ਸ ਸਂਵਤ੍ਸਰਮੂਰ੍ਧ੍ਵੋऽਤਿष੍ਠਤ੍ਤਂ ਦੇਵਾ ਅਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯ ਕਿਂ ਨੁ ਤਿष੍ਠਸੀਤਿ
ਉਹ ਇਕ ਸਾਲ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਵ੍ਰਾਤਿਆ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਖੜਾ ਹੈਂ?'
ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਦਾਸਨ੍ਦੀਂ ਮੇ ਸਂ ਭਰਨ੍ਤ੍ਵਿਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਸਨ ਲਿਆਓ।'
ਤਸ੍ਮੈ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯਾਯਾਸਨ੍ਦੀਂ ਸਮਭਰਨ੍
ਵ੍ਰਾਤਿਆ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਸਨ ਲਿਆ ਕੇ ਰੱਖਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾ ਗ੍ਰੀष੍ਮਸ਼੍ਚ ਵਸਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵੌ ਪਾਦਾਵਾਸ੍ਤਾਂ ਸ਼ਰਚ੍ਚ ਵਰ੍षਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵੌ
ਉਸ ਆਸਨ ਦੇ ਦੋ ਪੈਰ ਗਰਮੀ ਤੇ ਬਸੰਤ ਹਨ; ਦੂਜੇ ਦੋ ਪੈਰ ਸਰਦ ਤੇ ਵਰਖਾ ਹਨ।
ਬृਹਚ੍ਚ ਰਥਨ੍ਤਰਂ ਚਾਨੂਚ੍ਯੇ ਆਸ੍ਤਾਂ ਯਜ੍ਞਾਯਜ੍ਞਿਯਂ ਚ ਵਾਮਦੇਵ੍ਯਂ ਚ ਤਿਰਸ਼੍ਚ੍ਯੇ
ਸਮ੍ਹੇ ਬ੍ਰਹਤ ਤੇ ਰਥੰਤਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੇ; ਯਜਨਯਜਨੀਆ ਤੇ ਵਾਮਦੇਵ ਪਾਸੇ ਰੱਖੇ।
ऋਚਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਚਸ੍ਤਨ੍ਤਵੋ ਯਜੂਂषਿ ਤਿਰ੍ਯਞ੍ਚਃ
ਰਿਗ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਸਾਹਮਣੇ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਹਨ; ਯਜੁਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਪਾਰ ਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੇਦ ਆਸ੍ਤਰਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਪਬਰ੍ਹਣਮ੍
ਵੇਦ ਆਸਨ ਦਾ ਢੱਕਣ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਨ ਉਸ ਦੀ ਗਦੀ ਹੈ।
ਸਾਮਾਸਾਦ ਉਦ੍ਗੀਥੋऽਪਸ਼੍ਰਯਃ
ਸਾਮ ਆਸਨ ਹੈ; ਉਦਗੀਥ ਆਸਰੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਹੈ।
ਤਾਮਾਸਨ੍ਦੀਂ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯ ਆਰੋਹਤ੍
ਵ੍ਰਾਤਿਆ ਉਸ ਆਸਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਜਨਾਃ ਪਰਿष੍ਕਨ੍ਦਾ ਆਸਨ੍ਤ੍ਸਂਕਲ੍ਪਾਃ ਪ੍ਰਹਾਯ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਭੂਤਾਨ੍ਯੁਪਸਦਃ
ਉਸ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੌੜਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਇਰਾਦੇ, ਇੱਛਾਵਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਹਨ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਨ੍ਯੇਵਾਸ੍ਯ ਭੂਤਾਨ੍ਯੁਪਸਦੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ ਮਹਿਮਾ ਸਦ੍ਰੁਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾਨ੍ਤਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਅਗਚ੍ਛਤ੍ਸਮੁਦ੍ਰੋऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ, ਰੁੱਖ ਬਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸ਼੍ਚ ਪਰਮੇष੍ਠੀ ਚ ਪਿਤਾ ਚ ਪਿਤਾਮਹਸ਼੍ਚਾਪਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਚ ਵਰ੍षਂ ਭੂਤ੍ਵਾਨੁਵ੍ਯਵਰ੍ਤਯਨ੍ਤ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ, ਪਿਤਾ, ਪਿਤਾਮਹ, ਪਾਣੀ, ਸ਼ਰਧਾ, ਮੀਂਹ ਬਣ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।
ਐਨਮਾਪੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯੈਨਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਗਚ੍ਛਤ੍ਯੈਨਂ ਵਰ੍षਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਪਾਣੀ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸ਼ਰਧਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੀਂਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਚ ਯਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਲੋਕਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਂ ਚਾਨ੍ਨਾਦ੍ਯਂ ਚ ਭੂਤ੍ਵਾਭਿਪਰ੍ਯਾਵਰ੍ਤਨ੍ਤ
ਸ਼ਰਧਾ, ਯਜਨ, ਸੰਸਾਰ, ਅੰਨ ਅਤੇ ਅੰਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।
ਸੋऽਰਜ੍ਯਤ ਤਤੋ ਰਾਜਨ੍ਯੋऽਜਾਯਤ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਰਾਜਨ ਵੰਸ਼ ਜਨਮਿਆ।
ਸ ਵਿਸ਼ਃ ਸਬਨ੍ਧੂਨ੍ ਅਨ੍ਨਮਨ੍ਨਾਦ੍ਯਮਭ੍ਯੁਦਤਿष੍ਠਤ੍
ਉਹ ਲੋਕਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਖਾਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼ਾਂ ਚ ਵੈ ਸ ਸਬਨ੍ਧੂਨਾਂ ਚਾਨ੍ਨਸ੍ਯ ਚਾਨ੍ਨਾਦ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਧਾਮ ਭਵਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਖਾਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਠਿਕਾਣਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਵਿਸ਼ੋऽਨੁ ਵ੍ਯਚਲਤ੍
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਂ ਸਭਾ ਚ ਸਮਿਤਿਸ਼੍ਚ ਸੇਨਾ ਚ ਸੁਰਾ ਚਾਨੁਵ੍ਯਚਲਨ੍
ਸਭਾ, ਸਲਾਹਕਾਰ ਮੰਡਲੀ, ਫੌਜ ਅਤੇ ਮਦਿਰਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੀਆਂ।
