ਤਰਣਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਤੋ ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਕृਦਸਿ ਸੂਰ੍ਯ । ਵਿਸ਼੍ਵਮਾ ਭਾਸਿ ਰੋਚਨ
ਤੂੰ ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਹੇ ਸੂਰਜ, ਚਾਨਣ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਙੁਦੇषਿ ਮਾਨੁषੀਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸ੍ਵਰ੍ਦृਸ਼ੇ
ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਚਮਕਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲਈ ਮੁੜਦਾ ਹੈਂ।
{੮} ਯੇਨਾ ਪਾਵਕ ਚਕ੍ਸ਼ਸਾ ਭੁਰਣ੍ਯਨ੍ਤਂ ਜਨਾਁ ਅਨੁ । ਤ੍ਵਂ ਵਰੁਣ ਪਸ਼੍ਯਸਿ
ਉਸ ਚਮਕਦਾਰ ਅੱਖ ਨਾਲ, ਹੇ ਪਾਵਕ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ, ਹੇ ਵਰੁਣ, ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ।
ਵਿ ਦ੍ਯਾਮੇषਿ ਰਜਸ੍ਪृਥ੍ਵਹਰ੍ਮਿਮਾਨੋ ਅਕ੍ਤੁਭਿਃ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਸੂਰ੍ਯ
ਤੂੰ ਵਿਆਪਕ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੂਰਜ, ਆਪਣੀ ਚਾਨਣ ਦਿਨਾਂ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ।
ਸਪ੍ਤ ਤ੍ਵਾ ਹਰਿਤੋ ਰਥੇ ਵਹਨ੍ਤਿ ਦੇਵ ਸੂਰ੍ਯ । ਸ਼ੋਚਿष੍ਕੇਸ਼ਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਸੱਤ ਹਰੇ ਘੋੜੇ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਦੇਵਤਮ ਸੂਰਜ, ਤੇਰੇ ਰਥ 'ਤੇ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ।
ਅਯੁਕ੍ਤ ਸਪ੍ਤ ਸ਼ੁਨ੍ਧ੍ਯੁਵਃ ਸੂਰੋ ਰਥਸ੍ਯ ਨਪ੍ਤ੍ਯਃ । ਤਾਭਿਰ੍ਯਾਤਿ ਸ੍ਵਯੁਕ੍ਤਿਭਿਃ
ਸੱਤ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੀਆਂ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ, ਜੋੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਜੋੜੀ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰੋਹਿਤੋ ਦਿਵਮਾਰੁਹਤ੍ਤਪਸਾ ਤਪਸ੍ਵੀ । ਸ ਯੋਨਿਮੈਤਿ ਸ ਉ ਜਾਯਤੇ ਪੁਨਃ ਸ ਦੇਵਾਨਾਮਧਿਪਤਿਰ੍ਬਭੂਵ
ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਤਪ ਕਰਕੇ ਤਪਸੀ ਬਣਿਆ, ਅਸਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ; ਉਹ ਜਣਨੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ, ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ; ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਬਣ ਗਿਆ।
ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵਚਰ੍षਣਿਰੁਤ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖੋ ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵਤਸ੍ਪਾਣਿਰੁਤ ਵਿਸ਼੍ਵਤਸ੍ਪृਥਃ । ਸਂ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਭਰਤਿ ਸਂ ਪਤਤ੍ਰੈਰ੍ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਜਨਯਨ੍ ਦੇਵ ਏਕਃ
ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਹਥਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਉਹ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਝਲਦਾ ਹੈ, ਇਕੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਭ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਕਪਾਦ੍ਦ੍ਵਿਪਦੋ ਭੂਯੋ ਵਿ ਚਕ੍ਰਮੇ ਦ੍ਵਿਪਾਤ੍ਤ੍ਰਿਪਾਦਮਭ੍ਯੇਤਿ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍। ਦ੍ਵਿਪਾਦ੍ਧ षਟ੍ਪਦੋ ਭੂਯੋ ਵਿ ਚਕ੍ਰਮੇ ਤ ਏਕਪਦਸ੍ਤਨ੍ਵਂ ਸਮਾਸਤੇ
ਇੱਕ ਪੈਰ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਛੇ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇੱਕ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।
ਅਤਨ੍ਦ੍ਰੋ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ ਹਰਿਤੋ ਯਦਾਸ੍ਥਾਦ੍ਦ੍ਵੇ ਰੂਪੇ ਕृਣੁਤੇ ਰੋਚਮਾਨਃ । ਕੇਤੁਮਾਨ੍ ਉਦ੍ਯਨ੍ਤ੍ਸਹਮਾਨੋ ਰਜਾਂਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਆਦਿਤ੍ਯ ਪ੍ਰਵਤੋ ਵਿ ਭਾਸਿ
ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ, ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ, ਜਦ ਹਲਕੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਦੋ ਰੂਪ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਝੰਡਾ ਲੈ ਕੇ, ਉੱਗਦਾ, ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਹਾਰਦਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਬਣ੍ਮਹਾਁ ਅਸਿ ਸੂਰ੍ਯ ਬਡਾਦਿਤ੍ਯ ਮਹਾਁ ਅਸਿ । ਮਹਾਂਸ੍ਤੇ ਮਹਤੋ ਮਹਿਮਾ ਤ੍ਵਮਾਦਿਤ੍ਯ ਮਹਾਁ ਅਸਿ
ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ, ਸੂਰਜ, ਵੱਡਾ ਆਦਿਤ੍ਯ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ; ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵੀ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਆਦਿਤ੍ਯ, ਤੂੰ ਸਚਮੁਚ ਮਹਾਨ ਹੈਂ।
