵੱਲ ਚੱਲ, ਜਿੱਥੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਵੱਝ ਦੇ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ, ਸੁਭਾਗੀ, ਪਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਂ ਭ੍ਰਾਤਾਸਦ੍ਯਦਨਾਥਂ ਭਵਾਤਿ ਕਿਮੁ ਸ੍ਵਸਾ ਯਨ੍ ਨਿਰ੍ऋਤਿਰ੍ਨਿਗਛਾਤ੍। ਕਾਮਮੂਤਾ ਬਹ੍ਵੇਤਦ੍ਰਪਾਮਿ ਤਨ੍ਵਾ ਮੇ ਤਨ੍ਵਂ ਸਂ ਪਿਪृਗ੍ਧਿ
ਭਰਾ ਕੀ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ? ਭੈਣ ਕੀ ਹੈ ਜੇ ਉਸ 'ਤੇ ਦੁੱਖ ਆ ਜਾਵੇ? ਜੇ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਉਲਟ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਹਿ ਲਵਾਂ; ਮੇਰੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਨਾਲ ਬਚਾ।
ਨ ਤੇ ਨਾਥਂ ਯਮ੍ਯਤ੍ਰਾਹਮਸ੍ਮਿ ਨ ਤੇ ਤਨੂਂ ਤਨ੍ਵਾ ਸਂ ਪਪृਚ੍ਯਾਮ੍ । ਅਨ੍ਯੇਨ ਮਤ੍ਪ੍ਰਮੁਦਃ ਕਲ੍ਪਯਸ੍ਵ ਨ ਤੇ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸੁਭਗੇ ਵष੍ਟ੍ਯੇਤਤ੍
ਯਮੀ, ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਰੱਖਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਤੇਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜੀ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸੁਭਾਗੀ—ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
ਨ ਵਾ ਉ ਤੇ ਤਨੂਂ ਤਨ੍ਵਾ ਸਂ ਪਿਪृਚ੍ਯਾਂ ਪਾਪਮਾਹੁਰ੍ਯਃ ਸ੍ਵਸਾਰਂ ਨਿਗਚ੍ਛਾਤ੍। ਅਸਂਯਦੇਤਨ੍ ਮਨਸੋ ਹृਦੋ ਮੇ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸ੍ਵਸੁਃ ਸ਼ਯਨੇ ਯਚ੍ਛਯੀਯ
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਦੇਹ ਆਪਣੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਾਂਗਾ; ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭੈਣ ਨੇੜੇ ਆਵੇ ਤਾਂ ਪਾਪ ਹੈ; ਇਹ ਸੋਚ, ਇਹ ਭਾਵ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ—ਭਰਾ ਭੈਣ ਨਾਲ ਲੈਟੇ।
ਬਤੋ ਬਤਾਸਿ ਯਮ ਨੈਵ ਤੇ ਮਨੋ ਹृਦਯਂ ਚਾਵਿਦਾਮਾ । ਅਨ੍ਯਾ ਕਿਲ ਤ੍ਵਾਂ ਕਕ੍ਸ਼੍ਯੇਵ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਰਿ ष੍ਵਜਾਤੌ ਲਿਬੁਜੇਵ ਵृਕ੍ਸ਼ਮ੍
ਹਾਏ ਹਾਏ ਯਮ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਮਨ ਜਾਂ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ; ਕੋਈ ਹੋਰ, ਸਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਜਨਮ 'ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੇਲ ਵ੍ਰੱਖ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਮੂ षੁ ਯਮ੍ਯਨ੍ਯ ਉ ਤ੍ਵਾਂ ਪਰਿ ष੍ਵਜਾਤੌ ਲਿਬੁਜੇਵ ਵृਕ੍ਸ਼ਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਮਨ ਇਛਾ ਸ ਵਾ ਤਵਾਧਾ ਕृਣੁष੍ਵ ਸਂਵਿਦਂ ਸੁਭਦ੍ਰਾਮ੍
ਹੇ ਯਮੀ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਔਰਤ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵੇਲੇ ਤੈਨੂੰ ਇਉਂ ਜੱਫੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲਤਾ ਦਰਖ਼ਤ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਕਰੇ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਸਾਂਝ ਬਣਾਉ।