ਸਭਾਯਾਸ਼੍ਚ ਵੈ ਸ ਸਮਿਤੇਸ਼੍ਚ ਸੇਨਾਯਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਯਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਧਾਮ ਭਵਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭਾ, ਸਲਾਹਕਾਰ ਮੰਡਲੀ, ਫੌਜ ਅਤੇ ਮਦਿਰਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਠਿਕਾਣਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਯਸ੍ਯੈਵਂ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯੋ ਰਾਜ੍ਞੋऽਤਿਥਿਰ੍ਗृਹਾਨ੍ ਆਗਚ੍ਛੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਵ੍ਰਾਤਿਆ, ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਘਰ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਆਵੇ—
ਸ਼੍ਰੇਯਾਂਸਮੇਨਮਾਤ੍ਮਨੋ ਮਾਨਯੇਤ੍ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਯ ਨਾ ਵृਸ਼੍ਚਤੇ ਤਥਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰਾਯ ਨਾ ਵृਸ਼੍ਚਤੇ ॥ ਅਤੋ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਚੋਦਤਿष੍ਠਤਾਂ ਤੇ ਅਬ੍ਰੂਤਾਂ ਕਂ ਪ੍ਰ ਵਿਸ਼ਾਵੇਤਿ
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਆਦਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਰਾਜ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰ ਦੋਵੇਂ ਉੱਠੇ; ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਕੌਣ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ?'
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਤਥਾ ਵਾ ਇਤਿ
'ਬ੍ਰਹਮ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਵਜੋਂ ਜਾਵੇ, ਕਸ਼ਤ੍ਰ ਇੰਦ੍ਰ ਵਜੋਂ ਜਾਵੇ,' ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਅਤੋ ਵੈ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਦਿਨ੍ਦ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਵਜੋਂ ਗਿਆ, ਕਸ਼ਤ੍ਰ ਇੰਦ੍ਰ ਵਜੋਂ ਗਿਆ।
ਇਯਂ ਵਾ ਉ ਪृਥਿਵੀ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰ੍ਦ੍ਯੌਰੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਃ
ਇਹ ਧਰਤੀ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਇੰਦ੍ਰ ਹੈ।
ਅਯਂ ਵਾ ਉ ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸਾਵਾਦਿਤ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮ੍
ਇਹ ਅੱਗ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸੂਰਜ ਕਸ਼ਤ੍ਰ ਹੈ।
ਐਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਗਚ੍ਛਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚਸੀ ਭਵਤਿ
ਬ੍ਰਹਮ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਪृਥਿਵੀਂ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮਗ੍ਨਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵੇਦ
ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ—
ਸ ਧ੍ਰੁਵਾਂ ਦਿਸ਼ਮਨੁ ਵ੍ਯਚਲਤ੍। [੧] ਤਂ ਭੂਮਿਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚੌषਧਯਸ਼੍ਚ ਵਨਸ੍ਪਤਯਸ਼੍ਚ ਵਾਨਸ੍ਪਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵੀਰੁਧਸ਼੍ਚਾਨੁਵ੍ਯਚਲਨ੍ । ਭੂਮੇਸ਼੍ਚ ਵੈ ਸੋऽਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚੌषਧੀਨਾਂ ਚ ਵਨਸ੍ਪਤੀਨਾਂ ਚ ਵਾਨਸ੍ਪਤ੍ਯਾਨਾਂ ਚ ਵੀਰੁਧਾਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਧਾਮ ਭਵਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ ਸ ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਂ ਦਿਸ਼ਮਨੁ ਵ੍ਯਚਲਤ੍। [੪] ਤਮृਤਂ ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਚਾਨੁਵ੍ਯਚਲਨ੍ । [੫] ऋਤਸ੍ਯ ਚ ਵੈ ਸ ਸਤ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਧਾਮ ਭਵਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ ਸ ਉਤ੍ਤਮਾਂ ਦਿਸ਼ਮਨੁ ਵ੍ਯਚਲਤ੍। [੭] ਤਮृਚਸ਼੍ਚ ਸਾਮਾਨਿ ਚ ਯਜੂਂषਿ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚਾਨੁਵ੍ਯਚਲਨ੍ । [੮] ऋਚਾਂ ਚ ਵੈ ਸ ਸਾਮ੍ਨਾਂ ਚ ਯਜੁषਾਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਧਾਮ ਭਵਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਉਹ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਧਰਤੀ, ਅੱਗ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਰੁੱਖ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਘਾਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ, ਅੱਗ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਰੁੱਖ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਘਾਹ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਥਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਸੱਚ, ਹਕੀਕਤ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚ, ਹਕੀਕਤ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਥਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਰਿਗ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਸਾਮ ਦੇ ਗੀਤ, ਯਜੁਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਿਗ, ਸਾਮ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਥਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।