ਰੋਚਸੇ ਦਿਵਿ ਰੋਚਸੇ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਪਤਙ੍ਗ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਰੋਚਸੇ ਰੋਚਸੇ ਅਪ੍ਸ੍ਵਨ੍ਤਃ । ਉਭਾ ਸਮੁਦ੍ਰੌ ਰੁਚ੍ਯਾ ਵ੍ਯਾਪਿਥ ਦੇਵੋ ਦੇਵਾਸਿ ਮਹਿषਃ ਸ੍ਵਰ੍ਜਿਤ੍
ਤੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਪੰਛੀ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ; ਦੋਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਸਾਂਡ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ।
{੯} ਅਰ੍ਵਾਙ੍ਪਰਸ੍ਤਾਤ੍ਪ੍ਰਯਤੋ ਵ੍ਯਧ੍ਵ ਆਸ਼ੁਰ੍ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪਤਯਨ੍ ਪਤਙ੍ਗਃ । ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਤਃ ਸ਼ਵਸਾਧਿਤਿष੍ਠਨ੍ ਪ੍ਰ ਕੇਤੁਨਾ ਸਹਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਮੇਜਤ੍
ਦੂਰ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ, ਰਾਹ 'ਤੇ ਤੁਰਦਾ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ, ਉੱਡਦਾ ਪੰਛੀ; ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇਖਦਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਖੜਾ, ਆਪਣੀ ਝੰਡਾ ਨਾਲ ਹਲਦੇ ਹੋਏ ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਾਰਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਵਾਨ੍ ਮਹਿषਃ ਸੁਪਰ੍ਣ ਆਰੋਚਯਨ੍ ਰੋਦਸੀ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਮ੍ । ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੇ ਪਰਿ ਸੂਰ੍ਯਂ ਵਸਾਨੇ ਪ੍ਰਾਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਤਿਰਤੋ ਵੀਰ੍ਯਾਣਿ
ਚਮਕਦਾਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਵੱਡਾ, ਸੁੰਦਰ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ; ਦਿਨ-ਰਾਤ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢੱਕਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਰਲੇ ਕੰਮ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਿਗ੍ਮੋ ਵਿਭ੍ਰਾਜਨ੍ ਤਨ੍ਵਂ ਸ਼ਿਸ਼ਾਨੋऽਰਂਗਮਾਸਃ ਪ੍ਰਵਤੋ ਰਰਾਣਃ । ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਮਾਨ੍ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਮਹਿषੋ ਵਯੋਧਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਆਸ੍ਥਾਤ੍ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਃ ਕਲ੍ਪਮਾਨਃ
ਤੀਖਾ, ਚਮਕਦਾ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਢੱਕਦਾ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਧਾਰਾਂ ਵਗਾ ਦਿੰਦਾ; ਰੋਸ਼ਨ, ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ, ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਆਗੂ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਰਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਕੇਤੁਰਨੀਕਂ ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਮਾਨ੍ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਃ ਸੂਰ੍ਯ ਉਦ੍ਯਨ੍ । ਦਿਵਾਕਰੋऽਤਿ ਦ੍ਯੁਮ੍ਨੈਸ੍ਤਮਾਂਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤਾਰੀਦ੍ਦੁਰਿਤਾਨਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਝੰਡਾ, ਚਿਹਰਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਸੂਰਜ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦਾ, ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਵਧੀਆ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ, ਸਾਰੇ ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਰਂ ਦੇਵਾਨਾਮੁਦਗਾਦਨੀਕਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਰੁਣਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਃ । ਆਪ੍ਰਾਦ੍ ਦ੍ਵਾਯਾਪृਥਿਵੀ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਸੂਰ੍ਯ ਆਤ੍ਮਾ ਜਗਤਸ੍ਤਸ੍ਥੁषਸ਼੍ਚ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਅਜੀਬ ਚਿਹਰਾ ਉੱਗਿਆ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦਾ ਅੱਖ; ਤੂੰ, ਸੂਰਜ, ਦੋਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਲਿਆ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਅਤੇ ਥਿਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈਂ।
ਉਚ੍ਚਾ ਪਤਨ੍ਤਮਰੁਣਂ ਸੁਪਰ੍ਣਂ ਮਧ੍ਯੇ ਦਿਵਸ੍ਤਰਣਿਂ ਭ੍ਰਾਜਮਾਨਮ੍ । ਪਸ਼੍ਯਾਮ ਤ੍ਵਾ ਸਵਿਤਾਰਂ ਯਮਾਹੁਰਜਸ੍ਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਯਦਵਿਨ੍ਦਦਤ੍ਤ੍ਰਿਃ
ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਵਿਤਾ, ਉੱਚਾ ਉੱਡਦਾ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਨੇ ਲੱਭੀ।
ਦਿਵਸ੍ਪृष੍ਠੇ ਧਾਵਮਾਨਂ ਸੁਪਰ੍ਣਮਦਿਤ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਨਾਥਕਾਮ ਉਪ ਯਾਮਿ ਭੀਤਃ । ਸ ਨਃ ਸੂਰ੍ਯ ਪ੍ਰ ਤਿਰ ਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਰ੍ਮਾ ਰਿषਾਮ ਸੁਮਤੌ ਤੇ ਸ੍ਯਾਮ
ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਦੌੜਦਾ, ਸੁੰਦਰ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਆਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਡਰ ਕੇ ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਆਇਆ; ਸੂਰਜ, ਸਾਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦੇ, ਅਸੀਂ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਈਏ, ਤੇਰੀ ਚੰਗੀ ਕਿਰਪਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀਏ।
ਸਹਸ੍ਰਾਹ੍ਣ੍ਯਂ ਵਿਯਤਾਵਸ੍ਯ ਪਕ੍ਸ਼ੌ ਹਰੇਰ੍ਹਂਸਸ੍ਯ ਪਤਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮ੍ । ਸ ਦੇਵਾਨ੍ਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਉਰਸ੍ਯੁਪਦਦ੍ਯ ਸਂਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਯਾਤਿ ਭੁਵਨਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾ
ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਨਾਂ ਨਾਲ, ਤੇਜ਼ ਹੰਸ ਦੇ ਪੰਖ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਡਦਾ; ਉਹ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ, ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੋਹਿਤਃ ਕਾਲੋ[http://puranastudy.freeoda.com/pur_index6/kaala.htm ਕਾਲੋਪਰਿ ਟਿਪ੍ਪਣੀ] ਅਭਵਦ੍ਰੋਹਿਤੋऽਗ੍ਰੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਰੋਹਿਤੋ ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਮੁਖਂ ਰੋਹਿਤਃ ਸ੍ਵਰਾਭਰਤ੍
ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਕਾਲ ਬਣ ਗਿਆ, ਲਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ; ਲਾਲ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈ, ਲਾਲ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਝਲਦਾ ਹੈ।
ਰੋਹਿਤੋ ਲੋਕੋ ਅਭਵਦ੍ਰੋਹਿਤੋऽਤ੍ਯਤਪਦ੍ਦਿਵਮ੍ । ਰੋਹਿਤੋ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਰ੍ਭੂਮਿਂ ਸਮੁਦ੍ਰਮਨੁ ਸਂ ਚਰਤ੍
ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਲਾਲ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆ; ਲਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਤੁਰਦਾ ਹੈ।
{੧੦} ਸਰ੍ਵਾ ਦਿਸ਼ਃ ਸਮਚਰਦ੍ਰੋਹਿਤੋऽਧਿਪਤਿਰ੍ਦਿਵਃ । ਦਿਵਂ ਸਮੁਦ੍ਰਮਾਦ੍ਭੂਮਿਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭੂਤਂ ਵਿ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ
ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਸਰਤਾਜ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਿਆ; ਉਹ ਅਸਮਾਨ, ਸਮੁੰਦਰ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਰੋਹਨ੍ ਛੁਕ੍ਰੋ ਬृਹਤੀਰਤਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦ੍ਵੇ ਰੂਪੇ ਕृਣੁਤੇ ਰੋਚਮਾਨਃ । ਚਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਵਾਨ੍ ਮਹਿषੋ ਵਾਤਮਾਯਾ ਯਾਵਤੋ ਲੋਕਾਨ੍ ਅਭਿ ਯਦ੍ਵਿਭਾਤਿ
ਉੱਗਦਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਵੱਡਾ, ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ, ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਦੋ ਰੂਪ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਜੀਬ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਵੱਡਾ, ਹਵਾ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਜਿੰਨੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਅਭ੍ਯਨ੍ਯਦੇਤਿ ਪਰ੍ਯਨ੍ਯਦਸ੍ਯਤੇऽਹੋਰਾਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਮਹਿषਃ ਕਲ੍ਪਮਾਨਃ । ਸੂਰ੍ਯਂ ਵਯਂ ਰਜਸਿ ਕ੍ਸ਼ਿਯਨ੍ਤਂ ਗਾਤੁਵਿਦਂ ਹਵਾਮਹੇ ਨਾਧਮਾਨਾਃ
ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਘੇਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ ਮਹਿਸ਼। ਅਸੀਂ, ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦੇ ਹਾਂ।