ਤ੍ਰੀਣਿ ਚ੍ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਕਵਯੋ ਵਿ ਯੇਤਿਰੇ ਪੁਰੁਰੂਪਂ ਦਰ੍ਸ਼ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਚਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਆਪੋ ਵਾਤਾ ਓषਧਯਸ੍ਤਾਨ੍ਯੇਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਭੁਵਨ ਆਰ੍ਪਿਤਾਨਿ
ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਛੰਦ ਬਣਾਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੇਅੰਤ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਪਾਣੀਆਂ, ਹਵਾਵਾਂ ਤੇ ਬੂਟੀਆਂ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਕੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਵृषਾ ਵृष੍ਣੇ ਦੁਦੁਹੇ ਦੋਹਸਾ ਦਿਵਃ ਪਯਾਂਸਿ ਯਹ੍ਵੋ ਅਦਿਤੇਰਦਾਭ੍ਯਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸ ਵੇਦ ਵਰੁਣੋ ਯਥਾ ਧਿਯਾ ਸ ਯਜ੍ਞਿਯੋ ਯਜਤਿ ਯਜ੍ਞਿਯਾਮृਤੂਨ੍
ਬਲਵਾਨ ਨੇ ਬਲਵਾਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨੀ ਪਾਣੀਆਂ ਨਿਕਾਲੀਆਂ; ਉਹ ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਅਟੱਲ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਵਰੁਣ ਸਭ ਕੁਝ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਯੋਗ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਪਦ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੀਰਪ੍ਯਾ ਚ ਯੋषਣਾ ਨਦਸ੍ਯ ਨਾਦੇ ਪਰਿ ਪਾਤੁ ਨੋ ਮਨਃ । ਇष੍ਟਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਅਦਿਤਿਰ੍ਨਿ ਧਾਤੁ ਨੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਨੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਵਿ ਵੋਚਤਿ
ਗੰਧਰਵੀ ਤੇ ਔਰਤ, ਦੋਵੇਂ, ਦਰਿਆ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਮਨ ਬਚਾਉਣ। ਚਾਹੀਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਦਿਤੀ ਸਾਨੂੰ ਟਿਕਾਏ; ਸਾਡਾ ਭਰਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।
ਸੋ ਚਿਤ੍ਨੁ ਭਦ੍ਰਾ ਕ੍ਸ਼ੁਮਤੀ ਯਸ਼ਸ੍ਵਤ੍ਯੁषਾ ਉਵਾਸ ਮਨਵੇ ਸ੍ਵਰ੍ਵਤੀ । ਯਦੀਮੁਸ਼ਨ੍ਤਮੁਸ਼ਤਾਮਨੁ ਕ੍ਰਤੁਮਗ੍ਨਿਂ ਹੋਤਾਰਂ ਵਿਦਥਾਯ ਜੀਜਨਨ੍
ਉਹ ਚਮਕਦੀ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਨੂ ਲਈ ਉੱਜਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਗ ਪਈ। ਜਦ ਜਾਗਣ ਵਾਲੇ, ਹੋਰ ਜਾਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਗ, ਯਜਮਾਨ, ਨੂੰ ਰਸਮ ਲਈ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
{੨} ਅਧ ਤ੍ਯਂ ਦ੍ਰਪ੍ਸਂ ਵਿਭ੍ਵਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਨਂ ਵਿਰਾਭਰਦਿषਿਰਃ ਸ਼੍ਯੇਨੋ ਅਧ੍ਵਰੇ । ਯਦੀ ਵਿਸ਼ੋ ਵृਣਤੇ ਦਸ੍ਮਮਾਰ੍ਯਾ ਅਗ੍ਨਿਂ ਹੋਤਾਰਮਧ ਧੀਰਜਾਯਤ
ਫਿਰ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸਿਆਣਾ ਬੂੰਦ, ਤਾਕਤਵਰ ਬਾਜ, ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਭਲੇ ਲੋਕ ਵਧੀਆ ਅੱਗ ਨੂੰ ਯਜਮਾਨ ਚੁਣਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।