ਪृਥਿਵੀਪ੍ਰੋ ਮਹਿषੋ ਨਾਧਮਾਨਸ੍ਯ ਗਾਤੁਰਦਬ੍ਧਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਪਰਿ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਬਭੂਵ । ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸਂਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਸੁਵਿਦਤ੍ਰੋ ਯਜਤ੍ਰ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੋਤੁ ਯਦਹਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ
ਪ੍ਰਥਵੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਿਸ਼ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਉਸ ਦੀ ਨਿਗਾਹ, ਜੋ ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ, ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਵਾਲਾ, ਯਜਨ ਯੋਗ ਹੈ—ਉਹ ਸੁਣੇ ਜੋ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।
ਪਰ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿषਾ ਵਿਭ੍ਰਾਜਨ੍ ਪਰਿ ਦ੍ਯਾਮਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਮ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਸੁਵਿਦਤ੍ਰੋ ਯਜਤ੍ਰ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੋਤੁ ਯਦਹਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ
ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ, ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਵਾਲਾ, ਯਜਨ ਯੋਗ ਹੈ—ਉਹ ਸੁਣੇ ਜੋ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।
ਅਬੋਧ੍ਯਗ੍ਨਿਃ ਸਮਿਧਾ ਜਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਧੇਨੁਮਿਵਾਯਤੀਮੁषਾਸਮ੍ । ਯਹ੍ਵਾ ਇਵ ਪ੍ਰ ਵਯਾਮੁਜ੍ਜਿਹਾਨਾਃ ਪ੍ਰ ਭਾਨਵਃ ਸਿਸ੍ਰਤੇ ਨਾਕਮਚ੍ਛ
ਅੱਗ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਿਧ ਨਾਲ ਜਾਗ ਪਈ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ਼ਾ ਨੂੰ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਖਿੱਚ ਦਿੱਤਾ। ਤੇਜ਼ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਉੱਠ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਈਆਂ।
ਯੋ ਮਾਰਯਤਿ ਪ੍ਰਾਣਯਤਿ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਾਣਨ੍ਤਿ ਭੁਵਨਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾ । ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯੈਤਦਾਗੋ ਯ ਏਵਂ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਜਿਨਾਤਿ । ਉਦ੍ਵੇਪਯ ਰੋਹਿਤ ਪ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਿਣੀਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿ ਮੁਞ੍ਚ ਪਾਸ਼ਾਨ੍
ਜੋ ਮੌਤ ਦਿੰਦਾ, ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਪ ਹੈ: ਜੋ ਐਸਾ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਰੋਹਿਤਾ, ਝਟਕ ਦੇ, ਦੂਰ ਕਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬੰਧਨ ਘਟਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੇੜੀਆਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ।
੧੩.੩ ਯ ਇਮੇ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਜਜਾਨ ਯੋ ਦ੍ਰਾਪਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੁਵਨਾਨਿ ਵਸ੍ਤੇ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਃ षਡੁਰ੍ਵੀਰ੍ਯਾਃ ਪਤਙ੍ਗੋ ਅਨੁ ਵਿਚਾਕਸ਼ੀਤਿ । ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯੈਤਦਾਗੋ ਯ ਏਵਂ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਜਿਨਾਤਿ । ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਾਤਾ ऋਤੁਥਾ ਪਵਨ੍ਤੇ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮੁਦ੍ਰਾ ਅਧਿ ਵਿਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਤਿ । ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯੈਤਦਾਗੋ ਯ ਏਵਂ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਜਿਨਾਤਿ । ਉਦ੍ਵੇਪਯ ਰੋਹਿਤ ਪ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਿਣੀਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿ ਮੁਞ੍ਚ ਪਾਸ਼ਾਨ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਉਡਦਾ ਸੂਰਜ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਪ ਹੈ: ਜੋ ਐਸਾ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਹਵਾ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਘਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਪ ਹੈ: ਜੋ ਐਸਾ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਰੋਹਿਤਾ, ਝਟਕ ਦੇ, ਦੂਰ ਕਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬੰਧਨ ਘਟਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੇੜੀਆਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ।